ΟΡΕΙΝΟΣ

Το pricing ακολουθεί το underwriting — όχι το αντίστροφο

Αυτό είναι ίσως το πιο σύγχρονο μάθημα!

Για τον Crane*:

Πρώτα καταλαβαίνεις τον κίνδυνο Μετά αποφασίζεις αν τον παίρνεις Και μόνο τότε τον τιμολογείς!

Σήμερα:

dynamic pricing black-box models rate-first κουλτούρα.

Όταν το pricing προηγείται της κατανόησης, η ζημία είναι θέμα χρόνου.

*Frederick G Crane έχει συγγράψει το κλασικό πανεπιστημιακό εγχειρίδιο ασφάλισης: insurance principles and practices, που είναι ακόμη και σήμερα το πιο επιδραστικό βιβλίο για την ασφαλιστική επιστήμη

«Χωρίς τα λάθη μας, η ζωή δεν θα είχε νοστιμιά. Αλλά είναι ουσιώδες να έχεις ανθρώπους με τους οποίους μπορείς να επικοινωνείς ουσιαστικά. Ο έρωτας είναι καθοριστικός. Η συντροφικότητα. Και πάνω απ’ όλα, να έχεις μια ιδεολογία, κάτι για το οποίο παλεύεις, ακόμη κι αν δεν βρίσκεσαι στην πρώτη γραμμή. Ο κόσμος μπορεί να αλλάξει. Συχνά να φαίνεται ότι κινείται μόνο προς μία κατεύθυνση, όμως η ιστορία πάντα κυοφορεί εξελίξεις. Εκεί που δεν το περιμένεις, κάτι μπορεί να συμβεί. Αν είχα σήμερα απέναντί μου τους φοιτητές μου και μου ζητούσαν μια συμβουλή, θα τους έλεγα: διαβάστε, δείτε καλές ταινίες, αναζητήστε ουσιαστικά βιβλία. Μιλήστε μεταξύ σας, ανταλλάξτε απόψεις. Και, κυρίως, να έχετε όραμα. Δεν γίνεται ένας νέος άνθρωπος να μην έχει όραμα, έστω κι αν μοιάζει απατηλό. Το όνειρο δεν σε απομακρύνει από την πραγματικότητα. Μπορεί να σε κάνει πιο απαιτητικό και πιο ανθρώπινο μέσα σε αυτήν. Δεν πρέπει να παραιτηθούμε από το δικαίωμα να ονειρευόμαστε έναν καλύτερο κόσμο, ακόμη κι αν, στιγμές στιγμές, μοιάζει ανέφικτος.»

Χρήστος Λούκος ομότιμος καθηγητής ιστορίας.

Μεγαλωμένος στη φτώχεια, με αρβανίτικη καταγωγή (Βιλια) στα υπόγεια των τυπογραφείων και στα βραδινά σχολεία, έμαθε από νωρίς ότι τίποτα δεν είναι αυτονόητο. Από τα δημοτικά αρχεία της Ερμούπολης έως το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, ο έγκριτος ιστορικός και βιογράφος του Καποδίστρια .

Πηγή: lifo.gr

Δεν τα λες λίγα, δεν τα λες πολλά!!

2 Φεβρουαρίου 1976*

Πρωινό Δευτέρας, γύρω στις επτά. Βρίσκομαι στη στάση των λεωφορείων στη νοτιοανατολική πλευρά της πλατείας Συντάγματος, στην οδό Όθωνος. Κόσμος αρκετός περιμένει στην αφετηρία των λεωφορείων που πηγαίνουν προς το Φάληρο, μέσω της λεωφόρου Συγγρού.

Περιμένω κι εγώ με μια —είναι η αλήθεια— μικρή αγωνία. Πρέπει στις επτά και μισή να είμαι στα γραφεία της εταιρίας, σχεδόν στο τέλος της Συγγρού. Σήμερα αρχίζω μια νέα δουλειά, σε μια εταιρία για την οποία δεν γνώριζα σχεδόν τίποτα, πέρα από τη φήμη και τον μικρό μύθο που τη συνόδευαν — και μου προκαλούσαν δέος.

Μέσα στο πλήθος, το βλέμμα μου πέφτει σε έναν νεαρό με έντονα χαρακτηριστικά: σμιχτά, πυκνά φρύδια, πλούσια κόμη με τονισμένο τσουλούφι, μια εμφανής νευρικότητα που την εκτονώνει με άσκοπους βηματισμούς — σαν κεντρικός μπακ που κλείνει τον διάδρομο στον αντίπαλο.

Το λεωφορείο δεν άργησε. Πριν καλά-καλά αδειάσει, το πλήθος όρμησε άτακτα για να μπει, με τον εισπράκτορα να παλεύει μάταια να επιβάλει τάξη. Από τους πρώτους που τα κατάφεραν ήταν ο νεαρός που μου τράβηξε την προσοχή. Από τους τελευταίους τυχερούς που πρόλαβαν την πόρτα ήμουν κι εγώ.

