ΟΡΕΙΝΟΣ

•Αν υπάρχει κάποιο λάθος για το ραντεβού Μητσοτάκη και Ερντογαν είναι το ότι κλείστηκε, ανοήτως ,ένα τέτοιο ραντεβού.Αν κλείστηκε ,γιατί οι Τούρκοι λένε άλλα.Αν υπάρχει κάποια αόρατη ,υπέρ ημων ,χειρ που το διόρθωσε με την ακούσια συνδρομή και του Μαρκο Ρουμπιο ήταν η ματαίωση του.Αν δεν το ματαίωναν οι Τούρκοι θαπρεπε να το ματαιώσουμε εμείς με κάποια δικαιολογία.Τι νόημα είχε αυτή η συνάντηση στη συγκεκριμένη συγκυρία;Κανένα.Αντιθετως μπορούσε να έχει πολύ κακό αποτέλεσμα.Η ανάλυση Γεραπετριτη και η προσπάθεια να το «επιτύχει» είναι πραγματικά και απερίφραστα αφελης.Αντι να επικριθεί η κυβέρνηση γι αυτό ,για την αναλυτική της αδυναμία και ανοησία ,υψώνονται
εξ ίσου ανόητες αντιπολιτευτικές φωνές.Χασαμε το ραντεβού.Tragic.

•Οι Τούρκοι πήγαν στη Ν.Υορκη με ένα κύριο στόχο.Να γλυκάνουν τον Τραμπ για την εν γένει στάση τους και να πάρουν τα αεροπλάνα.Μειωσαν δασμούς,αγγέλουν μια γιγαντιαία προμήθεια για την Turkish airlines.Δινουν τα ρέστα τους.Την ίδια όμως στιγμή κινείται δραστήρια και έντονα ενάντια σε αυτή τη προοπτική,το Εβραϊκό λόμπυ και από κοντά το λιγότερο ισχυρό αλλά υπαρκτό δικό μας λόμπυ. και άλλες διαθέσιμες επιρροές που έχουμε.

Ειναι στιγμή αντιπαράθεσης ,έντονης ,παρασκηνιακής,που έχει ουσία.Μακροπροθεσμη,μεσοπρόθεσμη και άμεση.Σε αυτές τις συνθήκες τι νόημα θα είχε η συνάντηση Μητσοτάκη Ερντογαν.Να του πούμε τι;Μη θυμώνεις c est la vie.Δεν πρόκειται να σ αφήσουμε να πάρεις τα αεροπλάνα καλά τα λέει το Ισραήλ και οι δικοί μας .Να καταργήσεις τώρα το casus belli.Να βγάλεις το σκασμό για το καλώδιο.Μη μας ξανά μιλήσεις για τη Chevron δεν σου πέφτει λόγος.Αστα αυτά και να μιλήσουμε για τη κλιματική αλλαγή,το μπάσκετ,και να βρούμε λύση για το αν είναι ελληνικός ή τουρκικός ο καφές και αν το doner είναι καλύτερο από το γύρο.Μονο στο τελευταίο συζητάμε μια γενναία υποχώρηση.Γιατι;Γιατι οι δίαυλοι πρέπει να είναι ανοιχτοί.Και να ακούγαμε πάλι το ποίημα ότι καταπιέζουμε τους «Τούρκους» της Θράκης,πρέπει να αποστρατικοποιησουμε τα νησιά και δυο κράτη στη Κύπρο.Γιατι μόνο στη Παλαιστινη και όχι στη Κύπρο.Να σταματήσουμε δε άμεσα τις συζητήσεις με τη Λιβύη.Θαχαμε μια πολύ ευχάριστη ατμόσφαιρα στον ΟΗΕ.
•Ήταν αυτή συγκυρία κατάλληλη;Οχι βέβαια.Ενα πελώριο και αμφίπλευρο ενώπιον της παγκοσμιοτητος αι σιχτιρ θα ήταν το αποτέλεσμα και τα νερά θα ήταν πιο ταραγμένα.Προς τι;
•Μη με παρεξηγήσετε.Ειμαι υπέρ του διαλόγου.Τη στιγμή που πρέπει και με καλή προετοιμασία και προϋποθέσεις.Στο σωστό κατά περίπτωση επίπεδο.Οχι να σπάμε τα μούτρα μας επειδή ο Γεραπετριτης δεν μπορεί να μοιράσει δυο γαϊδάρων άχυρα.

