Συντάκτης: Kostas Bertsias

Ωραίο τσαντικό!!

Κυκλοφορεί ευρέως, αλλά δεν θεωρείται αυθεντική δήλωση του Πικάσο από τους ιστορικούς της τέχνης.

Το κείμενο εμφανίζεται για πρώτη φορά γύρω στο 1923 σε ένα βιβλίο του Ιταλού συγγραφέα και κριτικού τέχνης G. Papini

“Στην τέχνη ο λαός δεν αναζητά πλέον ανακούφιση και εξύψωση. Αλλά οι λεπτεπίλεπτοι, οι πλούσιοι, οι αργόσχολοι, για να ξεχωρίσουν απ’ τον λαό αναζητούν το καινούργιο, το παράδοξο, το ασυνήθιστο, το σκανδαλώδες. Κι εγώ, από τον κυβισμό και έπειτα, ικανοποίησα τους σοφούς και τους κριτικούς με όλες τις ευμετάβλητες σαχλαμάρες που μου έρχονταν στο κεφάλι. Κι όσο λιγότερο με καταλάβαιναν, τόσο περισσότερο με θαύμαζαν.

Με το να διασκεδάζω μ’ αυτά τα παιχνίδια, αυτές τις κουταμάρες, αυτές τις σπαζοκεφαλιές, έγινα διάσημος – και μάλιστα πολύ γρήγορα. Και η διασημότητα, για έναν ζωγράφο, σημαίνει πωλήσεις, κέρδη, περιουσία, πλούτη. Και σήμερα –όπως ξέρεις– είμαι διάσημος, είμαι πλούσιος. Αλλά όταν βρίσκομαι μόνος με τον εαυτό μου, δεν έχω το κουράγιο να θεωρούμαι καλλιτέχνης με όλη την  σημασία της  λέξεως. Δεν είμαι παρά ένας κοινός σαλτιμπάγκος, που κατάλαβε το πνεύμα των καιρών του και εξήντλησε όσο καλύτερα μπορούσε την βλακεία, την ματαιοδοξία και την φιλοχρηματία των συγχρόνων του. Είναι πικρή η εξομολόγησή μου, πιο θλιβερή απ’ όσο φαίνεται, αλλά έχει την χάρη να είναι ειλικρινής”

Η φράση που αποδίδεται στον Φ.Ντοστογέφσκι — «Όταν σταματάς να διαβάζεις βιβλία, παύεις να σκέφτεσαι» — δεν αφορά απλώς τη συνήθεια της ανάγνωσης. Αγγίζει μια βαθύτερη αλήθεια για τον τρόπο με τον οποίο καλλιεργείται ο ανθρώπινος νους.

Το βιβλίο δεν είναι μόνο φορέας γνώσεων. Είναι ένας διάλογος με άλλους ανθρώπους, άλλες εποχές και άλλες συνειδήσεις. Όταν διαβάζουμε, εισερχόμαστε σε έναν κόσμο όπου οι σκέψεις διασταυρώνονται, οι ιδέες συγκρούονται και οι βεβαιότητες δοκιμάζονται. Ο αναγνώστης δεν παραμένει παθητικός· γίνεται συνομιλητής. Αναγκάζεται να συμφωνήσει, να διαφωνήσει, να αμφισβητήσει — και έτσι να σκεφτεί.

Αντίθετα, όταν ο άνθρωπος απομακρύνεται από το βιβλίο, κινδυνεύει να ζήσει μόνο μέσα στην επιφάνεια της καθημερινότητας. Η σκέψη γίνεται φτωχότερη, γιατί τρέφεται μόνο από το άμεσο και το πρόσκαιρο. Χωρίς την πρόκληση των μεγάλων ιδεών και των βαθιών αφηγήσεων, ο νους συνηθίζει στην ευκολία των έτοιμων απαντήσεων.

Το διάβασμα είναι μια μορφή εσωτερικής άσκησης. Όπως το σώμα χρειάζεται κίνηση για να παραμείνει ζωντανό, έτσι και το πνεύμα χρειάζεται βιβλία για να διατηρήσει τη ζωτικότητά του. Μέσα από τις σελίδες τους ο άνθρωπος διευρύνει τον ορίζοντά του και μαθαίνει να βλέπει τον κόσμο όχι μόνο όπως είναι, αλλά και όπως θα μπορούσε να γίνει.

Ίσως γι’ αυτό η ανάγνωση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μια από τις πιο σιωπηλές αλλά και πιο ισχυρές πράξεις ελευθερίας του ανθρώπου. Γιατί κάθε βιβλίο που ανοίγουμε είναι μια πρόσκληση να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε

Η προηγούμενη ανάρτηση με το ωραίο κείμενο του Πάνου Μπιτσαξή μου έδωσε το ερέθισμα να ψάξω για τον Ομάρ Χαγιάμ.

