Συντάκτης: Kostas Bertsias

Βασίλης Θεοχαράκης συνεντευξιαζόμενος..

Ήταν μέσα Αυγούστου του ’71. Ο Μόρνος κυλούσε ήρεμος, με τα λιγοστά, λόγω εποχής, νερά του να γυαλίζουν κάτω απ’ τον ήλιο σαν καθρέφτης που κρατούσε μέσα του το βουνό και τον ουρανό μαζί. Εμείς, δεκαεφτά χρονών παιδιά τότε —ανέμελοι, γεμάτοι ζωή, όνειρα , μαυρισμένοι, ξυπόλυτοι και με σκόνη από τους χωματόδρομους— περνούσαμε τις μέρες μας στο ποτάμι· πότε κολυμπώντας, πότε ψαρεύοντας και πότε απλώς ξαπλωμένοι στην ποταμίσια άμμο, απολαμβάνοντας τη ζεστασιά των ακτίνων του ήλιου.

Ένα πρωινό εμφανίστηκε στο Ξενία, εκεί κοντά στα γεφύρια του Στενού, ένας κύριος με γυαλιά και καπέλο.

— «Είμαι ο καθηγητής Στεφανίδης», μας συστήθηκε.

Ήταν ήρεμος, με λόγο ευγενικό και βλέμμα φωτεινό. Συνέχισε με ένα μειδίαμα:

— «Παιδιά, θέλω να με βοηθήσετε να ψαρέψουμε. Μα όχι για το τηγάνι… για την επιστήμη!»

Τον κοιτάξαμε με απορία και ύστερα με ενθουσιασμό. Επιστήμη! Μια λέξη μαγική τότε για μας, που μόλις είχαμε αρχίσει να ανακαλύπτουμε τον κόσμο. Έτσι βρεθήκαμε να κουβαλάμε απόχες, δοχεία και σακούλες, να σκύβουμε πάνω στο νερό προσπαθώντας να πιάσουμε ό,τι γλιστρούσε. Ο καθηγητής σημειωνε, μετρούσε, φωτογράφιζε, μιλούσε για Barbus και Salmo trutta macrostigma, κι εμείς προσπαθούσαμε να προφέρουμε τις λέξεις σωστά, λες και ήταν ξόρκια από άλλον κόσμο. Φυσικά, εμείς ξέραμε αλλιώς τα ονόματα των ψαριών και του τα λέγαμε: δρομίτσες, χαμοσύρτες, πέστροφες. Ο καθηγητής σημείωνε με προσοχή και τα δικά μας ονόματα δίπλα στα επιστημονικά.

Η μέρα κύλησε γλυκά, με ήλιο, νερό και γέλια. Το απόγευμα, όταν ο ήλιος χαμήλωσε πίσω απ’ τα βουνά, είχαμε τελειώσει το «ψάρεμα για την επιστήμη» και γυρίσαμε στο Ξενία. Ο καθηγητής μάς ευχαρίστησε και έβγαλε από την τσέπη του μερικά χρήματα για να μας τα δώσει.

— «Όχι, κύριε καθηγητά», είπαμε σχεδόν με μια φωνή. «Εμείς δεν το κάναμε για τα λεφτά. Το κάναμε για την επιστήμη!»

Χαμογέλασε, μας χτύπησε φιλικά στον ώμο και είπε μόνο:

— «Τότε να θυμάστε αυτό που ζήσαμε σήμερα. Είναι σπάνιο να ψαρεύεις τη γνώση με καθαρή καρδιά».

Περάσανε δεκαετίες. Το ποτάμι χάθηκε κάτω απ’ τα νερά της λίμνης, τα σπίτια μας πνίγηκαν στον βυθό, κι εμείς σκορπίσαμε στις ζωές μας σαν τις δρομίτσες στα ρεύματα του χρόνου. Μα τούτη η μέρα δεν έσβησε ποτέ.

Μέχρι που πρόσφατα, μπροστά στην ψυχρή οθόνη του υπολογιστή, το παρελθόν αναδύθηκε απρόσμενα. Ήταν μια τυχαία αναζήτηση στο διαδίκτυο, από εκείνες που κάνει κανείς όταν η νοσταλγία τον κυριεύει. Και ξαφνικά, το είδα: μια παλιά ψηφιοποιημένη μελέτη. Το όνομα του Καττούλα στην κορυφή και οι παραπομπές στον Στεφανίδη. Τα δάχτυλά μου πάγωσαν πάνω στο πληκτρολόγιο.