Σε λίγο περνάμε μπροστά από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Στα δεξιά στέκει ακόμη το ξύλινο βάθρο όπου, πριν από περίπου έξι μήνες, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υποδεχόταν τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Για εκείνη την επίσκεψη, η Συγγρού μεταμορφώθηκε μέσα σε μία εβδομάδα σε σύγχρονη λεωφόρο.

Διασχίσαμε τη Συγγρού και, σε είκοσι λεπτά, κατέβηκα στη στάση μπροστά στην είσοδο ενός σύγχρονου κτιρίου, του γνωστού «Πύργου της Συγγρού». Ήταν το τρίτο, μικρότερο «αδελφάκι» των Πύργων των Αμπελοκήπων, που είχαν εμφανιστεί γύρω στο 1970 και είχαν γίνει ήδη εμβληματικά για την Αθήνα.

Σ’ αυτό το κτίριο στεγαζόταν μια ασφαλιστική εταιρία με όνομα που παρέπεμπε ευθέως σε αμερικανική επιχείρηση. Είχε δημιουργηθεί λίγα χρόνια πριν, από έναν νεαρό Έλληνα — άγνωστο τότε στο ευρύ κοινό.

Καθώς κατέβαινα και έβλεπα την ταμπέλα με τη λέξη «Ασφαλιστική», μου ήρθε στον νου μια συζήτηση, τρία χρόνια νωρίτερα, με έναν  παράξενο συμπατριώτη μου που του είχα πει ψέματα ότι εργάζομαι σε κάποια ασφαλιστική.

Σύμπτωση ή μοίρα — άγνωστο. Το γεγονός είναι πως εκείνο το πρωινό βρισκόμουν στα γραφεία μιας εταιρίας που, από τα πρώτα χρόνια της, έδειχνε πως σύντομα θα μεσουρανούσε στο ισχνό τότε ασφαλιστικό τοπίο. Κι εγώ, ένας τυχερός νέος, θα ακολουθούσα επαγγελματική πορεία απόλυτα παράλληλη — και συνταιριασμένη — με τη δική της.

Μ’ αυτές τις σκέψεις περνούσα την κεντρική είσοδο, χωρίς να προσέξω πως με ακολουθούσε ο νεαρός της αφετηρίας. Φαίνεται πως κι εκείνος με είχε προσέξει, γιατί μόλις διασταυρώθηκαν τα βλέμματά μας, μου λέει:

— Κι εσύ εδώ;

— Ναι, πρώτη μέρα, του απαντώ.

— Κι εγώ, πρώτη μέρα. Είμαι ο Δημήτρης, λέει με άνεση.

— Κι εγώ ο Κώστας, του λέω, και μπαίνουμε στο ασανσέρ.

— Εγώ πάω στον όγδοο· εσύ;

— Στον έβδομο.

Ο Δημήτρης ήταν ο πρώτος συνάδελφος που γνώρισα στην εταιρία.

 

*Απόσπασμα από το βιβλίο με τίτλο: ένα αμπελοτόπι είναι η ζωή

ΥΓ.

Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά από εκείνο το πρωινό της Δευτέρας, η οδός Όθωνος έχει αλλάξει, ο εισπράκτορας στο λεωφορείο είναι ανάμνηση και ο Πύργος της Συγγρού δεν φαντάζει πια τόσο ψηλός. Όμως, αν κλείσω τα μάτια μου, μπορώ ακόμα να νιώσω εκείνη τη μικρή αγωνία στο στομάχι. Ο Δημήτρης κατέβηκε στον όγδοο, εγώ στον έβδομο, αλλά τελικά συναντηθήκαμε όλοι στον ίδιο τρύγο. Μισός αιώνας δρόμος, κι όμως, αν με ρωτήσεις, νιώθω ακόμα την πόρτα του λεωφορείου να κλείνει πίσω μου, αφήνοντάς με στην πλευρά των τυχερών!!

ΚΜ

Η ασφάλιση γεννήθηκε ως θεσμός διαχείρισης της αβεβαιότητας πολύ πριν εξελιχθεί σε εμπορικό προϊόν. Η αρχική της αποστολή δεν ήταν η μεγιστοποίηση του όγκου ούτε η βραχυπρόθεσμη κερδοφορία, αλλά η σταθεροποίηση της ζωής, της περιουσίας και της οικονομικής δραστηριότητας απέναντι στο απρόβλεπτο. Όταν αυτή η θεσμική καταγωγή λησμονείται, τότε ούτε τα μοντέλα ούτε οι αλγόριθμοι αρκούν για να καλύψουν το κενό.

