Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.
Στο χωριό Βορίζια Ηρακλείου, κάτω από την επιβλητική κορυφή του Ψηλορείτη, δύο Κρητικοί δημιούργησαν τον «Κρηταγενή Δία», το μεγαλύτερο θεματικό πάρκο και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αξιοθέατα του νησιού.
Η ιστορία της Κρήτης, μύθοι και γεγονότα, η φύση και τα ζώα, χρόνια και χρόνια συνυφαίνονται σε αυτό το πάρκο.
Σεβόμενοι τη φύση και «την αρχαία φιλοσοφία ζωής, τον τρόπο με τον οποίο έζησαν και δημιούργησαν οι πρόγονοί μας», δύο Κρητικοί ενώνουν μυθολογία, βυζαντινή παράδοση, ιστορία και θρύλους, ψηλαφώντας την ιστορική συνέχεια της περιοχής. «Εδώ αισθάνεσαι, εισπνέεις και γεύεσαι τη φύση και την ιστορία σου» λένε οι εμπνευστές της ιδέας, όπως αναφέρει το zarpanews.gr.
Το θεματικό πάρκο περιλαμβάνει πέντε επιμέρους πάρκα. Το Βοτανικό, τη Στοά της Ιστορίας, το Λαογραφικό, το Ζωολογικό και το Φυσιολατρικό, με το καθένα να έχει να «πει» στον επισκέπτη τη δική του ιστορία.
Σκοπός του «Κρηταγενούς Δία» είναι να διηγηθεί την ιστορία της Κρήτης από τη Μινωική Εποχή μέχρι σήμερα. Να δείξει σε νεότερους και τουρίστες πώς ζούσαν οι πρόγονοί τους, να μάθουν την παράδοση και την ιστορία του τόπου.
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει χιλιάδες βότανα, να ανακαλύψει ξεχασμένα επαγγέλματα, όπως του γανωτή και του πεταλωτή, και να χαλαρώσει στην κορυφή του πάρκου, στο μιτάτο και στη μάντρα του βοσκού. Η Ιερή Κορυφή προσφέρεται για ξεκούραση, ανάπαυση και δοκιμή παραδοσιακών προϊόντων, ενώ μπορεί να γευτεί κανείς και τον παραδοσιακό κρητικό καφέ από κριθάρι, απολαμβάνοντας την απίστευτη θέα.
Ο «Κρηταγενής Δίας» προσφέρει ένα μοναδικό ταξίδι στην ιστορία και στη φύση της κρητικής γης και κάνει τον επισκέπτη να χάνεται στο παρελθόν.
Στον Αργοσαρωνικό από την πλευρά της Πελοποννήσου πριν 25 χρόνια
000000
Δημοσιεύτηκε στισ
πανηγυριώτικη φωτό
000000
Δημοσιεύτηκε στισ
ο βετεράνος αναπολεί!!!
000000
Δημοσιεύτηκε στισ
Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Καραντί” του Νίκου Καββαδία
Το ποίημα συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή «Πούσι» (1947) και αφιερώνεται «Στο κορίτσι από το Βόλο». Το “Καραντί” παρά ταύτα δεν έχει προφανή ερωτικό χρωματισμό μέχρι τους τελευταίους έξι στίχους, όπου αναδύεται και πάλι το γνωστό, αινιγματικό, πληθυντικό Εσύ του Καββαδία, το οποίο — και εδώ — αποτυγχάνει, αστοχεί και απομακρύνεται τόσο αιφνιδιαστικά όσο εισάγεται.
Και στο ποίημα αυτό εναλλάσσονται, ως συνήθως, εικόνες κίνησης και ακινησίας· εικόνες μιας αέναης πορείας που όμως ισοδυναμεί με φθαρτική, αρρωστημένη στασιμότητα· και όλα αυτά περιβεβλημένα με μια διάχυτη αίσθηση του παραλόγου και της ματαιότητας.
«Καραντί» είναι η φουσκοθαλασσιά, κλυδωνισμός του οποίου η αιτία είναι κρυφή, βαθιά και μακρινή, εν τέλει ακατανόητη στο συνειδητό. Το καραντί, ο ίλιγγος που προκαλείται και ο κίνδυνος που υφέρπει εξαιτίας του ακόμη και σε περιβάλλον φαινομενικής σταθερότητας, ανατρέπει οποιαδήποτε ψευδαίσθηση ότι ο ναυτικός μπορεί οπουδήποτε να «στεριώσει». Το καραντί στο νερό αντιστοιχεί απόλυτα με τη «στεριανή ζάλη» , που ο ναυτικός βιώνει στη «στέρεα γη», που δεν του «πρέπει» («Πούσι»), που γι’ αυτόν ουσιαστικά δεν υπάρχει.
1. μπάσσες στεριές, ήλιος πυρρός και φοινικιές: το καράβι ταξιδεύει σε τροπικές περιοχές, όπου καραδοκούν μολυσματικές ασθένειες. Οι μπάσες στεριές, γνωστές και ως αμπασσαδούρες, είναι χαμηλές στεριές, που διακρίνονται δύσκολα από μακριά (Τράπαλης, 52). Και αυτή η τοπογραφική λεπτομέρεια είναι χαρακτηριστική των τροπικών περιοχών.
Ο εντοπισμός της στεριάς αποτελεί για τον ναυτικό το σινιάλο του τέλους του ταξιδιού. Οι μπάσσες στεριές, που υπάρχουν αλλά δεν τις βλέπεις, δεν παρέχουν την αίσθηση της επικείμενης ανακούφισης· είναι εκεί αλλά δεν μπορείς να τις φτάσεις· είναι εκεί, αλλά όχι για σένα. Το καράβι του «Καραντί» βρίσκεται πολύ κοντά στη στεριά, αλλά δεν τη «βλέπει», καθώς δεν επιτρέπεται στους ναύτες του να ξεμπαρκάρουν εξαιτίας της καραντίνας (βλ. παρακάτω). Η εικονοπλασία του φευγαλέου, του άπιαστου, του ταντάλειου, είναι κεντρική στην ποίηση του Καββαδία.
Παταράτσα
2. παταράτσα: ο λεγόμενος παράτονος, σχοινί που στερεώνει το επιστήλιο του καταρτιού στο πλάι του πλοίου (Τράπαλης, 59).
