Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ


Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό η παρακάτω ανάρτηση ΠΕΡΙ ΚΑΡΔΙΑΣ…Μια φορά κι ένα καιρό, ένας νεαρός είχε σταθεί στη μέση της πόλης και φώναζε ότι είχε την ομορφότερη καρδιά σ’ όλη την περιοχή. Μεγάλο πλήθος μαζεύτηκε, κι όλοι θαύμαζαν την καρδιά του, που ήταν τέλεια. Δεν υπήρχε ούτε σημάδι, το παραμικρό ψεγάδι πάνω της. Κι όλοι τότε συμφώνησαν ότι αυτή ήταν η πιο όμορφη καρδιά που είχαν δει ποτέ τους. Ο νεαρός μας ήταν πολύ περήφανος και κορδωνόταν φωνάζοντας για την ωραία του καρδιά. Ξάφνου ένας γέρος στάθηκε μπροστά στον κόσμο κι είπε:– Όμως η καρδιά σου δεν πλησιάζει την ομορφιά της δικής μου καρδιάς.Ο κόσμος, αλλά και το παλικάρι, κοίταξαν την καρδιά του γέροντα. Χτυπούσε δυνατά, όμως ήταν γεμάτη ουλές. Υπήρχαν σημεία όπου φαινόταν ότι είχαν κοπεί κομμάτια και στη θέση τους είχαν τοποθετηθεί άλλα, που όμως δεν ταίριαζαν καλά με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές δαντελωτές άκρες. Κι αλλού υπήρχαν σημεία με βαθιά χάσματα, απ’ όπου έλειπαν και ολόκληρα κομμάτια. Οι άνθρωποι κοίταζαν ο ένας τον άλλο, πως είναι δυνατόν να ισχυρίζεται αυτός ότι η καρδιά του είναι ωραιότερη, σκέφτονταν; Ο νέος κοίταξε την καρδιά του γέρου, είδε τα χάλια της και γέλασε.– Πλάκα μας κάνεις; Για κάνε σύγκριση ανάμεσα στη δικιά σου και στη δικιά μου καρδιά. Η δικιά μου είναι τέλεια, ενώ η δικιά σου είναι ένα μάτσο ουλές και δάκρυα.– Μάλιστα. Η δική σου δείχνει τέλεια, όμως δεν θ’ άλλαζα ποτέ τη δική μου καρδιά με τη δική σου. Κοίταξε, κάθε ουλή αντιπροσωπεύει κάποιον που του έδωσα την αγάπη μου, κόβω ένα κομμάτι της καρδιάς μου και του το δίνω, και συχνά μου δίνει ένα κομμάτι της δικής του καρδιάς για να πάει στη θέση του άδειου μέρους της καρδιάς μου, αλλά επειδή τα κομμάτια δεν είναι ακριβώς ίδια, έχω μερικές αγκαθωτές άκρες, που όμως τις λατρεύω γιατί μου θυμίζουν την αγάπη που μοιραστήκαμε.Μερικές άλλες φορές έχω δώσει κομμάτια της καρδιάς μου, και ο άλλος δεν μου έδωσε πίσω ένα κομμάτι της δικής του καρδιάς. Αυτά είναι τα άδεια χάσματα, ξέρεις, το να προσφέρεις την αγάπη σου έχει και κάποιο ρίσκο. Παρ’ όλο που αυτά τα χάσματα πονούν, παραμένουν ανοιχτά και μου θυμίζουν την αγάπη που έχω και γι’ αυτούς τους ανθρώπους, κι ελπίζω πως κάποια μέρα θα γυρίσουν κοντά μου και θα γεμίσουν τους χώρους που τους έχω άδειους να περιμένουν.Βλέπεις λοιπόν τι θα πει πραγματική ομορφιά; Ο νεαρός στάθηκε σιωπηλός, με δάκρυα να τρέχουν στα μάγουλά του. Προχώρησε προς τον γέροντα, άπλωσε το χέρι του μέσα στην τέλεια, νεανική και όμορφη καρδιά του, και έκοψε ένα κομμάτι της. Το πρόσφερε στο γέροντα με χέρια που έτρεμαν. Ο γέρος τότε πήρε αυτή την προσφορά, την έβαλε στην καρδιά του, και μετά πήρε λίγη από την κατακομματιασμένη του καρδιά και την έβαλε πάνω στην πληγή της καρδιάς του νέου. Ταίριαζε βέβαια, αλλά όχι και απόλυτα, κι έτσι έμειναν κάποιες άγριες άκρες. Και το παλικάρι κοίταξε την καρδιά του, που δεν ήταν πια τέλεια, ήταν όμως ομορφότερη από οποιαδήποτε άλλη αφού η αγάπη από την καρδιά του γέροντα ξεχείλιζε τώρα και στη δική του καρδιά…  