Η σύγχρονη ασφαλιστική πραγματικότητα το αποδεικνύει καθημερινά.

Κλιματικός κίνδυνος: όταν οι αριθμοί δεν έχουν μνήμη

Στον κλιματικό κίνδυνο, τα ιστορικά δεδομένα –η παραδοσιακή πρώτη ύλη της ασφάλισης– αποδεικνύονται όλο και πιο ανεπαρκή. Πλημμύρες, πυρκαγιές και ακραία καιρικά φαινόμενα δεν κατανέμονται πια ομοιόμορφα στον χρόνο. Συγκεντρώνονται, επαναλαμβάνονται, αλληλοενισχύονται.

Τα μοντέλα μπορούν να προσαρμοστούν, να γίνουν πιο σύνθετα, πιο «έξυπνα». Αυτό που δεν μπορούν να κάνουν είναι να αποφασίσουν αν ένας κίνδυνος πρέπει να ασφαλιστεί, πού και με ποιους όρους. Εκεί παρεμβαίνει το underwriting ως θεσμική κρίση. Όχι για να αρνηθεί συλλήβδην, αλλά για να θέσει όρια, όρους, απαλλαγές, προσαρμογές. Χωρίς αυτή την ανθρώπινη διάκριση, η ασφάλιση μετατρέπεται σε μηχανισμό συσσώρευσης μελλοντικών ζημιών.

Cyber: ο κίνδυνος χωρίς γεωγραφία

Ο κυβερνοκίνδυνος είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των ορίων της αμιγώς ποσοτικής προσέγγισης. Δεν έχει γεωγραφία, δεν έχει σαφή συχνότητα, δεν έχει «φυσικά» όρια συσσώρευσης. Ένα και μόνο γεγονός μπορεί να πλήξει ταυτόχρονα χιλιάδες ασφαλισμένους.

Εδώ, το underwriting δεν είναι απλώς τεχνική αποδοχής. Είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο χαρτοφυλάκιο και, τελικά, απέναντι στην ίδια τη φερεγγυότητα του ασφαλιστή. Η εύκολη λύση είναι το pricing: αυξήσεις, εξαιρέσεις, γενικολογίες. Η δύσκολη –και θεσμικά ορθή– είναι η ουσιαστική κατανόηση του κινδύνου: τι ασφαλίζεται, ποια υποδομή υπάρχει, ποια κουλτούρα ασφάλειας, ποια όρια αντοχής.

Ο αλγόριθμος μπορεί να υποδείξει. Δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη.

Motor: volume χωρίς κρίση δεν είναι ανάπτυξη

Στην ασφάλιση αυτοκινήτου, η πίεση για όγκο είναι διαχρονική. Τεχνολογία, telematics, dynamic pricing υπόσχονται καλύτερη στόχευση και «δικαιότερα» ασφάλιστρα. Όλα αυτά είναι εργαλεία – χρήσιμα, αλλά όχι ουδέτερα.

Όταν το underwriting υποχωρεί πλήρως μπροστά στη λογική του volume, το αποτέλεσμα δεν είναι ανάπτυξη αλλά μεταφορά ζημιών στο μέλλον. Κακοί κίνδυνοι δεν εξαγνίζονται επειδή είναι πολλοί. Ο νόμος των μεγάλων αριθμών λειτουργεί μόνο όταν οι επιμέρους επιλογές είναι υγιείς. Διαφορετικά, η συσσώρευση γίνεται παγίδα.

Underwriting: όχι πώληση, αλλά θεματοφυλακή

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: ποιος είναι ο ρόλος του underwriter σήμερα; Αν είναι απλώς εκτελεστής μοντέλων ή προέκταση της πωλησιακής πίεσης, τότε ο θεσμός της ασφάλισης αποδυναμώνεται. Αν όμως παραμείνει θεματοφύλακας κινδύνου, φίλτρο λογικής και ευθύνης, τότε η τεχνολογία γίνεται σύμμαχος και όχι υποκατάστατο.

Όπως εύστοχα υπενθύμιζε ήδη από τον προηγούμενο αιώνα ο Frederick G Crane, η ασφάλιση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κρίση, διάκριση και ηθικό πλαίσιο. Αυτές οι αρχές δεν είναι παρωχημένες. Είναι πιο επίκαιρες από ποτέ.

Η ασφάλιση δεν κρίνεται μόνο από τα αποτελέσματα της επόμενης χρήσης, αλλά από την αντοχή της στον χρόνο. Και αυτή η αντοχή δεν εξασφαλίζεται ούτε με περισσότερα δεδομένα ούτε με ταχύτερους αλγορίθμους, αν δεν προηγείται η ανθρώπινη κρίση.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, ο κίνδυνος δεν είναι απλώς αριθμός. Είναι ευθύνη.