Πάνος Μπιτσαξής

Ιντεραμέρικαν όλε!!

διακρίνονται: Εσφόρμες, Πιλάλας, Παπαβασιλείου, Τσίρος, Μαρκοζάνη, Μπερτσιάς, Κασσελάκης, Δημητριάδης κλπ

Πέτρος Αλευρίδης

Η γερμανική οινοποιία περνά μια από τις δυσκολότερες περιόδους της. Σύμφωνα με τη νέα πρωτοβουλία Zukunftsinitiative Deutscher Weinbau, που ίδρυσε τον Μάιο ο οινοποιός Thomas Schaurer στη Ρηνανία-Παλατινάτο, έως και το 30% των αμπελουργικών εκτάσεων και, στο χειρότερο σενάριο, μέχρι και τα μισά οινοποιεία κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Η ομάδα απευθύνει μια απλή έκκληση στους καταναλωτές: «αγοράστε μία ακόμη φιάλη γερμανικού κρασιού τον χρόνο» για να στηριχθεί ο κλάδος.

ByΖήσης Πανάγος/winetrails

Ο Schaurer, που διαχειρίζεται κτήμα 33 εκταρίων, λέει πως κινητοποιήθηκε βλέποντας συναδέλφους να λυγίζουν υπό την οικονομική πίεση, ακόμη και με περιστατικά βαριάς ψυχολογικής επιβάρυνσης. Κατηγορεί επαγγελματικούς φορείς για αδράνεια και «γερασμένες» ηγεσίες που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν. Όπως υποστηρίζει, χιλιάδες επιχειρήσεις βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη χρεοκοπία, με ορατό τον κίνδυνο να αλλοιωθούν και τα αγροτικά τοπία που έχουν διαμορφώσει οι αμπελώνες.

Ειδικότερα, τα στοιχεία δίνουν το εξής πλαίσιο: Η Γερμανία παράγει 8–9 εκατ. εκατόλιτρα κρασιού κάθε χρόνο, ενώ η κατανάλωση για το 2024 εκτιμάται στα 17,8 εκατ. εκατόλιτρα, σύμφωνα με τον OIV. Αυτό σημαίνει ότι η εγχώρια παραγωγή δεν καλύπτει ούτε το μισό της ζήτησης, με τα γερμανικά κρασιά να έχουν συρρικνωθεί περίπου στο 42% της αγοράς. Ο Schaurer καταλογίζει μέρος της πτώσης στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τα discount, όπου οι τιμές πιέζονται μέχρι και στα 0,99 € ανά φιάλη, λιγότερο από το εμφιαλωμένο νερό.

Παράλληλα, η Zukunftsinitiative Deutscher Weinbau αριθμεί σήμερα 164 ενεργά μέλη και δηλώνει στήριξη από εκατοντάδες οικογενειακά οινοποιεία σε όλη τη χώρα. Η καμπάνια τους προκάλεσε αντίδραση από τους καθιερωμένους φορείς: στα τέλη Αυγούστου, ο Deutscher Weinbauverband (DWV), η κύρια ένωση αμπελουργών, αναγνώρισε ότι «εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, μπορεί να χαθεί έως και το 30% των εκτάσεων». Αν και διαφωνεί πως απειλείται «το μισό των οινοποιείων», μιλά για «δραματική» κατάσταση και ζητά άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις.