Δημοσιεύτηκε στισ

Ιδιόρρυθμο σύστημα – Πότε επιτρέπεται το κρασί στον Άθω

Athos Oinos 05 in

Φωτ.: Άρης Φωτιάδης

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος έλεγε: «το κρασί δεν είναι αμαρτία, αλλά η μέθη». Στην πατερική και ασκητική γραμματεία υπάρχουν πολλές αναφορές για την διακριτική χρήση του ευλογημένου ποτού. Ο όσιος Αθανάσιος, ιδρυτής της Μ. Λαύρας, ήδη από την Υποτύπωση του 985 όρισε πότε και πόσο κρασί πίνουν οι μοναχοί. Οι κανόνες αυτοί επηρέασαν όλες τις μονές και ισχύουν σχεδόν ίδιοι μέχρι σήμερα.
Η νηστεία είναι όπως και η προσευχή για τους μοναχούς. Περίοδοι νηστείας που δεν επιτρέπεται ο οίνος είναι η Μεγάλη Σαρακοστή και η Μ. Εβδομάδα, της Κοιμήσεως Θεοτόκου 1-14 Αυγούστου, των Χριστουγέννων 15 Νοεμβρίου -24 Δεκεμβρίου, των Αγ. Αποστόλων 8 μέρες μετά την Πεντηκοστή ως τις 29 Ιουνίου.
Τον υπόλοιπο χρόνο δεν επιτρέπεται Τετάρτη και Παρασκευή και σε όσους νηστεύουν και Δευτέρα. Για τους ασθενείς, τους ηλικιωμένους και όσους κάνουν βαριές δουλειές γίνονται κάποιες εξαιρέσεις.
Ο όσιος Αθανάσιος όριζε τη μερίδα του μοναχού με το κρασοβόλιο, το ειδικό ποτήρι για το κρασί. Έγραφε για παράδειγμα ότι την Μ. Σαρακοστή έχουμε κατάλυση οίνου μόνο τα Σαββατοκύριακα: δύο κρασοβόλια στο γεύμα και ένα το βράδυ. Αναφέρει ακόμα και πώς θα γίνεται η πόση του οίνου, ένας κανόνας που τηρείται ως σήμερα στον Άθω.
Όταν οι μοναχοί συγκεντρώνονται στην Τράπεζα ο ηγούμενος χτυπά το κουδούνι που σημαίνει την έναρξη φαγητού και ευλογεί «την βρώσιν και την πόσιν». Σε λίγο ακούγεται δεύτερος ήχος οπότε μοναχοί και επισκέπτες μπορούν να πιούν. Το ίδιο κουδούνι χτυπά και για το τελείωμα του φαγητού. Επομένως οι μοναχοί δεν έχουν πολύ ώρα μπροστά τους ώστε να ξεχαστούν με φαγητό και κρασί.
Όμως παρά τους αυστηρούς κανόνες οι εξαιρέσεις υπήρχαν και άρχισαν να γίνονται κανόνας μετά τον 14ο αι. Κύριος λόγος είναι ότι καταπατείται το κοινοβιακό τυπικό και πολλά μοναστήρια αρχίζουν να είναι ιδιόρρυθμα. Στα ιδιόρρυθμα οι μοναχοί δεν δεσμεύονται από υποσχέσεις για ακτημοσύνη και υπακοή στον ηγούμενο. Μπορούν να λειτουργούν με δικούς τους κανόνες, κάποιες φορές σε αντίθεση με τα πατερικά διδάγματα.
Ο όσιος Αθανάσιος στήριζε το κοινοβιακό σύστημα αλλά επιθυμούσε μια ειρηνική συνύπαρξη ανάμεσα στο κοινοβιακό και ερημητικό. Έτσι επέτρεψε σε κάθε μονή να έχει 5 ερημίτες που θα ζουν έξω απ τα τείχη της. Ο καθένας μπορούσε να έχει ένα μαθητή και το μοναστήρι έπρεπε να τους παρέχει τα απαραίτητα για τη διαβίωσή τους. Μέσα στους αιώνες οι μονές απέκτησαν σκήτες, κελιά, ασκηταριά με αποτέλεσμα εύκολα να ξεφεύγουν από τον αρχικό σκοπό τους. Κι ενώ τα Τυπικά των μοναστηριών ψέγουν την κατάχρηση οίνου και ιδίως της λαθροποσίας, το κρασί είτε ως κερδοφόρο εμπορικό προϊόν είτε ως γλυκόπιοτος πειρασμός συνεπήρε κάποιους.
