Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.
«ΑΝ ΜΟΥ ΕΛΕΓΑΝ να γράψω ένα μυθιστόρημα με το οποίο θα μπορούσα ν’ αποδείξω με κατηγορηματικό τρόπο πόσο ορθές είναι οι απόψεις μου πάνω σε κάποια ζητήματα, δεν θα ‘δινα για μια τέτοια δουλειά ούτε δυο ώρες. Αν όμως μου έλεγαν ότι αυτό που θα γράψω θα το διαβάζουν τα σημερινά παιδιά ύστερα από είκοσι χρόνια και θα χαρούν, θα κλάψουν, θ’ αγαπήσουν τη ζωή, για τον σκοπό αυτό δίνω και τη ζωή μου, όλες τις δυνάμεις μου».
Υποψιαζόταν άραγε ο Λέων Τολστόι(1828-1910), όταν σημείωνε τα παραπάνω, πόσες γενιές έμελλε να τραφούν με το «Πόλεμος και Ειρήνη»;
Δημοσιεύτηκε στισ
Με το να χαίρεται για τη χαρά μας, με το να πονάει για τον πόνο μας, γίνεται κάποιος φίλος μας…
«Η φιλία είναι ένα σιωπηρό συμβόλαιο μεταξύ δύο ευαίσθητων και ενάρετων ανθρώπων. Λέω ευαίσθητων, επειδή ένας μοναχός ή ένας ερημίτης μπορεί να είναι καλοί άνθρωποι αλλά να μη γνωρίζουν τη φιλία. Λέω ενάρετων, επειδή οι κακοποιοί έχουν απλώς συνεργούς – οι φιλήδονοι, συντρόφους στη σχόλη- οι άπληστοι, συνεταίρους – οι πολιτικοί μαζεύουν γύρω τους οπαδούς – οι τεμπέληδες έχουν σχέσεις, και οι άρχοντες αυλικούς – αλλά μόνο τα ενάρετα άτομα έχουν φίλους».
Κατάβρεξε τους περίεργους και έδειρε διευθυντή εφημερίδας
Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
Ένας υπολοχαγός του Μηχανικού ο οποίος ήταν επικεφαλής Πυροσβεστικού Ουλαμού έγινε πρωταγωνιστής ενός μοναδικού επεισοδίου. Πιεσμένος από τις συνθήκες κατάσβεσης μιας πυρκαγιάς κατάβρεξε βουλευτές και πολίτες, ενώ φρόντισε να… πάρει το αίμα του πίσω ξυλοκοπώντας έναν διευθυντή εφημερίδος με τον οποίο είχε προηγούμενα. Αυτά συνέβαιναν, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ξημερώνοντας Σαββάτο 1 Ιουλίου 1906, στη συμβολή των οδών Σταδίου και Ομήρου, απέναντι από την Παλαιά Βουλή. Εκεί βρισκόταν το ξενοδοχείο «Νέα Υόρκη» και στο ισόγειο στέγαζε το Εμποροραφείο του Σωκράτη Παπαγεωργίου.
Η οδός Σταδίου (αρχές 20ού αιώνα). Επιχρωματισμένη καρτ-ποστάλ.
Κυρίες που κατέβαιναν την οδό Σταδίου οσφράνθηκαν τη μυρωδιά καμένου υφάσματος. Ειδοποίησαν έναν αστυφύλακα, ο οποίος πράγματι διαπίστωσε ότι έβγαινε καπνός και έσπευσε να ειδοποιήσει την Πυροσβεστική. Σε λίγα λεπτά είχε φτάσει στο σημείο ένας Πυροσβεστικός Ουλαμός, με επικεφαλής τον υπολοχαγό του Μηχανικού Γεώργιο Παπακωνσταντίνου. Αφού έσπασαν τη σιδερένια πόρτα άρχισαν την κατάσβεση μέσα στο κατάστημα, προσπαθώντας να εντοπίσουν και την εστία της φωτιάς. Είχαν ήδη αρπάξει πολλά τόπια με ύφασμα ενώ οι άνδρες με τις μάνικες δεν μπορούσαν να φτάσουν στο βάθος του καταστήματος.
Οπωσδήποτε ο κίνδυνος επέκτασης ήταν σοβαρός, ιδιαιτέρως αφού στους ορόφους στεγαζόταν ξενοδοχείο. Εν τω μεταξύ από τη Βουλή έβγαιναν βουλευτές και δημοσιογράφοι, οι οποίοι όπως συνήθως συμβαίνει προσπάθησαν να φτάσουν όσο πιο κοντά γινόταν στο σημείο για να διαπιστώσουν τι συμβαίνει. Ανάμεσά τους ο υπουργός Εσωτερικών Νικόλαος Καλογερόπουλος, βουλευτές αλλά και ο διευθυντής της εφημερίδας «Εσπερινή» Πέτρος Γιάνναρος. Οι πυροσβέστες αφού κατόρθωσαν να εισέλθουν στο κατάστημα πετούσαν και πολλά πράγματα στο πεζοδρόμιο ώστε να απαλλάξουν τον χώρο και να επιχειρήσουν με μεγαλύτερη άνεση.