ΚΜ

Ο Ομάρ Χαγιάμ και η σοφία της στιγμής

Σε έναν κόσμο που αγαπά τις βεβαιότητες, ο Ομάρ Χαγιάμ τόλμησε να μιλήσει για την αβεβαιότητα. Μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής της μεσαιωνικής Περσίας, γεννημένος στη Nishapur, υπήρξε μια από εκείνες τις σπάνιες μορφές όπου η επιστήμη και η ποίηση συναντώνται στο ίδιο πνεύμα.

Στα μαθηματικά αναζητούσε την ακρίβεια. Στην ποίηση, όμως, παραδεχόταν το μυστήριο. Στα περίφημα σύντομα τετράστιχα ποιήματά του, δεν υπόσχεται λύσεις. Θέτει ερωτήματα. Τι είναι ο χρόνος; Τι είναι η μοίρα; Και τι αξίζει τελικά μέσα στην μικρή διάρκεια της ανθρώπινης ζωής;

Ο Χαγιάμ μοιάζει να μας ψιθυρίζει κάτι απλό αλλά δύσκολο:

η ζωή δεν εξηγείται πλήρως· μόνο βιώνεται.

Γι’ αυτό στα ποιήματά του επανέρχεται συχνά η εικόνα του κρασιού, του κήπου, της παρέας. Όχι ως πρόσκληση σε ασωτία, αλλά ως υπενθύμιση ότι η στιγμή είναι εύθραυστη. Ό,τι έχουμε είναι το παρόν. Το χθες χάθηκε και το αύριο είναι ακόμη σκιά.

Ίσως γι’ αυτό ο λόγος του, γραμμένος πριν από σχεδόν χίλια χρόνια, ακούγεται τόσο σύγχρονος. Μας θυμίζει ότι όσο κι αν προοδεύει η γνώση, το μεγαλύτερο μυστήριο παραμένει η ίδια η ζωή.

Και μπροστά σε αυτό το μυστήριο, ο Ομάρ Χαγιάμ προτείνει μια στάση λιτή:

να σκεφτόμαστε βαθιά, να αμφιβάλλουμε έντιμα και — όσο κρατά η μέρα — να μην ξεχνάμε να ζούμε.

•Ας πούμε κάτι άλλο.Ενα από τα πολλά παράδοξα στο θεοκρατικό Ιράν είναι ότι εξακολουθούν και τιμούν τη μνήμη του Ομάρ Καγιαμ.Του υπέροχου αυτού «αιρετικού» ,πολέμιου του κλήρου, και μάλλον άθεου αγνωστικιστή ποιητή.Τον λατρεύω.Στη πόλη Νισαπουρ γενέτειρα του έχουν ανεγείρει περίοπτο τάφο μαυσωλείο.Εχει τόση αίγλη που δεν μπορούν να τον εξαφανίσουν.Εζησε τον 11ο και 12ο αιώνα.Στο οδοιπορικό μου στο Ιράν ,το πάλαι ποτέ ,με τη Μαρίνα και τα παιδιά σε τρυφερή ηλικία ,είχα πάει στη Νισαπουρ και το είδα και με ξάφνιασε.
•Στη ποιητικη του αστείρευτη φλέβα τα τετράστιχα Ρουμπαγιατ χτυπούν τον ισλαμικό κλήρο ,την υποκρισία του και την τυραννία του ,με κεντρικό σύμβολο ελευθερίας το απαγορευμένο κρασί,τον οίνο.
•Μουφτή/τα καταφέρνουμε καλύτερα από σας /
Εμείς το κατεβάζουμε (κρασί) μα εσύ παραπατάς /
Συ πίνεις αίμα ανθρωπινό κι εμείς το σταφυλίσιο /!
Πάντα χορτάτοι είμαστε εμείς κι εσύ πάντα διψάς
•Υμνεί τη χαρά της ζωής απέναντι στη τραγικότητα του θανάτου.Παρωθεί με τη ποίηση του να αντλήσουμε τη χαρά της ζωής, χωρίς ελπίδα Παραδείσων η φόβο κολάσεων ,αν δεν τηρούνται οι θρησκευτικές επιταγές.Γιατι όπως λέει θυμόσοφα
«Αύριο;Στα 7000 χρόνια θα βρεθώ του χτες»

Πάνος Μπιτσαξής

Κάναμε καλά που στείλαμε τον “Κίμωνα”στην Κύπρο;

Φυσικά! Κι όχι μόνο τον Κίμωνα. Kαι τα F-16 και τους Patriot στην Κάρπαθο. Ήταν ιδανική ευκαιρία για την Ελλάδα να δείξει πυγμή και να στείλει μήνυμα σε καλοπροαίρετους και κακοπροαίρετους πως δεν θα ζητήσουμε κανενός την άδεια για τον τρόπο με τον οποίο προστατεύουμε την Ελληνική Επικράτεια και τα ελληνικά συμφέροντα στη Μεσόγειο από οποιονδήποτε τα απειλεί. Η Τουρκία έτσι όπως είναι στριμωγμένη δεν έβγαλε κιχ. Ήταν κινήσεις με ουσιαστική αξία και υψηλό συμβολισμό και μπράβο στην κυβέρνηση που αξιοποίησε τη συγκυρία.

