Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να φαίνεται νέος παρά την ηλικία του, ενώ ένας άλλος να δείχνει μεγαλύτερος πριν την ώρα του;
Η απάντηση βρίσκεται στις σκέψεις και στο DNA μας. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι τα μοτίβα σκέψης μπορεί να επιδράσουν αρνητικά τα τελομερή σας –δηλαδή τα βασικά μέρη του κυττάρου του DNA – και να επηρεάσουν τη ζωή και την υγεία σας.
Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να φαίνεται νέος παρά την ηλικία του, ενώ ένας άλλος να δείχνει μεγαλύτερος πριν την ώρα του; Οι άνθρωποι έχουν θέσει αυτό το ερώτημα εδώ και χιλιετίες και πρόσφατα γίνεται όλο και πιο σαφές στους επιστήμονες ότι οι διαφορές μεταξύ των επιπέδων γήρανσης των ανθρώπων, βρίσκονται στις σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ των γονιδίων, των κοινωνικών σχέσεων, του περιβάλλοντος και του τρόπου ζωής. Παρ’ όλο που γεννιόμαστε με ένα συγκεκριμένο σύνολο γονιδίων, ο τρόπος που ζούμε μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αυτά εκφράζονται. Ο τρόπος ζωής μας μπορεί ακόμη και να ενεργοποιήσει τα γονίδια ή να μειώσει τη δυναμική τους.
Βαθιά μέσα στη γενετική καρδιά όλων των κυττάρων μας, βρίσκονται τα τελομερή ή επαναλαμβανόμενα τμήματα μη κωδικοποιημένου DNA που ζουν στα άκρα των χρωμοσωμάτων. Δημιουργούν καλύμματα στα άκρα των χρωμοσωμάτων και κρατούν εσωτερικά το γενετικό υλικό. Mε κάθε διαίρεση των κυττάρων γίνονται πιο μικρά κάτι που βοηθά να προσδιοριστεί το πόσο γρήγορα γερνάει ένα κύτταρο. Όταν γίνουν πολύ μικρά, το κύτταρο σταματά εντελώς να χωρίζεται. Αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο ένα κύτταρο μπορεί να γεράσει – υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πιέζουν τα κύτταρα που δεν καταλαβαίνουμε πολύ καλά – αλλά η σμίκρυνση των τελομερών είναι ένας από τους κυριότερους λόγους για τους οποίους τα ανθρώπινα κύτταρα γερνούν.
Οι ερευνητές έχουν αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας τους στη μελέτη των τελομερών και μια εξαιρετική ανακάλυψη είναι ότι τα τελομερή μπορούν να επιμηκυνθούν. Τι σημαίνει αυτό: η γήρανση είναι μια δυναμική διαδικασία που θα μπορούσε ενδεχομένως να επιταχυνθεί ή να επιβραδυνθεί – και, σε ορισμένες πτυχές, ακόμη και να αντιστραφεί. Σε κάποιο βαθμό, εξέπληξε τους ερευνητές και την υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα, ότι τα τελομερή δεν εκτελούν μόνο τις εντολές που εκδίδει ο γενετικός σας κώδικας. Τα τελομερή σας ακούν. Τα τρόφιμα που τρώτε, η ανταπόκρισή σας στις προκλήσεις, η ποσότητα άσκησης που κάνετε και πολλοί άλλοι παράγοντες φαίνεται να επηρεάζουν τα τελομερή σας και μπορούν να αποτρέψουν την πρόωρη γήρανση σε κυτταρικό επίπεδο.
Ένα από τα κλειδιά για να απολαμβάνετε την καλή υγεία, είναι απλά η θετική συμβολή σας για την προώθηση της υγιούς ανανέωσης των κυττάρων. Οι άνθρωποι που παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά κυνικής εχθρότητας έχουν μικρότερα τελομερή. Οι επιστήμονες έχουν μάθει ότι πολλά γνωστικά μοτίβα φαίνεται να είναι ανθυγιεινά για τα τελομερή και ένα από αυτά είναι η κυνική εχθρότητα.
Η κυνική εχθρότητα ορίζεται από τον υψηλό θυμό και τις συχνές σκέψεις ότι οι άλλοι άνθρωποι δεν αξίζουν την εμπιστοσύνη μας. Ένας άνθρωπος με εχθρότητα δεν σκέφτεται απλώς: «Απεχθάνομαι να περιμένω στην ουρά στο σούπερ μάρκετ» αλλά σκέφτεται: «Αυτός ο πελάτης επιτάχυνε και μου πήρε τη θέση στην ουρά!» και έπειτα βράζει από θυμό. Οι άνθρωποι με υψηλά αποτελέσματα στην κυνική εχθρότητα, τείνουν να έχουν περισσότερες καρδιαγγειακές παθήσεις, μεταβολικές ασθένειες και συχνά πεθαίνουν σε νεότερες ηλικίες. Έχουν επίσης κοντύτερα τελομερή.