Αλλά το πεζοδρόμιο είχε αρχίσει να καταλαμβάνεται από τους περίεργους. Οι παρακλήσεις φαίνεται πως δεν έπιαναν τόπο, οπότε ο επικεφαλής υπολοχαγός, προφανώς πιεσμένος, έδωσε εντολή στον πυροσβέστη που κρατούσε τη μάνικα να τη στρέψει στους περίεργους. «Κατάβρεξέ τους με την τρόμπα», είπε ο υπολοχαγός και το όργανο αντί να ρίχνει στη φωτιά έστρεψε τη μάνικα στον κόσμο. Όπως ήταν φυσικό επικράτησε πανζουρλισμός. Οι περισσότεροι άρχισαν να φωνάζουν και να καταφέρονται εναντίον του επικεφαλής αλλά και του πυροσβέστη που τους είχε κάνει μούσκεμα. Ανάμεσά στους διαμαρτυρόμενους τους ήταν και ο Π. Γιάνναρος.
Τότε ο υπολοχαγός διέταξε έναν θηριώδη λοχία: «Ρίχτου κατακέφαλα!». Πράγματι ο λοχίας υπάκουσε και χρησιμοποιώντας τον δαυλό που κρατούσε στο χέρι του, άρχισε να κοπανά τον Π. Γιάνναρο στο κεφάλι. Ο κόσμος φοβισμένος άρχισε να υποχωρεί, ο υπολοχαγός αποσύρθηκε στα ενδότερα της φωτιάς, ο λοχίας εξαφανίστηκε και ο Π. Γιάνναρος οδηγήθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών που βρισκόταν στο προαύλιο της Βουλής. Όπως αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων οι δύο άνδρες είχαν προηγούμενα από έναν χορό που είχε πραγματοποιηθεί στο Δημοτικό Θέατρο, όπου είχε σημειωθεί και άλλο επεισόδιο.
Έγιναν πολλές εικασίες για την πυρκαγιά εκείνη που απείλησε να καταστρέψει ολόκληρο κτίριο σε ένα κεντρικό σημείο της πρωτεύουσας. Στην αρχή ειπώθηκε πως η φωτιά είχε προκληθεί από τη βάση θέρμανσης της συσκευής σιδερώματος που είχε ξεχαστεί αναμμένη. Το γεγονός όμως ότι το κατάστημα ήταν ασφαλισμένο οδήγησε σε περαιτέρω έρευνες που αποκάλυψαν πως η πυρκαγιά οφειλόταν σε τσιγάρο που είχε πετάξει ένας από τους εργάτες του καταστήματος. Εν πάση περιπτώσει η υπόθεση παραπέμφθηκε στον Εισαγγελέα για τα περαιτέρω, όπως εξάλλου παραπέμφθηκε και ο υπολοχαγός αφού ο Π. Γιάνναρος κατέθεσε μήνυση. Η ολιγόμηνη φυλάκιση δεν φαίνεται όμως να του στοίχισε και πολύ αφού είχε πάρει το… αίμα του πίσω!
Για να φτάσει κανείς στο σημείο που βρίσκεται η λιμνοδεξαμενή της Λιβάδας, πρέπει να οδηγήσει μισή ώρα από τη Χώρα της Τήνου, βόρεια και ανατολικά, σε αυξανόμενα κακοτράχαλους δρόμους. Κάποια στιγμή, υπό το βλέμμα του όρους Τσικνιά προς τα νότια, εμφανίζεται μία μεγάλη τρύπα στην άνυδρη πλαγιά, σαν να έχει πέσει μετεωρίτης. Είναι η λιμνοδεξαμενή στη σημερινή κατάστασή της – μία κατάσταση εγκατάλειψης, εμβληματική των αδιεξόδων που πλήττουν την ύδρευση στο κυκλαδίτικο νησί, αλλά και τις δημόσιες επενδύσεις στην Ελλάδα γενικότερα.
Στο πρώτο μέρος της έρευνάς μας για το ζήτημα της ύδρευσης στην Τήνο, εξετάζουμε το ιστορικό τριών φιλόδοξων έργων που στόχευαν στην αναβάθμιση των δυνατοτήτων υδροδότησης του νησιού – έργων που κατέστησαν αυξανόμενα επείγοντα καθώς οι βροχοπτώσεις μειώνονταν και η κατανάλωση εκτοξευόταν τις τελευταίες δεκαετίες.