3. στιγματισμένα: σημαδεμένα με τατουάζ. Το τατουάζ αποτελεί σύνηθες επίθημα στα ναυτικά κορμιά του Καββαδία. O ίδιος ο ποιητής είχε στο αριστερό μπράτσο του χαραγμένο το σώμα μιας γοργόνας. Ως ποιητικό σύμβολο το τατουάζ διηγείται σιωπηρά «μια θλιβερή ιστορία»· αποτελεί μια ακόμη υποστασιοποίηση του χαμένου έρωτα, της φευγαλέας γυναικείας μορφής, του άπιαστου ονείρου της εστίας, που στοιχειώνει τον αεικίνητο ναυτικό, ο οποίος δεν στεριώνει ποτέ. Το τατουάζ παραμένει ανεξίτηλο στο μπράτσο του ναυτικού: αυτό μπορεί να αποτελεί παρηγοριά, συχνότερα όμως συνιστά μόνιμο, βασανιστικό βάρος, από το οποίο ο ναυτικός επιχειρεί μάταια να απαλλαγεί· βλ. «William George Allum» (από το «Μαραμπού», 1933):
Είχε στα μπράτσα του σταυρούς, σπαθιά ζωγραφισμένα, μια μπαλαρίνα στην κοιλιά, που εχόρευε γυμνή κι απά στο μέρος της καρδιάς στιγματισμένην είχε με στίγματ’ ανεξάλειπτα μιαν άγρια καλλονή. […]
Πολλές φορές στα σκοτεινά τον είδανε τα βράδια
με βότανα το στήθος του να τρίβει οι θερμαστές.
Του κάκου. Γνώριζεν αυτός, καθώς το ξέρουμε όλοι,
ότι του Αννάμ τα στίγματα δεν βγαίνουνε ποτές…
Ο Καββαδίας με τη γοργόνα του
Συνδέεται ακόμη, όπως εδώ, με αρνητικές εικόνες ψυχοσωματικής, ακόμη και ηθικής φθοράς· εἰναι αυτό το «κάτι πιο βαθύ» που «λερώνει» τους ναυτικούς και τους σπρώχνει στα καράβια («Οι εφτά νάνοι στο S/S Kyrenia»)· πρβλ. «Μαραμπού» (επίσης από την ομώνυμη συλλογή):
Λένε ακόμα πως τραβώ χασίσι και κοκό
πως κάποιο πάθος με κρατάει φριχτό και σιχαμένο,
και το κορμί έχω ολόκληρο με ζωγραφιές αισχρές
σιχαμερά παράξενες βαθιά στιγματισμένο.
5. παντιέρα κίτρινη:η κίτρινη σημαία είναι το διεθνές σήμα της καραντίνας (Τράπαλης, 58) ή, αντιθέτως, του τέλους της καραντίνας (της αίτησης άδειας για απόπλου). Όπως δηλώσει η βενετσιάνικη λέξη από την οποία ετυμολογείται η «καραντίνα», η απομόνωση του πλοίου διαρκούσε αρχικά σαράντα μέρες, αλλά αργότερα οι κανονισμοί αυτοί χαλάρωσαν.
Το νοερό πλοίο του ποιήματος έχει εκτεθεί στην αρρώστια, ως εκ τούτου είναι τώρα αποκλεισμένο από τον κόσμο και καθηλωμένο στο λιμάνι. Η λοιμώδης νόσος (ο κίτρινος πυρετός, η μαλάρια, η σύφιλη) επανέρχεται τακτικά στην ποίηση του Καββαδία ως σύμβολο ψυχικών καταστάσεων αλλά και ως συνήθης πραγματικότητα της ζωής των ναυτικών, ιδιαίτερα όσων ταξιδεύουν σε τροπικές περιοχές (όπως ακριβώς το καράβι του εν λόγω ποιήματος).
Σινιάλο του νερού: σινιάλο αποκαλείται κυριολεκτικά το σήμα που αποστέλλει το πλοίο προς τη στεριά συνήθως με τη χρήση σημαιών (και ειδικών χειρονομιών) ή συνθηματικών αναλαμπών από φανάρια. Το σύστημα αυτό καταργήθηκε με την εφεύρεση των σημάτων Μορς. Καθώς η κάθε σημαία αντιστοιχεί σε ένα γράμμα του αγγλικού αλφαβήτου, οι σημαίες μπορούν σε συνδυασμό να σχηματίζουν λέξεις ή να εκπροσωπούν τα αρχικά λέξεων (η κίτρινη σημαία αντιστοιχούσε στο αγγλικό γράμμα Q, το αρχικό της λέξης quarantine, καραντίνα). Η έκφραση «σινιάλο του νερού» ίσως αναφέρεται στην κοινή πρακτική να αποβάλλονται τα νερά της σεντίνας (δηλαδή τα νερά που διαποτίζουν τη «σαβούρα» ή άλλως τα «έρμα», το πρόσθετο βάρος στο κάτω μέρος του καραβιού, που ρυθμίζει την ευστάθεια του πλοίου) στην κατάλληλη απόσταση πριν την είσοδο του απομονωμένου πλοίου στην αποβάθρα του λιμανιού. Εναλλακτικά, η φράση μπορεί να υποδεικνύει ότι μαζί με την ανύψωση της κίτρινης σημαίας το καράβι στέλλει και δεύτερο σήμα. Το σήμα αυτό μπορεί να αναφέρεται (α) στην ανύψωση της σημαίας W (αρχικό της αγγλικής λέξης water, νερό), που σήμαινε «χρειάζομαι ιατρική βοήθεια»· ή (β) της σημαίας Μ, που σημαίνει «το σκάφος μου έχει ακινητοποιηθεί στο νερό» ή/και «το σκάφος επιθεωρείται από ιατρό». Στον σύγχρονο διεθνή κώδικα σημάτων το σήμα «χρειάζομαι επείγουσα ιατρική βοήθεια» δηλώνεται με διάφορους συνδυασμούς σημαιών, που ξεκινούν πάντοτε με τη σημαία Μ (medical).
O Καββαδίας εδώ εμμέσως παίζει με το σχεδόν ομόηχο των λέξεων «καραντί» «και καραντίνα».
6. Φούντο τις δυο: «πόντισε και τις δύο (άγκυρες)»
Πρίμα βρέξε το πινέλο: «αλλά πόντισε πρώτα τη μικρή άγκυρα». Πινέλο (pennello) ονομαζόταν μικρή άγκυρα προσαρμοσμένη στη μεγαλύτερη, η οποία ποντιζόταν σε απόσταση από τη δεύτερη, με σκοπό να της εξασφαλίζει μεγαλύτερη σταθερότητα στον βυθό.
Το πλοίο αγκυροβολεί και πρόκειται να παραμείνει ακίνητο, λίγα μίλια μόνο μακριά από τη στεριά, μέχρι τη λήξη της καραντίνας. Πρόκειται για μια ακόμη εικόνα που δηλώνει το limbo, το μεταξύ, το οριακό που προσδιορίζει την οντολογία του ναυτικού στον Καββαδία. Ο ναυτικός αιωρείται πάντοτε μεταξύ θάλασσας και στεριάς, ες αεί κινούμενος αλλά πάντοτε κατ’ ουσίαν ακίνητος, αφού δεν φτάνει πουθενά.
7. τα δυο φανάρια της νυχτός: σχετικά με τα νυχτερινά φώτα πορείας στα σύγχρονα καράβια, δείτε εδώ.
8. ξεθωριασμένος: ξανά η εικόνα της φθοράς, εδώ με συνδυαστική μεταφορά που δηλώνει τη φθορά που προκαλεί το κύμα στην προκυμαία, ο χρόνος στον άνθρωπο και κατ’ επέκταση το κύμα (η θάλασσα) στον ναυτικό.