Καθώς ξεφύλλιζα τις σελίδες στην οθόνη, οι λατινικές ονομασίες δεν ήταν πια ξένες. Ήταν οι δικοί μας χαμοσύρτες, οι δικές μας δρομίτσες και πέστροφες. Εκεί, ανάμεσα στις μετρήσεις και τα διαγράμματα, ένιωσα να ανασαίνει ξανά εκείνη η αυγουστιάτικη μέρα του ’71. Ένιωσα το ίδιο ρίγος — τελικά, το διαδίκτυο έχει τον τρόπο του να ανασύρει την ψυχή των πραγμάτων από τη λήθη.

Γιατί, χωρίς να το ξέρουμε τότε, εκείνη τη μέρα στον Μόρνο δεν ψαρέψαμε απλώς ψάρια. Ψαρέψαμε μια ανάμνηση που η επιστήμη τη διάλεξε για να την κρατήσει ζωντανή για πάντα, ακόμα κι αν το ποτάμι μας δεν υπάρχει πια.

Κι αυτή είναι η πιο γλυκιά αμοιβή απ’ όλες.

*από την συλλογή των διηγημάτων με τίτλο: από τον βυθό της λίμνης στον αφρό της μνήμης

Σκόντζος, Ζαχάρης, Βογιατζής, Βατικιώτης.

*Ελενη Γλύκαντζη -Αρβελέρ.

Η «Κοντέσσα Μαρίτζα» στο γραμμόφωνο του χειμώνα

Στο κέντρο του παλιού δίσκου, κάτω από τη χρυσή καμάρα της Odeon Records, στέκει ένα όνομα που κουβαλά άλλες εποχές: «Κοντέσσα Μαρίτζα».

Ένα κομμάτι από την ομώνυμη οπερέτα του Emmerich Kálmán, μεταμορφωμένο σε φοξ-τροτ από το Τρίο του Γ. Βιτάλη, για να χορευτεί, να ταξιδέψει, να γίνει πιο ελαφρύ — και ίσως πιο προσιτό — στους ανθρώπους ενός Μεσοπολέμου που διψούσε για λίγη κοσμική λάμψη πριν ξεσπάσει ο μεγάλος πόλεμος.

Φαντάζομαι τον δίσκο να γυρίζει σε κάποιο αστικό σπίτι. Έξω, ο χειμώνας να σφυρίζει στις χαραμάδες. Μέσα, το γραμμόφωνο να τρίζει ελαφρά πριν πιάσει η βελόνα το αυλάκι. Ένας ήχος βαθύς, σχεδόν βραχνός, γεμάτος παράσιτα και αναστεναγμούς. Κι ύστερα, η μελωδία.

Η «Κοντέσσα Μαρίτζα» δεν ήταν απλώς μουσική. Ήταν προσπάθεια διαφυγής. Στις δεκαετίες του ’20 και του ’30, η Ευρώπη προσπαθούσε να ξαναβρεί τον ρυθμό της. Οι οπερέτες γίνονταν φοξ-τροτ, τα βαλς φορούσαν τζαζ πινελιές, και η αριστοκρατική μελαγχολία των σαλονιών συναντούσε τη νευρική ζωντάνια της νέας εποχής.

Κάπως έτσι, το Βαρασδίν — ένα όνομα μακρινό, σχεδόν εξωτικό για τον Έλληνα ακροατή — έμπαινε στα σπίτια μέσω ενός εύθραυστου δίσκου 78 στροφών. Κι ο ήχος του ταξίδευε από τα στούντιο της Κεντρικής Ευρώπης ώς τα καφενεία και σε κάποια λιγοστά αρχοντικά της ελληνικής επαρχίας.

Αναρωτιέμαι ποιος τον αγόρασε πρώτος. Ήταν νέος; Ήταν ερωτευμένος; Τον έβαλε για να χορέψει με τη γυναίκα του στο σαλόνι, σπρώχνοντας λίγο τα έπιπλα στην άκρη; Ή μήπως τον άκουγε μόνος, κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο, ονειρευόμενος μια ζωή ελευθερωμένη από το βάρος της καθημερινότητάς του;

Οι παλιοί δίσκοι δεν είναι απλώς αντικείμενα. Είναι μνήμες που δεν έζησες, αλλά μπορείς να τις δανειστείς. Σου προσφέρουν για λίγο τον παλμό μιας άλλης εποχής. Η βελόνα χαράζει το αυλάκι και, μαζί του, χαράζει και τον χρόνο.

Κάποτε, η μουσική αυτή έκανε ανθρώπους να γελάσουν, να ερωτευτούν, να ξεχάσουν τις δυσκολίες τους. Σήμερα, μέσα από τις μικρές γρατζουνιές και τα τριξίματα, δεν ακούμε μόνο νότες. Αφουγκραζόμαστε και τα επακόλουθα της ιστορίας.

Κι ίσως αυτό είναι το πιο συγκινητικό: ότι ένας εύθραυστος δίσκος από σελάκ μπορεί ακόμη να περιστρέφει τον χρόνο!