Πλην της λιμνοδεξαμενής, που δεν έχει λειτουργήσει ως σήμερα ποτέ, το φράγμα της Γρίζας παραμένει κι αυτό υπό μελέτη και ανένταχτο εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες. Το φράγμα της Βακέτας λειτουργεί μεν, αλλά δεν επιτελεί τη βασική –και ζωτική– αποστολή του αρχικού του σχεδιασμού: τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα. Το αποτέλεσμα είναι η Τήνος –και ειδικά ορισμένα χωριά στην ενδοχώρα– να αντιμετωπίζει σφοδρό πρόβλημα ανεπάρκειας νερού, αλλά και να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από ανεξέλεγκτες γεωτρήσεις και ενεργοβόρες αφαλατώσεις.
«Το μεγάλο όνειρο»
Σύμφωνα με τον Γιάννη Ψάλτη, συνταξιούχο γεωλόγο, πρώην αντιδήμαρχο και πρώην δημοτικό και νομαρχιακό σύμβουλο του νησιού, η ιδέα για την αξιοποίηση των υδάτων που έρεαν στην περιοχή, τα οποία κατέληγαν στη θάλασσα, προέκυψε μετά την ίδρυση του Συνεταιριστικού Τυροκομείου Τήνου το 1981, που έφτασε να παράγει 7.000 κιλά γάλα ημερησίως.
Όπως αφηγείται, για να καλυφθούν οι ανάγκες των αγροτών και των κτηνοτρόφων, η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Τήνου, της οποίας ήταν τότε πρόεδρος, κατέθεσε πρόταση για την αξιοποίηση των επιφανειακών νερών της κοίτης του ποταμού, αντί να χύνονται στη θάλασσα. «Η Λιβάδα ήταν το μεγάλο όνειρο», θυμάται.
Άλλοι πάντως, όπως ο Μάνθος Βίλλας, κι αυτός με δεκαετίες δραστηριοποίησης στα κοινά του νησιού και σήμερα γεωπόνος της Ένωσης Συνεταιρισμών, θυμούνται ότι το έναυσμα δόθηκε μετά την κατασκευή αντίστοιχης λιμνοδεξαμενής στη Μύκονο και –όπως στη Μύκονο– είχε πραγματικό σκοπό την υδροδότηση, όχι την άρδευση (παρ’ ότι το σχετικό πρόγραμμα από όπου προήλθαν τα κονδύλια αφορούσε τη γεωργία). Όπως υπονοεί ο Βίλλας, η απόφαση να γίνει η λιμνοδεξαμενή στη Λιβάδα ελήφθη με πολιτικά κριτήρια (για τη στήριξη του τότε δημάρχου), χωρίς την απαραίτητη τεχνική προεργασία.
Το υπουργείο Γεωργίας, σε κάθε περίπτωση, ανταποκρίθηκε στο αίτημα. Όπως θυμάται μάλιστα ο Ηλίας Νόκας, γεωλόγος και αυτός, επικεφαλής σήμερα της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Νοτίου Αιγαίου, που ήταν τότε στέλεχος της Τεχνικής Υπηρεσίας Δήμων και Κοινοτήτων Κυκλάδων, είχε ταξιδέψει με υπαλλήλους των τεχνικών υπηρεσιών του υπουργείου και είχε υποδείξει την περιοχή ως ιδανική για την κατασκευή της λιμνοδεξαμενής.
Το έργο δημοπρατήθηκε από την κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Κατασκευάστηκε αρχικά η λιμνοδεξαμενή και ο αγωγός μεταφοράς των νερών της κοίτης του ποταμού προς αυτήν. Το 1993, επί της ίδιας κυβέρνησης, εγκαινιάστηκε πανηγυρικά στην περιοχή ο μεγάλος αυτός ταμιευτήρας, που κόστισε 492 εκατομμύρια δραχμές. Η μόνη παραφωνία στην τελετή, σύμφωνα με έναν παριστάμενο, ήταν η αντιπαράθεση του κορυφαίου Ορθόδοξου και του κορυφαίου Καθολικού κληρικού στο νησί για το ποιος θα έκανε τον Αγιασμό (επικράτησε τελικά ο Ορθόδοξος μητροπολίτης, ο Δωρόθεος Α’).
Ωστόσο, όπως αφηγείται ο Ψάλτης, με τις πρώτες βροχές του χειμώνα διαπιστώθηκε ότι η λιμνοδεξαμενή δεν μπορούσε να συγκρατήσει ούτε το νερό που έμπαινε σε αυτήν από τα ρυάκια των πρανών του Όρους Τσικνιά. Είχε κατασκευαστεί, όπως αναφέρει, πάνω σε «σαθρό υπόβαθρο», που δεν συγκρατούσε το νερό.
