Ο άνθρωπος είναι ένας υπολογιστής;

Δεν πιστεύω ότι ο άνθρωπος είναι ένας υπολογιστής. Δεν υπάρχει μέσα μας ένα «λογισμικό» που μπορεί να αποσπαστεί από το σώμα και να συνεχίσει αλλού. Είμαστε ένα ενιαίο σύνολο: σώμα και ψυχή μαζί.

Το νιώθουμε κάθε μέρα. Κοκκινίζουμε όταν ντρεπόμαστε. Σφίγγεται το στομάχι όταν φοβόμαστε. Αλλά και το σώμα μάς αλλάζει: ένας πόνος αρκεί για να σκοτεινιάσει η διάθεσή μας. Δεν υπάρχει καθαρό σύνορο ανάμεσα στα δύο.

Ο εγκέφαλος δεν είναι μια μηχανή που απλώς εκτελεί. Είναι ζωντανός, εύπλαστος. Κάθε εμπειρία αφήνει ίχνος, κάθε σκέψη χαράζει ένα μικρό μονοπάτι. Αλλάζουμε, και μαζί μας αλλάζει και το ίδιο το όργανο που σκέφτεται.

Κι όμως, στην εποχή μας επιμένουμε να μιλάμε για τον άνθρωπο σαν να είναι σύνολο δεδομένων. Πιστεύουμε ότι όλα μπορούν να γίνουν αριθμοί, ότι η σκέψη και το συναίσθημα μπορούν να μετατραπούν σε αλγόριθμους. Ίσως γιατί έτσι νιώθουμε πιο ασφαλείς.

Πίσω από αυτή την ανάγκη κρύβεται κάτι βαθύτερο: η δυσκολία μας να δεχθούμε ότι η ζωή έχει τέλος. Έτσι, ο θάνατος γίνεται ένα τεχνικό πρόβλημα και η αθανασία ένας στόχος που, υποτίθεται, θα κατακτήσουμε.

Όμως ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή για να «αναβαθμίζεται». Είναι μια ύπαρξη που γεννιέται, αλλάζει, αγαπά, φθείρεται. Και ίσως το νόημα να βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο ότι δεν είμαστε άπειροι.

Γιατί μόνο ό,τι έχει όριο αποκτά βάρος. Και μόνο ό,τι μπορεί να χαθεί γίνεται πραγματικά πολύτιμο.

Πόση γη χρειάζεται ο άνθρωπος στο αμπελοτόπι της ζωής;

Ένα δίδαγμα από το βιβλίο του Λ. Τολστόι: πόση γη χρειάζεται ο άνθρωπος.

Στο αμπέλι υπάρχει ένας κανόνας:

αν απλώσεις πολύ το κλήμα, θα χάσεις τον καρπό και στο τέλος και το αμπέλι

Ο ήρωας του Τολστόι έτρεξε να κατακτήσει γη.

Δεν κατάλαβε όμως ποτέ ότι η γη δεν είναι για να την κατέχεις·

είναι για να την καλλιεργείς.

Στο αμπελοτόπι της ζωής:

δεν μετρά πόσα στρέμματα έχεις,

μετρά τι βγάζουν τα στρέμματα που φροντίζεις και κυρίως, αν μπορείς να τα φροντίζεις σωστά

Ένα μικρό, περιποιημένο αμπέλι δίνει κρασί.

Ένα μεγάλο, παρατημένο, δίνει δικαιολογίες.

Ο άνθρωπος του Τολστόι δεν πέθανε επειδή κουράστηκε.

Πέθανε γιατί μπέρδεψε την έκταση με την αξία.

Το μάθημα του αμπελουργού:

Η ζωή δεν είναι αγώνας κατάκτησης.

Είναι τέχνη φροντίδας.

Κράτα όσα μπορείς να καλλιεργήσεις.

Άφησε όσα σε ξεπερνούν.

Γιατί στο τέλος, δεν θα σε κρίνει η γη που πήρες,

αλλά ο καρπός που άφησες!!