Μετά την εικονοπλασία των τροπικών ασθενειών (στ. 1-4) και της ακινησίας λόγω καραντίνας (στ. 5-6), οι στίχοι 7-8 αποδίδουν συνδυαστικά την αίσθηση της πορείας στο σκοτάδι και της φθοράς που αλλοιώνει ό,τι πιο αγνό (την τέχνη ως σύμβολο της ανθρώπινης πνευματικής διαύγειας).
9. καραντί: η φουσκοθαλασσιά, ο κυματισμός, του οποίου η αρχική αιτία μπορεί να εξέλιπε ή να μην είναι εμφανής.
Οι προηγούμενες εικόνες της κίνησης και της ακινησίας συμφύρονται στο «καραντί»: το πλοίο κινείται, αλλά η κίνηση αυτή δεν είναι αγαθή· είναι ύπουλη και επικίνδυνη και απειλεί να μπατάρει, να ανατρέψει, το καράβι. Η συνηθέστερη αιτία για το καραντί είναι τα διερχόμενα πλοία: πρόκειται δηλαδή για αφύσικη μορφή τρικυμίας, αποτέλεσμα ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό στοιχείο. Τέτοιου είδους «αφύσικη» μορφή είναι και ο ναυτικός: ο άνθρωπος που δεν ανήκει στη στεριά σαν τον κανόνα του είδους του, αλλά στη θάλασσα. Ακριβώς επειδή ο ναυτικός κινείται στη μεθόριο αυτή της ύπαρξης, κλυδωνίζεται συνεχώς, χωρίς προφανή αιτία.
10. σάπια βρεχάμενα: βρεχάμενα είναι τα ύφαλα, το μέρος του πλοίου κάτω από την ίσαλο γραμμή. Η σαπίλα των υφάλων πυκνώνει περαιτέρω την εικονοπλασία της φθοράς και της παρακμής στο ποίημα.
11-12. μάσκα…πιλοτάρει: μάσκα στη ναυτική γλώσσα αποκαλείται η παρειά της πλώρης (Τράπαλης, 48). Κολυμπώντας στα πλάγια του πλοίου ακολουθεί την πορεία ένας καρχαρίας, δίνοντας την εντύπωση ότι αυτός οδηγεί το καράβι. Τα ταξίδια του Καββαδία συχνά στοιχειώνονται από εικόνες πνιγμού ή άλλες μορφές βίαιου θανάτου στη θάλασσα. Πρβλ. από τη «Στεριανή Ζάλη»:
Ο λοστρόμος ξυπνάει και καταριέται μια μιγάδα που κλαίει και μια μποτίλια. Ανοιχτά κάπου εννιά χιλιάδες μίλια το σκυλόψαρο προσμένει και βαριέται.
Επιτείνοντας την αίσθηση της τυχαίας πορείας στο άγνωστο, τελικός προορισμός της οποίας θα είναι κατά πάσα πιθανότητα ο χαμός, ακόμη και ο καρχαρίας-πιλότος «κοιμήθηκε».
13. όρντινα…ιστό: όρντινα (τα) είναι οι διαταγές. Τα παλιά ιστιοφόρα είχαν στον κεντρικό ιστό τους παρατηρητήριο, από το οποίο παρακολουθούσε την πορεία του καραβιού ο «βισταδόρος» ή «βιγλάτορας».
Όπως το πλοίο το πιλοτάρει καρχαρίας, έτσι και ο παρατηρητής είναι ένας παπαγάλος. Το πλοίο αυτό καθώς πορεύεται βυθίζεται στο παράλογο και το γελοίο.
13-14: παπαγάλος…στου Κολόμπου την κουκέτα: σε ποίημα που κινείται στους άξονες του θέματος «ταξίδι στο άγνωστο», ο Κολόμβος και το θρυλικό πρώτο ταξίδι του κατέχει δικαιωματική θέση. Οι παπαγάλοι, εξωτικά πουλιά που αφθονούσαν στον Νέο Κόσμο, συνοδεύουν και τον Μαγγελάνο στο ποίημα «Μαρέα». Είναι επίσης ένας από τους συνήθεις συντρόφους των ναυτικών στη μοναχική τους ζωή πάνω στο καράβι (πρβλ. «απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι» από το ποίημα «Kuro Siwo»). Στο ποίημα «Black and White» ο παπαγάλος αποτελεί εσωτερική σοφή φωνή, που προειδοποιεί για τον επερχόμενο χαμό. Στο ποίημα αυτό επανέρχεται η αρχετυπική μορφή του Κολόμβου, αλλά και οι ναύτες του, οι οποίοι «ξύπνησαν», δηλαδή ετοιμάζονται για ανταρσία:
Μέσα μου μιλεί ένας παπαγάλος γέρος στραβομύτης και μεγάλος μα γιομάτος πείρα και σοφός. Μέσα μου βαθιές αναπνοές. Του Κολόμβου ξύπνησαν οι ναύτες. Όλες τις ρουκέτες τώρα καφ’ τες και Marconi στείλε το S.O.S.
15. να τυλίξεις την μπαρκέτα: μπαρκέτα είναι το δρομόμετρο, το όργανο με το οποίο καταμετρείται η ταχύτητα του πλοίου. Όπως σημειώνει ο Τράπαλης (52), στα παλαιά ιστιοφόρα η μπαρκέτα ήταν ένα σχοινί, που ριχνόταν στα νερά με ένα τριγωνικό κομμάτι ξύλου δεμένο στην άκρη του (εξ ου «να τυλίξεις»).
Το τύλιγμα της μπαρκέτας ισοδυναμεί με την ανακοπή της πορείας του πλοίου, το σταμάτημα. Το ποιητικό Εγώ προσμένει χρόνια αυτή τη στιγμή, η οποία όμως δεν έρχεται ποτέ — ξανά το ατέρμονο, άσκοπο ταξίδι.
16. τη στεριά να ζαλιστώ: το ρήμα ζαλίζομαι εδώ έχει διπλή έννοια. Αφενός παραπέμπει στη μέθη (η κραιπάλη με αλκοόλ και πόρνες συνιστά το τυπικό μοτίβο συμπεριφοράς για τον στεριωμένο ναυτικό, που δεν έχει πού αλλού να καταλήξει). Αφετέρου όμως παραπέμπει και στην περίφημη «στεριανή ζάλη», που καταλαμβάνει τον ναυτικό, ο οποίος στη στεριά νιώθει εντελώς εκτός τόπου. Διαβάστε εδώ το ομότιτλο ποίημα, το οποίο συνδυάζει ακριβώς τις δύο προαναφερθείσες έννοιες του ρήματος «ζαλίζομαι» (μπορείτε να ακούσετε και μελοποιημένο από τη Μαρίζα Κωχ), και εδώ το σχετικό σχόλιό μας στο ποίημα «Μαρέα».
