«Πόση γῆ χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος;»

Ο τίτλος τοῦ περίφημου διηγήματος τοῦ Τολστόι. Σ’ αὐτὸ ὁ ἥρωας, ἕνας ἄπληστος γαιοκτήμονας, βρίσκει ὄντως τελικὰ τὴν ἀπάντηση, πεθαίνοντας πάνω στὴν προσπάθεια νὰ αὐξήσει τὸ ἔχει του: δυὸ μέτρα ὅλη κι ὅλη.

Η επιχείρησή σου θα μεγαλώσει μόνο όταν σταματήσεις να τη διαχειρίζεσαι σαν μικρή.

Η επιχείρησή σου θα μεγαλώσει μόνο όταν σταματήσεις να τη διαχειρίζεσαι σαν μικρή.

Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν μένουν μικρές επειδή δεν μπορούν να μεγαλώσουν. Μένουν μικρές γιατί οι άνθρωποί τους συνεχίζουν να τις σκέφτονται μικρές.

Με την ίδια ανάγκη ελέγχου.

Με την ίδια δυσπιστία απέναντι στην ανάθεση.

Θέλεις να τα ελέγχεις όλα.

Να περνούν όλα από το χέρι σου.

Να μη γίνει λάθος.

Και έτσι… δεν γίνεται τίποτα μεγάλο.

Η ανάπτυξη ξεκινά από μια εσωτερική απόφαση:

να εμπιστευτείς, να μοιράσεις, να αφήσεις χώρο.

Να πάψεις να είσαι ο άνθρωπος για όλα —

για να μπορέσει η επιχείρηση να γίνει κάτι περισσότερο από σένα.

Γιατί τελικά οι περισσότερες επαναστάσεις καταλήγουν σε αυτό που ήθελαν να ανατρέψουν…

Ένα ακόμη βιβλίο από τα παλιά της βιβλιοθήκης μου (1977).

Όταν η εξέγερση γίνεται σύστημα και πιστό αντίγραφο αυτού που ήθελε να ανατρέψει..

Το «Αντεπανάσταση και Εξέγερση» του Marcuse δεν μιλά μόνο για επαναστάσεις.

Μιλά για κάτι πιο ύπουλο:

πώς κάθε εξέγερση κινδυνεύει να απορροφηθεί, να εξημερωθεί, να γίνει μέρος του ίδιου του συστήματος που θέλησε να ανατρέψει.

Σ’ έναν κόσμο όπου η αντίσταση γίνεται μόδα

και η αμφισβήτηση προϊόν,

το ερώτημα παραμένει ενοχλητικά επίκαιρο:

Μπορεί η εξέγερση να μείνει ζωντανή ή είναι καταδικασμένη να μετατραπεί σε «αντεπανάσταση»;

Μια χαραμάδα αρκεί για να ανθίσει !

Μια μικρή μαργαρίτα ξεπροβάλλει ανάμεσα στις άγριες πέτρες τις φθαρμένες από την πολυκαιρία..

Και όμως στέκεται όρθια.

Δεν έχει χώμα, δεν έχει άνεση, δεν έχει «συνθήκες». Έχει μόνο επιμονή.

Αν το δεις λίγο πιο βαθιά, είναι μια εικόνα σχεδόν συμβολική:

η ζωή δεν ζητά το τέλειο περιβάλλον· ζητά μια χαραμάδα.

Κι εκεί σε μια σχισμή ανθίζει!