Σε μια μελέτη σε Βρετανούς δημόσιους υπαλλήλους, οι άνδρες με υψηλά ποσοστά κυνικής εχθρότητας, είχαν βραχύτερα τελομερή από τους άνδρες των οποίων τα αποτελέσματα στην κυνική εχθρότητα ήταν χαμηλά. Οι πιο εχθρικοί άντρες είχαν 30% περισσότερες πιθανότητες να έχουν συνδυασμό βραχύτερων τελομερών και υψηλής τελομεράσης (ένα ένζυμο στα κύτταρα που βοηθάει στην διατήρηση των τελομερών σε καλή κατάσταση) – ένα προφίλ ανθρώπου που φαίνεται να αντικατοπτρίζει τις ανεπιτυχείς προσπάθειες της τελομεράσης για την προστασία των τελομερών όταν είναι πολύ μικρά. Αυτοί οι άνδρες έδιναν ακριβώς την ανθυγιεινή απάντηση στο άγχος. Ιδανικά, το σώμα σας ανταποκρίνεται στο άγχος με μια ξαφνική άνοδο κορτιζόλης και αρτηριακής πίεσης, ακολουθούμενη από μια γρήγορη επιστροφή σε φυσιολογικά επίπεδα. Αντ’ αυτού, όταν αυτοί οι άνδρες εκτέθηκαν σε στρεσογόνες καταστάσεις, η διαστολική αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα κορτιζόλης αμβλύνθηκαν, ένα σημάδι ότι η αντίδρασή τους στο στρες ήταν ουσιαστικά κατεστραμένη από την κατάχρηση. Η συστολική αρτηριακή πίεση αυξήθηκε, αλλά αντί να επιστρέψει σε κανονικά επίπεδα, παρέμεινε ανυψωμένη για πολύ καιρό μετά. Οι εχθρικοί άνδρες είχαν επίσης λιγότερες κοινωνικές σχέσεις και λιγότερη αισιοδοξία. Από την άποψη της σωματικής και ψυχοκοινωνικής τους υγείας, ήταν εξαιρετικά ευάλωτοι σε μια πρώιμη νόσο, τα χρόνια της ζωής τους χαρακτηρίστηκαν από ασθένειες της γήρανσης, οι οποίες περιλαμβάνουν καρδιαγγειακές παθήσεις, αρθρίτιδα, εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και πολλά άλλα.
Οι γυναίκες τείνουν να έχουν λιγότερη εχθρότητα και να σχετίζονται λιγότερο με τις καρδιακές παθήσεις, αλλά υπάρχουν και άλλοι ψυχολογικοί ένοχοι που επηρεάζουν την υγεία των γυναικών, όπως η κατάθλιψη. Ο μηρυκασμός κάνει το άγχος να κολλάει στο σώμα για πολύ καιρό αφού το γεγονός έχει τελειώσει. Η απαισιοδοξία είναι το δεύτερο γνωστικό μοτίβο που έχει αποδειχθεί ότι έχει αρνητικές επιπτώσεις στα τελομερή. Όταν η ερευνητική ομάδα διεξήγαγε μια μελέτη σχετικά με την απαισιοδοξία και το μήκος των τελομερών, διεπίστωσε ότι οι άνθρωποι που είχαν υψηλή βαθμολογία στην απαισιοδοξία, είχαν και μικρότερα τελομερή. Αυτή ήταν μια μικρή μελέτη περίπου 35 γυναικών, αλλά παρόμοια αποτελέσματα έχουν βρεθεί και σε άλλες μελέτες, συμπεριλαμβανομένης μίας μελέτης σε πάνω από 1.000 άνδρες.
Επίσης, ταιριάζει με ένα μεγάλο αριθμό ερευνητικών στοιχείων που δείχνουν ότι η απαισιοδοξία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για κακή υγεία. Όταν οι απαισιόδοξοι άνθρωποι αναπτύσσουν μια ασθένεια που σχετίζεται με τη γήρανση, όπως ο καρκίνος ή η καρδιακή νόσο, η ασθένεια τείνει να προχωρήσει πιο γρήγορα. Όπως οι κυνικά εχθρικοί άνθρωποι, έτσι και οι άνθρωποι με βραχέα τελομερή, γενικά, τείνουν να πεθαίνουν νωρίτερα. Ο μηρυκασμός –δηλαδή ο συλλογισμός των προβλημάτων ξανά και ξανά – είναι το τρίτο καταστροφικό σχέδιο σκέψης. Πώς να ξεχωρίστε τον μηρυκασμό από τον αβλαβή προβληματισμό;
Συνεχίστε την ανάγνωση του “Mπορούν οι αρνητικές σκέψεις να σας κάνουν να γερνάτε γρηγορότερα;”