Όπως και στο «Μαρέα», έτσι κι εδώ η ζάλη στη στεριά παραβάλλεται με τον ίλιγγο που προκαλεί το καραντί. Ο ναυτικός δεν ανήκει πουθενά, αιωρείται, παλινδρομεί, μετεωρίζεται, τελεί σε κατάσταση αέναης εκκρεμότητας.
17. ιθαγενείς: μια ακόμη λεπτομέρεια που παραπέμπει στο θέμα του Κολόμβου, το οποίο διατρέχει το ποίημα.
19-20. Της θάλασσας…να φανείς: το δίστιχο εισάγει το γνωστό αινιγματικό β’ ενικό πρόσωπο, προς το οποίο αποστρέφονται πολλά καββαδιακά ποιήματα. Η μορφή αυτή, προφανώς ερωτική και γυναικεία, φορτώνεται τις ελπίδες του ναυτικού για σωτηρία (να κατανικηθεί ο θάνατος).
Οι ελπίδες αυτές θα καταρρεύσουν πολύ γρήγορα, στο αμέσως επόμενο τετράστιχο, όταν η μορφή αυτή, την οποία το ποιητικό Εγώ αναμένει να φτάσει από ψηλά (“στην ανεμόσκαλα…”) αποδεικνύεται ότι κοιμάται «για πάντα στα βαθιά». Είναι η μορφή μιας πνιγμένης γυναίκας, ίσως μιας από αυτές τις πλωριές γοργόνες, τις πλανεύτρες και τις προδότρες, στις οποίες ο Καββαδίας αναφέρεται στο «Μαρέα» και αλλού.
21. φύκια: ότι η μορφή αυτή, η τάχα σωτήρια, έχει φύκια πλεγμένα στα μαλλιά και στο στόμα προετοιμάζει τον αναγνώστη για την αποκάλυψη ότι βρίσκεται στον βυθό.
23. κατάστιχτη… σπαθιά: ρεαλιστική λεπτομέρεια, που παραπέμπει στην πλωριά γοργόνα πολεμικού πλοίου ή πλοίου που δέχθηκε επίθεση από πειρατές ή από ιθαγενείς;
24. των Ινκάς τα σκουλαρίκια: η αναφορά ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως, ως μια ακόμη ψηφίδα στο μοτίβο της αναζήτησης του απατηλού, φευγαλέου και εν τέλει μοιραίου (ψυχικού) Νέου Κόσμου· ως έμβλημα του βασικού κινήτρου που οδηγεί στην αναζήτηση αυτή (το χρυσό)· ή ως η τελική πινελιά της ειρωνείας σε ένα ταξίδι που εξαρχής ήταν καταδικασμένο να καταλήξει στην άβυσσο.
Όπως όλα σε αυτή την ζωή έτσι και η κλιματική εξέλιξη κύκλους κάνει ……..
Κ Μ
Η Εύβοια ήταν… ζούγκλα με κροκόδειλους και ο Αξιός σαβάνα με κόμπρες πριν 18 εκατ. χρόνια
Τα ευρήματα περιγράφηκαν σε άρθρο, στο ελβετικό επιστημονικό έντυπο Swiss Journal of Geosciences Εντυπωσιακά απολιθώματα βοηθούν τους επιστήμονες να σχηματίσουν την
εικόνα της περιοχής Κροκόδειλοι ζούσαν στην Εύβοια και συγκεκριμένα στο Αλιβέρι πριν από 18 εκατομμύρια χρόνια, ενώ κόμπρες και μεγάλες σαύρες στον Αξιό, σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα επιστημόνων που μελέτησαν σειρά απολιθωμάτων.
Συγκεκριμένα, τα δόντια των προϊστορικών κροκοδείλων βρέθηκαν από την μορφή απολιθωμάτων στο Αλιβέρι Ευβοίας από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης στην Ολλανδία και μελετήθηκαν/ταυτοποίησαν από επιστήμονες με επικεφαλής τον Γιώργο Γεωργαλή, παλαιοντολόγο από το Πανεπιστήμιο του Φρίμπουργκ και το Πανεπιστήμιο του Τορίνο.
«Πρόκειται για κάποια από τα αρχαιότερα απολιθώματα κροκοδείλων που βρέθηκαν στην Ελλάδα», διευκρινίζει ο κ. Γεωργαλής, ο οποίος δημοσίευσε σχετική εργασία στο επιστημονικό έντυπο Historical Biology.
Προσθέτει ότι στην περιοχή βρέθηκαν και απολιθώματα από χαμαιλέοντες, που είναι και μοναδικά στην Ελλάδα, καθώς και διάφορα φίδια, σαύρες, χελώνες και βάτραχοι.
«Όπως καταλαβαίνετε, στην περιοχή εκείνη την εποχή επικρατούσε πολύ πιο θερμό κλίμα, είχε πολύ έντονο υδάτινο στοιχείο και κατά πάσα πιθανότητα έμοιαζε με ζούγκλα», αναφέρει ο ερευνητής.
Παράλληλα, κόμπρες και τεράστιες σαύρες, που μοιάζουν με τον σημερινό Δράκο του Κόμοντο, ζούσαν πριν από εκατομμύρια χρόνια στην περιοχή του Αξιού, που ήταν σαβάνα. Απολιθώματα που ταυτοποιήθηκαν πρόσφατα δείχνουν ότι το ιδιαίτερα θερμό κλίμα στην περιοχή του Αξιού, κατά το Μειόκαινο (η πρώτη γεωλογική εποχή της Νεογενούς Περιόδου), πριν από περίπου 9 εκατομμύρια χρόνια, ήταν ιδανικό για κόμπρες και βαράνους, μεγαλόσωμες δηλαδή σαύρες, στις οποίες ανήκει και ο σημερινός Δράκος του Κόμοντο, που ζει σε νησιά της Ινδονησίας.
Τα απολιθώματα των ερπετών αυτών είχαν εντοπισθεί πριν από χρόνια στην περιοχή της Νέας Μεσήμβριας και φυλάσσονται στο Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αλλά μόλις πρόσφατα έγινε η ταυτοποίησή τους.
Τα ευρήματα περιγράφηκαν σε άρθρο, στο ελβετικό επιστημονικό έντυπο Swiss Journal of Geosciences, από τους παλαιοντολόγους Γιώργο Γεωργαλή, Ζαν-Κλοντ Ραζε (Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Παρισίου), Λουις ντε Μπονις (Πανεπιστήμιο του Πουατιέ) και Γιώργο Κουφό (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).
«Εγινε ταυτοποίηση των περίπου 10 απολιθωμάτων και αναγνωρίσαμε ένα μικρό φίδι, μία μεγάλη σαύρα, μία κόμπρα και έναν βαράνο που αποτελούσαν τότε την ερπετοπανίδα της περιοχής», εξηγεί ο κ. Γεωργαλής.
Διευκρινίζει, μάλιστα, ότι πρόκειται για τα πρώτα απολιθώματα σαυρών και φιδιών στον Αξιό, μιας περιοχής όπου έως τώρα είχαν ταυτοποιηθεί κυρίως οστά θηλαστικών όπως ο Ουρανοπίθηκος (Ouranopithecus macedoniensis), λιοντάρια, ύαινες και αντιλόπες.