Το πρώτο κύμα αφορούσε τη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις – Πού εστιάζει το δεύτερο

Πηγη: Ιωάννα Βαρδαλαχάκη  •[email protected]

Τα τελευταία τρία χρόνια, η Τεχνητή Νοημοσύνηέχει λειτουργήσει ως επί το πλείστον ως εργαλείο μείωσης του κόστους. Σιγά σιγά, ωστόσο, αναμένεται να περάσει στο επόμενο κεφάλαιο, με νέα είδη προϊόντων, όπως εφαρμογές, παιχνίδια και υπηρεσίες που απλά δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν πριν από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.

Αυτό υποστηρίζει ένας αυξανόμενος αριθμός ιδρυτών και επενδυτών εταιρειών του κλάδου που «βλέπουν» να έρχεται το «δεύτερο κύμα» της Τεχνητής Νοημοσύνης.

«Το πρώτο κύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης έκανε τα υπάρχοντα πράγματα φθηνότερα. Αυτοματοποίηση. Αποδοτικότητα», ανέφερε ο Kylan Gibbs, πρώην διευθυντής προϊόντων της Google DeepMind, ο οποίος διευθύνει την startup τεχνητής νοημοσύνης Inworld. «Το επόμενο κύμα δημιουργεί πράγματα που δεν μπορούσαν να υπάρχουν πριν. Νέα προϊόντα. Νέες εμπειρίες. Νέα έσοδα. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ της βελτιστοποίησης των δαπανών και της δημιουργίας νέων πραγμάτων», εξήγησε.

Για τον ίδιο, αυτή η διάκριση έχει υπαρξιακό χαρακτήρα. Αν η Τεχνητή Νοημοσύνη απλώς μειώνει το κόστος, τότε αναδιανέμει την αξία εντός των υφιστάμενων επιχειρήσεων. Αν επιτρέπει την δημιουργία εντελώς νέων καταναλωτικών προϊόντων – αυτά για τα οποία θα πληρώσει δηλαδή ο κόσμος- τότε διευρύνει την οικονομική πίτα.

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη φτάνει στο πραγματικό της δυναμικό όταν δημιουργεί αξία για την οποία θέλουν να πληρώσουν οι καταναλωτές, όχι μόνο αξία που θέλουν να εξοικονομήσουν οι επιχειρήσεις», έγραψε στο LinkedIn. Αυτή η επόμενη φάση, σημείωσε, απαιτεί ένα νέο «κύμα Τεχνητής Νοημοσύνης που απευθύνεται στον καταναλωτή» με απαντήσεις σε πραγματικό χρόνο, υποστήριξη για εκατομμύρια χρήστες ταυτόχρονα και προσωπικές εμπειρίες προσαρμοσμένες στις ατομικές προτιμήσεις.

Τον Ιανουάριο, ο Gibbs λάνσαρε ένα accelerator της Silicon Valley για να υποστηρίξει έως και 30 startups τεχνητής νοημοσύνης του «δεύτερου κύματος», εταιρείες που δημιουργούν νέες εμπειρίες καταναλωτών αντί να ενσωματώνουν chatbots σε παλιές ροές εργασίας.

Οι ειδήσεις στην εποχή του AI

Στο ίδιο μήκος κύματος και η Sara Beykpour, διευθύνουσα σύμβουλος και συνιδρύτρια της Particle. Υποστηρίζει ότι η τεχνολογική βιομηχανία βρίσκεται σε μια κρίσιμη στιγμή. «Βρισκόμαστε στη μετάβαση, μεταξύ του πρώτου κύματος και του δεύτερου κύματος», είπε.

Το πρώτο κύμα απέφερε τεράστια αύξηση στην παραγωγικότητα. Στην Particle, που είναι πλατφόρμα ειδήσεων με τεχνητή νοημοσύνη, εργασίες που κάποτε διαρκούσαν έναν μήνα μπορούν πλέον να δημιουργηθούν, να δοκιμαστούν και να αναπτυχθούν σε ώρες.

«Στις συναντήσεις, αλληλοκατηγορούμαστε όταν κάποιος ακολουθεί τον παλιό τρόπο σκέψης», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας έδωσε στην startup περισσότερο χρόνο για να επικεντρωθεί στις νέες μορφές που υποστηρίζονται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Η Particle λάνσαρε πρόσφατα το Podcast Clips, μια λειτουργία που ενσωματώνει τα πιο σχετικά αποσπάσματα από podcast μεγάλης διάρκειας απευθείας σε ειδήσεις. Αντί να ψάχνουν για ένα τρίωρο επεισόδιο, οι χρήστες βλέπουν αποσπάσματα που συνδέονται με συγκεκριμένα θέματα.