Ο DWV επισημαίνει την αλλαγή στο δημογραφικό και την κάμψη της κατανάλωσης ως βασικούς παράγοντες. Χαιρετίζει, παράλληλα, τις προτάσεις της υπουργού Αμπελουργίας της Ρηνανίας-Παλατινάτου, Daniela Schmitt, για νέο πακέτο στήριξης το 2025, ενώ επαναφέρει πιο ευέλικτα, αν και αμφιλεγόμενα εργαλεία, όπως επιδοτήσεις για εκρίζωση πρέμνων, «πράσινο τρύγο» και αποστάξεις πλεονασμάτων.

Σε αντίθεση με άλλες αγροτικές ομάδες, η πρωτοβουλία του Schaurer δεν ζητά νέες επιδοτήσεις. Επικαλείται το «κοινωνικό συμβόλαιο» μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή: αν κάθε κάτοικος της Γερμανίας επέλεγε μία επιπλέον φιάλη εγχώριου κρασιού τον χρόνο αντί για εισαγόμενο, το σωρευτικό οικονομικό αποτύπωμα θα έδινε «ανάσα» σε πολλούς μικρούς παραγωγούς. «Δεν είμαι αντίθετος στα εισαγόμενα κρασιά», λέει. «Αλλά όπου γίνεται, ας δώσουμε προτεραιότητα στους δικούς μας».

Έπειτα, όσον αφορά το ζήτημα της δίκαιης τιμολόγησης διατρέχει όλη την ευρωπαϊκή αλυσίδα: «Δεν είναι δυνατόν οινοποιοί, Γερμανοί, Γάλλοι, Ιταλοί, Ισπανοί να αμείβονται με 30–40 λεπτά το λίτρο», τονίζει ο Schaurer, σημειώνοντας ότι στη Γερμανία πολλοί δουλεύουν 60–90 ώρες εβδομαδιαίως για κρασιά που πωλούνται κάτω από 1 ευρώ.

Μια εθνική ημέρα ευαισθητοποίησης στις 30 Αυγούστου δεν έπιασε τόπο λόγω περιορισμένου χρόνου προετοιμασίας, όμως η ομάδα δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει. Θέλει να κάνει σαφές ότι η επιλογή μιας φιάλης στο ράφι επηρεάζει τις συνθήκες εργασίας στο αμπέλι και το κελάρι. Παράλληλα, ζητά αναθεώρηση κανόνων στο διεθνές εμπόριο που θα προστατεύουν το περιβάλλον και όσους εργάζονται στη γη.

Εν κατακλείδι, η κρίση στη Γερμανία, εντέλει, καθρεφτίζει ευρύτερες προκλήσεις της ευρωπαϊκής γεωργίας: τιμές υπό πίεση, μεταβαλλές καταναλωτικές συνήθειες και ισχυρότερος ανταγωνισμός από εισαγωγές. Για πολλούς Γερμανούς οινοποιούς, η επιβίωση μπορεί να κριθεί από ένα φαινομενικά μικρό πράγμα: εάν ο καταναλωτής αποδεχθεί να πληρώσει λίγο παραπάνω και να προτιμήσει τοπικό κρασί αντί για το φθηνότερο εναλλακτικό

Μία από τις πιο γνωστές συνεισφορές του Καρλ Μαρξ στην πολιτική οικονομία είναι η θεωρία της αξίας, όπως αυτή αναπτύσσεται κυρίως στο έργο του Το Κεφάλαιο (1867). Σύμφωνα με τον Μαρξ, η αξία ενός προϊόντος δεν καθορίζεται από την ατομική έμπνευση, την ιδιοφυΐα ή την υποκειμενική εκτίμηση, αλλά από τον «κοινωνικά αναγκαίο χρόνο εργασίας» που απαιτείται για την παραγωγή του¹. Δηλαδή, η αξία ταυτίζεται με τον μέσο όρο των ωρών εργασίας που απαιτούνται, υπό τις συνθήκες μιας κοινωνικά δεδομένης παραγωγικότητας.