Καταλήγοντας, ο κ. Γεωργαλής τονίζει ότι δεν έχει γίνει ενδελεχής έρευνα στην Ελλάδα για τα απολιθωμένα ερπετά, τα οποία βρίσκονταν σε πολλές θέσεις στην χώρα και η μελέτη τους θα συντελούσε στην κατανόηση της εξέλιξης των σαυρών και των φιδιών σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε συνδυασμό με την παλαιογεωγραφία και το κλίμα της ευρύτερης περιοχής.
000000
Δημοσιεύτηκε στισ
Σας παρουσιάζουμε σήμερα 10 δυνατά μαθήματα ζωής που βασίζονται στη φιλοσοφία αυτού του σεβαστού κινέζου στοχαστή του Κουμφούκιου.
Δεν έχει σημασία πόσο αργά πας αρκεί να μην σταματάς.
Ποτέ μην κάνεις φιλία με έναν άνθρωπο που δεν είναι καλύτερος από εσένα.
Όταν θυμώνεις σκέψου τις συνέπειες.
Όταν είναι προφανές ότι δεν μπορείς να επιτύχεις τους στόχους σου,μην προσαρμόζεις τους στόχους αλλά προσάρμοσε τα βήματα των πράξεων σου.
Αν μισείτε έναν άνθρωπο τότε έχετε ηττηθεί από αυτόν.
Αυτό που ο ανώτερος άνθρωπος επιδιώκει είναι να ασχολείται με το μέσα του, αυτό που ο μικρός άνθρωπος επιδιώκει είναι να ασχολείται με τους άλλους.
Όπου κι αν πας, πήγαινε με όλη την καρδιά σου.
Δώστε συμβουλές μόνο σε εκείνους τους ανθρώπους που αναζητούν την γνώση, αφού προηγουμένως έχουν ανακαλύψει την άγνοιά τους.
Κοιτάζοντας τα μικρά πλεονεκτήματα, αποτρέπει μεγάλες υποθέσεις από το να επιτευχθούν.
Αν σε φτύνουν πίσω από την πλάτη σου, αυτό σημαίνει ότι είσαι μπροστά τους. Ακολουθήστε αυτά τα σοφά μαθήματα ζωής και θα δείτε πώς η ζωή σας θα αλλάξει προς το καλύτερο!
Με πληροφορίες από το goodreads και τα βιβλία 1001 Smartest Things Ever Said. Confucius: Greatest Quotes and Life Lessons
000000
Δημοσιεύτηκε στισ
Πέθανε ο «αήττητος» Τάκης Λουκανίδης! (pics & vid)
Θρηνεί ο Παναθηναϊκός. Μόνο ο θάνατος θα μπορούσε να τον κερδίσει, αφού άνηκε στη γενιά των αήττητων! Ο Τάκης Λουκανίδης έφυγε από την ζωή σε ηλικία 81 ετών προδομένος από την καρδιά του.
Μεγάλη απώλεια για το ελληνικό ποδόσφαιρο καθώς ο άλλοτε παίκτης της Δόξα Δράμας και του Παναθηναϊκού έφυγε από την ζωή μετά από έμφραγμα που υπέστη σε ηλικία 81 ετών. Ο Λουκανίδης υπέστη έμφραγμα τα ξημερώματα της Πέμπτης (11/1) και η κηδεία του θα γίνει την Παρασκευή (12/1) στις 15:30 στο κοιμητήριο της Κηφισιάς.
Ο Τάκης Λουκανίδης γεννήθηκε στο Παρανέστι της Δράμας το 1937 και θεωρείτο ένας από τους πληρέστερους ποδοσφαιριστές που έχουν αγωνιστεί στα ελληνικά γήπεδα. Αγωνίστηκε στην ΑΕΚ Κομοτηνής και στη Δόξα Δράμας. Το 1962 μετακόμισε στον Παναθηναϊκό με τον οποίο αγωνίστηκε για επτά χρόνια, κατακτώντας τέσσερα πρωταθλήματα και ένα Κύπελλο.
Μάλιστα ήταν μέλος της θρυλικής ομάδας του ΑΗΤΤΗΤΟΥ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ την σεζόν 1963-64.
Στο μεσοδιάστημα γνώρισε τη σύζυγό του, την Άννη, αλλά επειδή δεν τον ήθελαν οι δικοί της αναγκάστηκαν να φύγουν στη Νότια Αφρική το 1965, όπου αγωνίστηκε και εκεί.
Είχε 50 συμμετοχές (13 γκολ) με τη Δόξα Δράμας. Σε 142 αγώνες στην Α΄Εθνική με τον Παναθηναϊκό σκόραρε 59 φορές και άλλες 12 στο Κύπελλο. Έκλεισε την καριέρα του στον Άρη, με τον οποίο αγωνίστηκε σε 45 αγώνες έχοντας οκτώ γκολ ενώ κατέκτησε και το Κύπελλο το 1970.
Φωτο 1. Η λίθινη στήλη τού Μνημονίου ( memorandum ) I. G. V II 3171, πού συνήψε ο Δήμος Ορχομενίων, με τόν Εύβουλο Αρχεδάμου, από τήν Ελάτεια, πλούσιο κτηνοτρόφο, πού ασκούσε και τραπεζική πρακτική της εποχής.
Στο Βρετανικό Μουσείο, πλήν τών άλλων, απόκειται και ενεπίγραφη στήλη, στήν οποία αναγράφεται, μία δανειακή σύμβαση, μεταξύ τού Δήμου Ορχομενίων, επί άρχοντος Θυνάρχου και τού εξ Ελατείας Ευβούλου τού Αρχεδάμου, σε ανταπόδοση τού δικαιώματος επινομίας και νομής, από τούς Ορχομενίους, στα πλούσια βοσκοτόπια Πολυγύρας- Τεγύρας, παρά τον Ορχομενό. Ο Στράβων αναφέρεται στήν περιοχή αυτή ( Ι Χ 415 )…εύδειλος μετονομάσθη η χώρα εκ τού δειλινού κλίματος και μάλιστα το ευχείμερον…Αυτό ακριβώς το ευχείμερον αναζητούσε και ο Εύβουλος, πού δάνεισε, τον Ορχομενό, με μεγάλο για τήν εποχή χρηματικό ποσό, πού κατεγράφη σε λίθο και διεσώθη, η ιστορία αυτή, ενδεικτική τού πλούτου του.