Ήδη επί Αλεξίου Κομνηνού υπάρχει επιστολή αποδιδόμενη στον Πατριάρχη Νικόλαο που αναφέρει ότι «οι Αγιορείται βαγένια (βαρέλια) έχουσι μέγιστα και ουσίας και γλυκοπάλαια….» κι αλλού «διότι ακούομεν, ότι οι ησυχασταί Αγιορείται εις τα καπηλεία ευρίσκονται και εις τα νούμερα εκράτησαν. Και βλασφημείται η αγγελική πολιτεία».
Λόγοι φωτισμένων ηγουμένων, χρυσόβουλα και πατριαρχικές καταδίκες που εκδίδονται προσπαθούν να νουθετήσουν όσους παραβαίνουν τον κανονισμό. Όταν μετά τον 16ο αι. άρχισαν να αποστάζουν και ρακή τα πράγματα περιπλέχθηκαν. Η μεγάλη στροφή στον ιδιόρρυθμο τρόπο ανάγκασε τον Πατριάρχη Ιερεμία στις διατάξεις του 1574 να απαγορεύσει στους μοναχούς να αποστάζουν και να πίνουν ρακή «την πηγή κάθε κακού».
Ζώντας τα σκαμπανευάσματα της βυζαντινής αυτοκρατορίας οι Αγιορείτες εξελίχθηκαν σε ικανούς διπλωμάτες. Μετά την κατάκτηση της Μακεδονίας από τους Οθωμανούς το 1371 ο Μιχαήλ Παλαιολόγος δήμευσε τα κτήματα των μονών για να πληρώσει τον στρατό του. Μερικά χρόνια αργότερα οι μοναχοί δηλώνουν υποταγή στο Σουλτάνο. Έτσι θα πληρώνουν μεν φόρους αλλά δεν θα απειλείται η ιδιοκτησία τους και το πιο κερδοφόρο προϊόν, το κρασί. Η αλήθεια είναι ότι χάρη στις συμφωνίες του 1383 και 1424 οι μοναχοί κατάφεραν να σώσουν την αυτονομία, την ιδιοκτησία και πάνω απ όλα τη θρησκεία τους (2). Οι Οθωμανοί γνώριζαν ότι οι μονές όχι μόνο διέθεταν πλούτο αλλά έχαιραν και του σεβασμού του λαού. Γι αυτό ήταν ελαστικοί με τους κατοίκους του Άθω.
Το 1433 ο Μουράτ καταπάτησε τις συμφωνίες και κατάσχεσε πλοία και ιδιοκτησίες των μονών. Οι αδελφοί όμως κατάφεραν να τα ξαναγοράσουν. Το 1568 ο Σελήμ Β΄ επιχείρησε να δημεύσει τα αγιορείτικα κτήματα. Και πάλι οι μοναχοί με τη στήριξη των κυβερνητών της Μολδοβλαχίας κατάφεραν να τα εξαγοράσουν. Μέχρι τα μέσα του 16ου αι. οι Αγιορείτες κατάφεραν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους.
Οι αιώνες της κατοχής του Αγίου Όρους από τους Οθωμανούς αποτελούν μια ιδιαίτερη περίοδο για το ευλογημένο προϊόν της αμπέλου αλλά και τη ρακή που αρχίζει πια να αποστάζεται. Σχετίζεται με τη στάση των Μουσουλμάνων απέναντι στον οίνο και στο εμπόριό του, που θα είναι ο επόμενος σταθμός στο ταξίδι μας στον κόσμο των αγιορείτικων κρασιών.