Για όσους διαμαρτύρονται επειδή “διαμαρτύρομαι άρα υπάρχω”, ένα έχω να πω: σύντροφοι, αντιπολιτευτείτε την κυβέρνηση, όχι την Ελλάδα. Όταν οι αποφάσεις της κυβέρνησης είναι προς το συμφέρον της χώρας είναι μικροψυχία, μιζέρια και εθνικώς επιβλαβές να μην το αναγνωρίζουμε.

Και τι θα γίνει, ρωτάνε κάποιοι, αν το Ιράν μας στοχοποιήσει; Ακούστε, παλληκάρια. Οι γενιές που έζησαν από το 1950 και μετά έχουν την εντύπωση ότι ο πόλεμος έχει εξαλειφθεί από τον κόσμο κι ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά μας είναι αν έχει δυνατό σήμα στο εξοχικό. Δεν είναι έτσι. Ο πλανήτης μας μπορεί να γίνει μπουρλότο σήμερα ευκολότερα από ποτέ. Ανήκουμε σε έναν συνασπισμό κρατών που μας εξασφάλισε πολλά πλεονεκτήματα και εγγυάται για τη συνολική ασφάλειά μας. Επικεφαλής αυτού του συνασπισμού είναι οι ΗΠΑ, σας αρέσει ή όχι. Αν θέλετε να είναι η Κούβα ή η Β. Κορέα να το δηλώσετε ευθέως να το μάθουμε. Και αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ θέλουν να ξηλώσουν ένα παλαιολιθικό καθεστώς που μόνο προβλήματα και κινδύνους δημιουργούσε. Δεν έχει σημασία αν ο πόλεμος γίνεται για τα πυρηνικά, τα πετρέλαια, το φυσικό αέριο ή τη μερέντα. Οι μουλάδες, εξαγωγείς τζιχαντισμού, έπρεπε να πάψουν να υφίστανται για αυτόν και για άλλους 800 λόγους.

Η απειλή του πολέμου δεν εξαλείφθηκε από τη γη επειδή αυτό θες να πιστεύεις. Όταν κάποιος σε απειλεί, είναι καλύτερα να τον χτυπήσεις πρώτος όσο είναι του χεριού σου. Αργότερα θα είναι πολύ δύσκολο και ίσως αποβεί μοιραίο. (Αυτό ισχύει και για τους τζιχαντιστές που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη.) Η άποψη μου είναι πως αυτό που κάνει τώρα ο Τραμπ με τον Νετανιάχου έπρεπε να έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια, από την Ευρώπη, να μη πω από τη Γαλλία που ζέσταινε το φίδι στον κόρφο της, μόλις οι μουλάδες έδειξαν τις προθέσεις τους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Όμως κάλλιο αργά παρά ποτέ. Ναι, οι στρατιωτικές αποστολές της Ελλάδας ενέχουν και έναν βαθμό ρίσκου. Ποιος σου είπε ότι στη ζωή είναι ασφαλή τα πάντα και για πάντα;

Όταν τελειώσει αυτή η ιστορία – και θα τελειώσει γρήγορα – θα είμαστε ευγνώμονες για το ότι υπάρχουν ηγέτες σαν τον Νετανιάχου (τον θεωρώ τον κορυφαίο ηγέτη της Δύσης σήμερα) και τον Τραμπ (με όλες τις ιδιαιτερότητές του…) που βλέπουν μακριά και παίρνουν δύσκολες αποφάσεις. Και θα είμαστε χαρούμενοι που ο συνήθως διστακτικός και φοβισμένος Κυριάκος, αυτή τη φορά έκανε το σωστό.

Θάνος Τζήμερος

Υ.Γ. Όχι, δεν θα πάω στη ΝΔ, από την πολιτική έφυγα οριστικά, αλλά για να εκφράσω τη γνώμη μου ποτέ δεν υπολόγισα ούτε το πολιτικό κόστος ούτε το πολιτικό όφελος. Το έκανα τότε, το κάνω και τώρα και θα το κάνω πάντα. Ας καταγραφεί στην ιστορία και μια τέτοια πολιτική στάση. Και μακάρι να βρει μιμητές.

 Ο άνθρωπος που ζει μόνο με την αλήθεια καταρρέει από το βάρος της σοβαρότητας. Ο άνθρωπος που ζει μόνο με την ψευδαίσθηση χάνει την επαφή με τη ζωή και καταλήγει στην τρέλα.

Αντέχουμε τόση αλήθεια όση μας επιτρέπει να διορθώνουμε την πορεία μας, και χρειαζόμαστε τόση ψευδαίσθηση όση απαιτείται για να πιστεύουμε ότι η πορεία αυτή έχει νόημα. Είμαστε όντα που ζουν στο μεταίχμιο: με τα πόδια στη λάσπη της πραγματικότητας και το βλέμμα στα σύννεφα των μύθων μας.

ΚΜ