Ο Εύβουλος είναι φανερό, ότι ανήκε, στα ιστορικά, αρχαϊκά γένη, τών Φωκέων τής Ελατείας, έζησε δε στα χρόνια, τού τέλους τών Ιερών Πολέμων και τής Φωκικής κυριαρχίας, πού είχε βέβαια και οικονομικές προεκτάσεις, όπως προκύπτει, από τήν στήλη αυτή, πού ανάλογη θα είχε, επίσης, στηθεί στο Φωκικό Αρχείο Ελατείας, ίσως γραμμένη από τούς λιθοκόπους Ελατείας, γραμμένη Φωκικά, πού δεν διεσώθη ή δεν ανευρέθη ακόμη. Ίσως και η αναδιανομή, τού Δελφικού πλούτου, από τούς Φωκείς στον Ιερό πόλεμο, να σχημάτισε και ισχυρή, νέα οικονομική ομάδα, όπου θα μετείχαν, τα ευγενή Φωκικά γένη, τών Στρατηγών Αυτοκρατόρων. Όμως η ληστρική λεηλασία και δραστηριότητα, τού Βρετανού λόρδου Έλγιν, πού μάλλον δεν περιορίστηκε μόνον, στα γνωστά Ελγίνεια μάρμαρα τών Αθηνών, αλλά και σε άλλα γνωστά και άλλα άγνωστα και ακατάγραφα, όπως εδώ στήν περιοχή τού Ορχομενού, πού γειτνιάζει με τήν Χώρα τής Ελατείας, πού συνδέονται με τον Κηφισό και τα βοσκοτόπια, πού κρατούν τήν υπαινικτική ονομασία ακόμη, ” ο Απάνω και ο Κάτω Κάμπος ” , ενώ είναι άγνωστο τι έχει λεηλατήσει και έχει μ’ αυτά διακοσμήσει, τον πύργο του στήν Σκωτία, κατά τήν παραμονή του στήν περιοχή, ίσως εκεί, να κρύβονται οι εκπλήξεις τού μέλλοντος. Οι περιηγητές, πού περιέτρεξαν και περιέγραψαν αρκετά μνημεία, στήν Χώρα τής Ελατείας, είναι αδύνατον να μήν είχαν επισύρει, τήν προσοχή τού διαβόητου αυτού ληστού αρχαιοτήτων, πού έμεινε αρκετά, στήν ευρύτερη περιοχή τού Ορχομενού, όπου η δεδομένη, αδιαφορία και η διαφθορά, τών Τούρκων κατακτητών, επέτρεπε κάθε λεηλασία, όχι μόνον μνημείων.
Φωτό 2 Τμήμα γραφής τής στήλης, με πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία, τής πρακτικής τών δανειοδοτήσεων, τής εποχής εκείνης, όπως και ονόματα πολιτών και μαρτύρων, από τις δύο γειτονικές πόλεις, πού φαίνεται να διάγουν εν ειρήνη και να εκμεταλλεύονται, με αμοιβαία οφέλη, τον φυσικό πλούτο τής περιοχής, ζωικό και βοσκήσιμο και γεωργούμενο . Όλα αυτά γραμμένα, στήν Βοιωτική γραφή και είναι λαμπρή ευκαιρία, να κοινωνήσουμε ακροθιγώς τήν εκφορά της, μέσα από το κείμενο.
Ο ΕΥΒΟΥΛΟΣ ΑΡΧΕΔΑΜΟΥ Ένας κτηνοτρόφος-τραπεζίτης, από τήν Ελάτεια
Ο Εύβουλος Αρχεδάμου, Φωκεύς, πολίτης τής Ελάτειας, φαίνεται να ανήκει, στα ηγεμονικά και αριστοκρατικά επιφανή αρχαία γένη τής Ελάτειας, πού γνωρίζουμε αποσπασματικά, από λήμματα αρχαίων συγγραφέων, από ανασκαφικά ευρήματα και διασωθείσες επιγραφές. Για τήν σημαντική αυτή προσωπικότητα, επί τού παρόντος, δεν γνωρίζουμε τίποτε περισσότερο, από όσα αναγράφονται, στήν επιγραφή τής στήλης, (φωτο I G V ll 3271), πού αποτελεί, τρόπον τινά , τήν δανειακή σύμβαση, με τήν πόλη τού Ορχομενού, επί άρχοντος Θυνάρχου, τήν οποία εδάνεισε, στο τέλος τού Ιερού Πολέμου, σε ανταπόδοση, νομής και επινομίας, από τούς Ορχομένιους, στήν περιοχή Τεγύρας – Πολυγύρας* (Τσαμάλι). Με τήν επινομία αυτή διατηρούσε το δικαίωμα βοσκής, για τα πολυπληθή του ποίμνια, ίππους, βόες, πρόβατα, αίγες, τών οποίων ο αριθμός, έπρεπε να απογράφεται κάθε χρονιά, καθώς και τα σχετικά με τήν πληρωμή, τών τόκων και τού κεφαλαίου, για 4 έτη κ.α. ( βλ. Σημ.). Η σημαντική αυτή επιγραφή, κατ’ αρχήν αποδεικνύει, ότι η σχέσεις τών Φωκέων και τών Βοιωτών, δεν ήταν κατ’ ανάγκην κακές, όταν πρακτικοί λόγοι, επέβαλλαν τήν συνεννόηση, για ζητήματα καθημερινότητας και γειτονίας. Ίσως η ηγεμονία, τών Θηβαίων στήν Βοιωτία, επίεζε τις συνοριακές πόλεις, όπως τον Ορχομενό, Χαιρώνεια κ.α. σε αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις, με τούς Φωκείς, παρά τήν συγγενική σχέση τής Μινύειας και Ελατειακής κεραμικής, πού αποδεικνύει τήν συνάφεια, τών δύο πόλεων, πού επικυρώνεται με τούς μύθους, τούς νόθους γιούς, τών Φωκέων με τις γυναίκες τού Ορχομενού, από τα χρόνια τού Μύθου. Επίσης ότι στήν χώρα τής Ελάτειας, υπήρχαν ηγεμονικά γένη, πού διατηρούσαν μεγάλα ποίμνια, ίππων, βοών κ.λ.π., πού αυτόματα τούς κατέτασσαν, στήν ανώτατη κοινωνική ιεραρχία, στον αρχαίο κόσμο. Επίσης επιβεβαιώνει και καταγράφει τα οδολόγια Β. Ν., διαχρονικά, τών φερέοικων ποιμενικών ομάδων, μέσω τής πανάρχαιας** ” Βλαχόστρατας ” τού Καλλίδρομου, πού κατέβαιναν, στα Λεύτα Ελατείας – πηγάδι Παλούμπεη-Μεραλή-Μπέλεση-Τσαμάλι πού εθεωρείτο και η “Μέκκα” τής περιπλανήσεως των. Συνηγορεί ακόμη και ο αρχαίος μύθος – μαρτυρία, για τήν σχέση Ορχομενού – Ελατείας Φωκίδος, μέσα από τις ποιμενικές μετακινήσεις, για τήν ίδρυση τής Θήβας, από τον Κάδμο, πού έκαμε τήν ίδια διαδρομή, ακολουθώντας τα κοπάδια, τού Φωκέα Πελάγοντα, προς τα βοσκοτόπια τής Βοιωτίας, προφανώς από τήν ίδια διαδρομή – δίοδο στο Τσαμάλι (σημερινό Διόνυσο), πλησίον τής Τεγύρας.