Ωστόσο, η αντίληψη αυτή οδηγεί σε ορισμένα προβληματικά συμπεράσματα. Εάν, για παράδειγμα, εφαρμόσουμε τη λογική του Μαρξ σε πνευματικά δημιουργήματα, όπως η θεωρία της σχετικότητας, τότε η αξία της θα ισοδυναμούσε με τον χρόνο που αφιέρωσε ο Αϊνστάιν για τη συγγραφή της – δηλαδή με μερικές ώρες «αφηρημένης εργασίας»². Η εξίσωση αυτή, όσο συνεπής κι αν φαίνεται θεωρητικά, ακυρώνει την έννοια της ιδιοφυΐας, της μοναδικότητας και της δημιουργικής συμβολής του ατόμου στην ιστορική εξέλιξη.

Η κριτική που έχει διατυπωθεί εστιάζει ακριβώς σε αυτή την ισοπεδωτική διάσταση της θεωρίας της αξίας. Ο Σουμπέτερ, για παράδειγμα, επισήμανε ότι η πρόοδος στην οικονομία δεν εξαρτάται απλώς από τη συσσώρευση εργασίας, αλλά από την καινοτομία και τον ρόλο του «επιχειρηματία-καινοτόμου»³. Αντίστοιχα, ο Χάγιεκ υπογράμμισε ότι οι αγορές λειτουργούν στη βάση της διάχυσης πληροφορίας, κάτι που δεν μπορεί να συλληφθεί μέσα από μια αυστηρά εργασιοκεντρική θεωρία⁴.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι σύγχρονες προσεγγίσεις συχνά αποκλίνουν από την κλασική μαρξιστική θεωρία. Στον χώρο της πνευματικής παραγωγής, για παράδειγμα, υποστηρίζεται ότι η αξία ενός έργου εκτείνεται επ’ αόριστον, δικαιολογώντας επαναλαμβανόμενα έσοδα ακόμη και μετά τον θάνατο του δημιουργού. Αυτή η θεώρηση, ενώ αναγνωρίζει την ιδιαιτερότητα του καλλιτεχνικού έργου, εγείρει νέα ερωτήματα για την ισορροπία ανάμεσα στη δίκαιη αμοιβή του δημιουργού και το κοινωνικό συμφέρον⁵.

Συνοψίζοντας, η μαρξιστική θεωρία της αξίας αποτελεί ένα συνεκτικό αλλά περιοριστικό πλαίσιο κατανόησης της οικονομικής δραστηριότητας. Ενώ επιδιώκει να θεμελιώσει έναν αντικειμενικό ορισμό της αξίας, παραγνωρίζει την ποιοτική διάσταση της ανθρώπινης δημιουργικότητας και οδηγεί σε μορφές ισοπέδωσης. Η σύγχρονη συζήτηση συνεχίζει να αναζητά τρόπους εξισορρόπησης μεταξύ της αξίας της εργασίας, της αναγνώρισης της δημιουργικότητας και της προστασίας του συλλογικού αγαθού.

Υποσημειώσεις/πηγές

Karl Marx, Das Kapital. Kritik der politischen Ökonomie, τόμ. 1 (Hamburg: Otto Meissner, 1867), σ. 49-53. Για μια κριτική σε αυτή τη λογική, βλ. Isaiah Berlin, Karl Marx: His Life and Environment (Oxford: Oxford University Press, 1963), σ. 128. Joseph A. Schumpeter, Capitalism, Socialism and Democracy (New York: Harper, 1942), σ. 82-85. Friedrich A. Hayek, The Use of Knowledge in Society, American Economic Review 35, no. 4 (1945): 519–530. David Throsby, Economics and Culture (Cambridge: Cambridge University Press, 2001), σ. 66-70.

*αντιπροέδρος της Bundesbank Σαμπίνε Μαουντέρερ (Sabine Mauderer)

Ορεινή Δωρίδα δεκαετία 90