  1. Ι. Παπάγγελου-Σ. Μαμαλούκου. ‘Το βαγεναρείο της Μονής Ιβήρων’, Ιστορία του ελληνικού κρασιού. Εκδ. ΕΤΒΑ 1992
  2. Γκράχαμ Σπηκ. ‘ Άγιον Όρος ’. Εκδ. Ίνδικτος 2005

ΠΗΓΗ: Πεμπτουσία


Δημοσιεύτηκε στισ

Η επανάσταση του αυτονόητου 

Β Δουράκη 

Και τώρα υπάρχει ένα Κυβερνητικό σχήμα που έχει πάρει «καθαρή εντολή» από τον ελληνικό λαό: Μια δεύτερη ευκαιρία που δόθηκε για έναν και μόνον λόγο.. Όχι για να γίνει κάποια επανάσταση του τύπου «φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους», κάτι που λίγο έως πολύ φαινόταν ότι ήθελε να φέρει ο ΣΥΡΙΖΑ κατά την πρώτη του θητεία (όταν και εμφανιζόταν σχεδόν βέβαιος ότι η Ελλάδα μπορεί και χωρίς Μνημόνια), αλλά για να δει επιτέλους αυτή την χώρα μια άλλη επανάσταση.. Μια επανάσταση που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια..Την επανάσταση του αυτονόητου… Τι εννοούμε όταν λέμε για επανάσταση του αυτονόητου;Μα δείτε γύρω σας.. Τι λειτουργεί με αυτονόητο τρόπο σε αυτή την χώρα;Λέμε για παράδειγμα,  θέλουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις  για να «ανοίξουν» δουλειές.. Και τι κάνουμε;;Υπάρχει ένα φορολογικό πλαίσιο που όχι μόνον είναι βαρύτατο για όλους (επιχειρήσεις, μισθωτούς, συνταξιούχους), αλλά δεν ξέρεις και πότε θα αλλάξει και πάλι..Αρκεί να ρίξετε μια ματιά σε έναν μισθό για να δείτε πόσα καθαρίζει ο εργαζόμενος και πόσο ανεβαίνει το τελικό του κόστος με τις λογής υπέρ του Κράτους επιβαρύνσεις..Μιλάμε για ευέλικτες μορφές εργασίας.. Ωραία.. Τις θεσμοθετήσαμε: Και έχεις τον έναν εργοδότη να απασχολεί όντως για τετράωρα  τον υπάλληλό του βάσει της σύμβασης που τον έχει υπογράψει και τον απέναντι με την απεριόριστη ανοχή του κράτους να απασχολεί εργαζόμενο με μισθούς 4ωρου, για 8 και 9 ώρες..Από την άλλη έχεις τόση περιουσία ως Δημόσιο: Τι την κάνεις; Για παράδειγμα, κλειστό του Ταε – Κβο- Ντο στο Φάληρο,  εγκαταστάσεις του beach volley στην ίδια περιοχή, κωπηλατοδρόμιο Σχοινιά.. Πως τα εκμεταλλεύεσαι;;; Βάζεις συρματοπλέγματα και ούτε καν οι κάτοικοι της περιοχής για ποδήλατο δεν μπορούν να πάνε.Δημόσιο: Τόσες και τόσες επιχειρήσεις που δεν παράγουν έργο, απασχολούν όμως δεκάδες δημοσίους υπαλλήλους που σε ορισμένες περιπτώσεις αμείβονται και αδρά. Και όμως.. Λες ακόμη ότι έχεις  «κενά» σε νοσηλευτές ή εκπαιδευτικούς και θέλεις να προσλάβεις και άλλο κόσμο..Και μπορείς να συνεχίσεις τον κατάλογο του παραλογισμού που επικρατεί για πολύ ακόμη..Απλά είναι τα πράγματα.. Αν μία επανάσταση επιβάλλεται να γίνει στην Ελλάδα// Αυτή είναι η επανάσταση του αυτονόητου..

Δημοσιεύτηκε στισ

Εκείνη η παλιά και χιλιοειπωμένη ρήση της Έμμα Γκόλντμαν, νοηματοδοτεί ακόμα σήμερα τη φάρσα των εκλογών: «Αν οι εκλογές μπορούσαν να αλλάξουν κάτι, θα ήταν παράνομες». Για αυτό, επέμενε, ότι η ελευθερία δεν θα πέσει από τον ουρανό στα κεφάλια μας. Οι άνθρωποι πρέπει να ανυψωθούμε σε εκείνη. Να αντιληφθούμε ότι κυρίαρχο πρόταγμα πρέπει να γίνει ο τερματισμός στο πείραμα της ολικής κυριαρχίας, ξηλώνοντας τα θλιβερά σημερινά κοινωνικο-πολιτικά μοντέλα και πρότυπα. Να αναδειχθεί και να οξυνθεί η διαφορετικότητα και η μοναδικότητα του καθενός, για να γίνει συνδημιουργός τού κοινωνικού και όχι ένα απρόσωπο μέλος του. Να δώσουμε μεγαλύτερη σημασία από το αν θα αλλάξει κεφάλι το στέμμα, αν θα αλλάξει η κυβέρνηση και από φασίζουσα γίνει ρεφορμιστική, στο να αλλάξει το πολιτικό σύστημα.Αιχμηρός