Χαλκό νόμισμα Φωκέων κοπής Ελατείας, με το επίσημα άνω Ε Λ Α.
Πρόσθια όψις κεφαλή βοός με θυσιαστικές ταινίες
* Ο Στράβων, ΙΧ 415, αναφέρεται στην αξία τών βοσκοτόπων τής περιοχής, πού χαρακτηρίζει “… εύδειλον εκ του δειλινού κλίματος και ευχείμερον… ” Αυτό ακριβώς το “ευχείμερον”, για τα κοπάδια του, αναζητούσε ο Εύβουλος Αρχεδάμου Ελατεύς, εκείνα τα μακρινά χρόνια, δανείζοντας τήν πόλη τού Ορχομενού, με μεγάλο για τήν εποχή ποσό, πού κατεγράφη σε λίθο και διεσώθη, για να μάς αφηγείται, τήν ιστορία αυτή, ενδεικτική και αποδεικτική, τού πλούτου, στήν χώρα τής Ελάτειας, τής αρχαϊκής κοινωνικής δομής της, όπως και με τήν περίπτωση τού Μνάσωνα, πού θα αναφερθούμε προσεχώς.
** Antoninus Liberalis 38-5 Παυσανίας Ι Χ 12-1 Απολλόδωρος κ.λ.π. Επίσης Αρχαιογνωσία Τ 12 2003 – 2004.
Σημ. Τμήμα τής Επιγραφής, από το οποίο μπορούν οι φίλιστορες αναγνώστες, να απολαύσουν τήν αύρα, τής υπέροχης, Βοιωτικής γραφής και γλωσσικής εκφοράς τής εποχής, πού μας συνδέει τόσο ισχυρά με το παρόν. «…Ευβώλυ επινομίας έτια πέτταρα, βούεσσι σούν ίππυς, διακατίης ικάτι, προβάτυς σουν ήγυς χειλίης. αρχί τώ χρόνω ο ενιαυτός ο μετά Θύναρχον άρχοντα Ερχομενίυς απ [ο] – γράφεσθη δε Εύβωλον κατ’ ενιαυτόν έκαστον πάρ τον ταμίαν κη τον νομώναν τά τε καύματα ταν προβάτων κή ταν ηγών κη ταν βουών κή τάν ίππων κ[ή] κα τινά άσαμα ίωνθι, κή το πλείθος…».
Διαβάζω αυτές τις μέρες το βιβλίο του Έντσο Τραβέρσο “Τα νέα πρόσωπα του φασισμού” που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις φιλικές Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου σε μετάφραση του φίλου Νίκου Κούρκουλου.Πρόκειται για μια συζήτηση του Τραβέρσο με τον Γάλλο δημοσιογράφο και ανθρωπολόγο Régis Meyran και σας συνιστώ να το διαβάσετε -αναφέρεται σε πολύ επίκαιρα προβλήματα και ευτυχώς δεν εστιάζει τόσο πολύ στη γαλλική πολιτική σκηνή, μπορεί δηλαδή εύκολα να το παρακολουθήσει και κάποιος αμύητος στα των Γάλλων.Το απόσπασμα που θα παρουσιάσω σήμερα το ξεχώρισα επειδή βρίσκω πολύ εύστοχη και ενδιαφέρουσα την ανάλυση που κάνει ο Τραβέρσο για το φαινόμενο του λαϊκισμού -ή, πιο σωστά, για την κατάχρηση του όρου. Και αφού το απόσπασμα έχει αυτοτέλεια, το επέλεξα και το παραθέτω.Και επειδή εδώ λεξιλογούμε, ενδιαφέρον θα είχε να ανιχνευτεί η εμφάνιση του όρου “λαϊκισμός” στα ελληνικά. Εντύπωσή μου είναι ότι άρχισε να διαδίδεται ευρέως όταν τον χρησιμοποίησε, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Θάνος Μικρούτσικος, στην ανάλυσή του για το ελληνικό τραγούδι της εποχής. Ωστόσο, είναι μάλλον βέβαιο ότι ο όρος θα έχει καταγραφεί από νωρίτερα. Αλλά δεν θα γράψω περισσότερα, παραθέτω το κειμενο από τις σελίδες 21-25 του βιβλίου του Τραβέρσο.Εξάλλου, είμαι πολύ δύσπιστος απέναντι στην έννοια του λαϊκισμού, άρα και απέναντι στην έννοια του εθνολαϊκισμού. Η τελευταία εμφανίστηκε στη διανοητική σκηνή στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ιδιαίτερα χάρη στον Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ, που προσπάθησε να δώσει τον πιο συστηματικό ορισμό της.[1]Είναι αλήθεια ότι αυτή η έννοια εμφανίζεται πειστικότερη σήμερα, σε σχέση με τη δεκαετία του 1980, επειδή η διαφορά ανάμεσα στον κλασικό φασισμό και το Εθνικό Μέτωπο είναι πολύ εμφανέστερη στις μέρες μας. Όμως αυτή η έννοια του λαϊκισμού έχει υποστεί τόση κατάχρηση ώστε πιστεύω ότι έχασε μεγάλο μέρος από την ερμηνευτική της αξία.Θα ήθελα να το διευκρινίσω: ο χαραχτηρισμός «λαϊκιστικό» παραμένει έγκυρος για ορισμένα πολιτικά κινήματα, στα οποία ενδεχομένως ταιριάζει, αλλά γίνεται προβληματικός όταν μετατρέπεται σε ουσιαστικό, σε έννοια.[2] Ο λαϊκισμός σαν ξεχωριστό πολιτικό φαινόμενο, με δικό του προφίλ και δική του ιδεολογία, δεν νομίζω να ανταποκρίνεται στη συγκαιρινή μας πραγματικότητα. Μπορεί να φτάσουμε σε συναίνεση, αρκετά στέρεα στο ιστοριογραφικό επίπεδο, για μερικά πολιτικά φαινόμενα του 19ου αιώνα όπως ο ρωσικός λαϊκισμός, ο αμερικάνικος λαϊκισμός, ο μπουλανζισμός στη Γαλλία στις απαρχές της Τρίτης Δημοκρατίας, ή ακόμα, στον 20ό αιώνα, ποικίλοι λατινοαμερικάνικοι λαϊκισμοί.[3] Όμως ο λαϊκισμός είναι κυρίως ένα πολιτικό στιλ, ένα ύφος, όχι κάποια ιδεολογία. Είναι μια ρητορική μέθοδος που συνίσταται στον εγκωμιασμό των «φυσικών» αρετών του λαού, στην αντιπαράθεση του λαού προς την ελίτ, της κοινωνίας προς το πολιτικό σύστημα, για να κινητοποιηθούν οι μάζες ενάντια «στο σύστημα». Όμως αυτή τη ρητορική τη βρίσκουμε σε πολλά κινήματα και σε πολλούς πολιτικούς ηγέτες, πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους.Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου
Το ζήτημα της ονομασίας του κράτους της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας εντάσσεται ιστορικά στο “Μακεδονικό Ζήτημα”, όπως αυτό προέκυψε μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878 και κορυφώθηκε για την Ελλάδα με τον Μακεδονικό Αγώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους, που οδήγησαν στην προσάρτηση ενός μεγάλου μέρους της γεωγραφικής έκτασης της Μακεδονίας στον εθνικό κορμό το 1913. Το υπόλοιπο έδαφος αυτού που σήμερα ορίζεται ως γεωγραφικός χώρος της Μακεδονίας, βρίσκεται στην πΓΔΜ και στη Βουλγαρία (Μακεδονία του Πιρίν). To Μακεδονικό Ζήτημα αποτελεί επιμέρους τμήμα του “Ανατολικού Ζητήματος”, οι απαρχές του οποίου εντοπίζονται στα τέλη του 18ου αιώνα και η επίλυση του οποίου επήλθε μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι διπλωματικές σχέσεις της Ελλάδας με το νεοσύστατο κράτος της πΓΔΜ, το οποίο διακήρυξε την ανεξαρτησία του με το όνομα “Δημοκρατία της Μακεδονίας” μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1991, διαταράχθηκαν με αφορμή το ζήτημα της ονομασίας του. Εξαιτίας του ζητήματος αυτού, η Ελλάδα υφίσταται από το 1992 ένα διαρκές διπλωματικό κόστος. Η συνέχεια του άρθρου, εδώ.