Οι γεωλογικοί σχηματισμοί στην περιοχή του Φαλατάδου. [
«Νόμιζαν ότι είναι στεγανό το νότιο τμήμα και δεν έβαλαν μεμβράνη», συμπληρώνει ο Ηλίας Νόκας. «Αλλά και η μεμβράνη που έβαλαν ήταν ελαττωματική». Όπως θυμάται, η μελέτη είχε γίνει βιαστικά καθώς έληγαν οι προθεσμίες απορρόφησης των ΜΟΠ (Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων). Στην ίδια εκτίμηση προβαίνει και ο Μάνθος Βίλλας, που μιλάει για πρωτοβουλίες «της τελευταίας στιγμής, χωρίς να μελετηθούν πολλά-πολλά».
Ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα που δεν έλαβαν υπ’ όψη τους οι μελετητές ήταν ότι τα νερά του ποταμού ήταν –και παραμένουν ως σήμερα– μολυσμένα από τα υγρά απόβλητα των χωριών της περιοχής. Καθώς δεν υπήρχαν υποδομές επεξεργασίας, τα νερά αυτά ήταν και είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία. Ο Νόκας θυμάται να υπάρχει μία χαλαρή στάση επ’ αυτού εκ μέρους του υπουργείου Γεωργίας, με την –ούτως ή άλλως προβληματική– λογική ότι τα νερά προορίζονταν για άρδευση και θα αναμειγνύονταν με τα νερά της βροχής. Η στάση αυτή γεννά ακόμα περισσότερα ερωτηματικά δεδομένου ότι η λιμνοδεξαμενή εξαρχής προοριζόταν και για υδροδότηση.
Την περίοδο 1998-2002, ο δήμαρχος Εξωμβούργου, Νικηφόρος Δελασούδας, πίεζε την κεντρική κυβέρνηση να ξεκινήσει εκ νέου το έργο και παράλληλα αναζητούσε λύση για τα λύματα του κύριου ρέματος, που κατέβαινε από τα χωριά. «Η λιμνοδεξαμενή θα μπορούσε να λειτουργήσει και με τα νερά από τον Τσικνιά, αλλά εμείς κάναμε μία προσπάθεια να καθαρίσουμε το ρέμα», λέει σήμερα ο τότε δήμαρχος. Παράλληλα, όπως θυμάται ο Μάνθος Βίλλας, το νησί εξασφάλισε τότε χρηματοδότηση από το κράτος για κάποιες εργασίες επισκευής της λιμνοδεξαμενής.
Όπως εξιστορεί ο Δελασούδας, ο δήμος τότε είχε αναθέσει μελέτη για τη φυσική επεξεργασία των λυμάτων με τη φύτευση καλαμιώνων, ακολουθώντας το παράδειγμα ενός δήμου στη Δυτική Θεσσαλονίκη. «Είχαμε αγοράσει και ένα κτήμα όπου θα γινόταν η χωροθέτηση και είχα πάει στη Θεσσαλονίκη να δω πώς λειτουργούσε», λέει. Το έργο αυτό δεν υλοποιήθηκε, γιατί «δύσκολα ωρίμαζε» και ο διάδοχος του Δελασούδα, Παναγιώτης Κροντηράς, που μόλις εξελέγη για δεύτερη φορά δήμαρχος του νησιού τον Οκτώβριο, «δεν τα προχώρησε». Ο Μάνθος Βίλλας αναφέρει ότι υπήρχαν μεγάλες τεχνικές δυσχέρειες σχετικά με τη μεταφορά του επεξεργασμένου νερού στη θάλασσα σε περιοχή εκτός του όρμου της Λιβάδας. Συνεχίστε την ανάγνωση του “τα ψευτικά τά έργα τα μεγάλα…”
Σχεδόν 2 στους 10 Έλληνες εργαζόμενους απασχολείται – αποκλειστικά – στον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα, και οι δημόσιοι υπάλληλοι στη χώρα μας υπολογίζονται περί τους 714.000, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΕΣ ως και τον περασμένο Αύγουστο.
Οι παραπάνω αριθμοί αντιστοιχούν σε ένα ποσοστό της τάξης του 16% επί του συνόλου των εργαζομένων στη χώρα, όσο περίπου είναι δηλαδή ο μέσος όρος και στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Όπως μπορείτε να δείτε και στους πίνακες που ακολουθούν, η Ελλάδα βρίσκεται σχετικά χαμηλά στους εργαζόμενους που εργάζονται στο Δημόσιο, μάλιστα εμφανίζει το μισό ποσοστό σε σχέση με τις σκανδιναβικές χώρες που έχουν και τους περισσότερους – αναλογικά – εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα.