Μια τεμαχισμένη γυμνή γυναικεία μορφή χωρίς χέρια και πόδια (μάλλον είναι αυτά που έχουν καρφωθεί στο γλυπτό της επόμενης γωνίας) σε στάση αποθέωσης, που πασχίζει να βγει από κάτι που μοιάζει με σκάλα, με μια πέτρινη βεντάλια κι ένα δοκάρι όπου ξεκουράζεται ο χιτώνας της (διότι η γυμνή είναι αρχαία). Παρ’ όλες τις κακουχίες και τα κομμένα μέλη φαίνεται να απολαμβάνει την έκθεσή της στην Ερμού, γιατί το πρόσωπό της αποκαλύπτει μια ηδονική έκφραση. Για έναν μυστήριο λόγο το γλυπτό φαίνεται πιο υποφερτό τον χειμώνα απ’ ό,τι το καλοκαίρι, ίσως επειδή δεν στέκεσαι να το χαζέψεις λόγω κρύου.
Μια βουτιά στον κόσμο μας
Ερμού & Βουλής, 2000, του Κυριάκου Ρόκου
Φωτο: Ασπασία Κουλύρα
Ένα δάχτυλο, μια μύτη, ένα ζευγάρι πόδια ενός μάλλον πνιγμένου (προφανώς από τη βουτιά στο σιντριβάνι) σε ένα σύμπλεγμα από κούτσουρα ή τούβλα που ευτυχώς είναι καλά κολλημένα, γιατί με τα επεισόδια που έχει ζήσει η Ερμού δεν θα είχε μείνει ούτε δείγμα. Είναι μάλλον το πιο μακάβριο άγαλμα του κέντρου, ένα εικαστικό έκτρωμα που αν καθίσεις και το παρατηρήσεις προσεκτικά, ο ποιητικός του τίτλος ακούγεται ειρωνικός ή αστείος. Η απόδειξη ότι ακόμα και οι καλοί γλύπτες έχουν άτυχες στιγμές – το θέμα είναι από ποιον πήρε έγκριση και καρφώθηκε στη μέση της πιο κεντρικής εμπορικής οδού της πόλης.
Ίκαρος, Μνημείο Πεσόντων Αεροπόρων
Πλατεία Καραϊσκάκη, 1987, του γλύπτη Ευάγγελου Μουστάκα και του αρχιτέκτονα Ιωάννη Μουστάκα
Φωτο: Ασπασία Κουλύρα
Περνώντας από την πλατεία Καραϊσκάκη, το βλέπεις να ξεπροβάλλει τεράστιο και τρομακτικό, ένας τεράστιος μεταλλικός άγγελος που φουντάρει σε μια πυραμίδα. Όταν το πρωτοβλέπεις, δεν ξέρεις αν πρέπει να το βάλεις στα πόδια ή να γελάσεις, μοιάζει πιο πολύ σαν νυχτερίδα που τη χτύπησαν με μυγοσκοτώστρα παρά με έκπτωτο άγγελο (κάποιοι, οι γνωστοί που τους κατατρέχει ο διάολος, είδαν στη φιγούρα μέχρι και τον Εωσφόρο). Στην πραγματικότητα, με μεγάλη δόση φαντασίας, είναι ένας αεροπόρος που έχασε τη ζωή του την ώρα του καθήκοντος. Μετά τη 200ή φορά που θα το δεις αρχίζει και σου φαίνεται μέχρι και συμπαθητικό.
Μνημείο Εθνικής Συμφιλίωσης
Πλατεία Κλαυθμώνος, 1987, του Βασίλη Δωρόπουλου
Φωτο: Ασπασία Κουλύρα
Τρεις ανθρώπινες φιγούρες (από 8 μέτρα η καθεμία) κάνουν μια εντυπωσιακή πιρουέτα, μπλέκοντας ταυτόχρονα τα μπούτια τους. Υποτίθεται ότι συμβολίζει τη σύμπνοια και την ομόνοια και το τεντωμένο χέρι τύπου «προσπαθώ να φτάσω το βάζο με το μέλι» συμβολίζει την τάση για κάτι υψηλότερο, ανώτερο, ιδανικότερο. Στην πραγματικότητα, είναι ένα από τα σοβιετικής αισθητικής γλυπτά εξαιτίας του οποίου κάθε (μα κάθε) φορά που συνοδεύεις ξένο φίλο σου σε βόλτα στο κέντρο πρέπει να εξηγήσεις τι δουλειά έχουν στην Αθήνα οι μπαλαρίνες του Μπαλσόι.
Θησέας
Πλατεία Κοτζιά, Σοφία Βάρη-Μπτερό
Παρατηρώντας το σύμπλεγμα από εξογκώματα που μοιάζει με κακοφτιαγμένη τουλούμπα, αν γνωρίζεις τον μύθο του Θησέα, αναρωτιέσαι ποιος έχει καταπιεί ποιον: ο Θησέας τον Μινώταυρο ή ο Μινώταυρος τον Θησέα; Από τις περιπτώσεις που η αφηρημένη γλυπτική ξεπερνάει τον εαυτό της, ειδικά την περίοδο των Χριστουγέννων, που αποκτάει και γιορτινό σκούφο. Τοποθετήθηκε στο συγκεκριμένο σημείο επειδή συμβολίζει τον πρώτο ιδρυτή της πόλης των Αθηνών, ο οποίος συνδέεται (ως όνομα) με το απέναντι δημαρχείο
Το θεματικό πάρκο «Κρηταγενής Δίας» (Φωτογραφία: hania.news)
Διαβάζω αυτές τις μέρες το βιβλίο του Έντσο Τραβέρσο “