Το σύστημα χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να χαρτογραφήσει τις σχέσεις μεταξύ των μεταγραφών και των ιστοριών. Ένα απόσπασμα από μια εκπομπή συζήτησης για τη Γροιλανδία και το Νταβός, μαζί με σχόλια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με σχετικές αναφορές. Στη συνέχεια, η γενετική τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει συνοπτικές περιλήψεις και το περιεχόμενο στην κορυφή.

Η εφαρμογή fitness

Αν η Particle επαναπροσδιορίζει τα νέα, η Luvu επανεφευρίσκει την ατομική εκπαίδευση χρησιμοποιώντας generative AI.

Η εφαρμογή fitness, η οποία παρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2025 από τον διευθύνοντα σύμβουλο Alexis Sursock και τον CTO Creston Brooks, έχει ήδη προσελκύσει περίπου 250.000 χρήστες. Η εφαρμογή διαθέτει τεχνητή νοημοσύνη που λειτουργεί σαν προσωπικός γυμναστής, στέλνοντας εξαιρετικά εξατομικευμένες ειδοποιήσεις και σχόλια σε πραγματικό χρόνο.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα chatbot πάνω σε ένα fitness tracker. Είναι μια συνεχής διαδικασία ανατροφοδότησης μεταξύ της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της τεχνητής νοημοσύνης.

«Το κλειδί είναι η εξατομίκευση, η οποία υποστηρίζεται από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και δεν θα ήταν δυνατή προτού εμφανιστεί αυτή η τεχνολογία τα τελευταία χρόνια», δήλωσε ο Brooks.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Το ποσοστό των κλικ στις ειδοποιήσεις του Luvu είναι τέσσερις φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο των τυπικών μη εξατομικευμένων μηνυμάτων προτροπής.

To gaming

Αν η Luvu ποντάρει στην εξατομίκευση, η Status επενδύει στη φαντασία καθώς η Fai Nur, διευθύνουσα σύμβουλος και συνιδρύτριας του παιχνιδιού προσομοίωσης, πιστεύει ότι αυτό αφορά το δεύτερο κύμα της τεχνητής νοημοσύνης.

Η εφαρμογή, η οποία έχει ξεπεράσει τα 3 εκατομμύρια λήψεις, επιτρέπει στους χρήστες να αναλαμβάνουν ρόλους σε κόσμους που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη. Σκεφτείτε το «The Sims», αν και παίζεται ως μια ζωντανή ροή κοινωνικής δικτύωσης.

Οι χρήστες μπορούν να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως οτιδήποτε μπορούν να φανταστούν, όπως μαθητές του Χόγκουαρτς, αστέρες του ποδοσφαίρου ή χαρακτήρες από το «Stranger Things». Δημοσιεύουν μια ενημέρωση και οι χαρακτήρες που δημιουργούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη απαντούν αμέσως. Τα γεγονότα εξελίσσονται δυναμικά ενώ ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης βαθμολογεί τις απαντήσεις ώστε να ανεβάζει ή να κατεβάζει το επίπεδο των παικτών.

Σε πολλά επιχειρηματικά περιβάλλοντα, η μη ντετερμινιστική φύση των αποτελεσμάτων του LLM αποτελεί μειονέκτημα. Τα μοντέλα γενετικής τεχνητής νοημοσύνης μερικές φορές ανταποκρίνονται στην ίδια προτροπή με διαφορετικούς τρόπους, κάτι που δεν προσφέρεται για εφαρμογές που απαιτούν αυστηρή ακρίβεια.

Στα παιχνίδια όμως αυτό μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα, επειδή κάθε νέα απόκριση που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι καινούργια, δημιουργώντας μια πιο πλούσια και διαφορετική εμπειρία.

«Δεν μπορούσες να παίξεις τέτοιο ρόλο μέχρι τώρα», όπως είπε η Nur.

Για όσους υποστηρίζουν την έλευση του δεύτερου κύματος της Τεχνητής Νοημοσύνης, αυτό είναι το ζητούμενο. Πιστεύουν πως το μέλλον της τεχνολογίας δεν θα καθοριστεί από την σταδιακή εξοικονόμηση κόστους, αλλά από προϊόντα που μοιάζουν εγγενή στην Τεχνητή Νοημοσύνη, εμπειρίες που εκπλήσσουν, παρακινούν, ενημερώνουν και ψυχαγωγούν. Ουσιαστικά καλείται να κάνει την καθημερινή ζωή πιο παράξενη, πιο πλούσια και πιο διαδραστική και, κυρίως, κάτι για το οποίο οι άνθρωποι θα πληρώσουν για να ζήσουν.

Με πληροφορίες από Business Insider

Μπερτσιάς, Βούλγαρη, Παπαδήμα, Μακρής από το πάλαι ποτέ!!

Καλμαντής, Καραγιάννης, Δουκέρης, Μπερτσιάς, Δροσόπουλος

Τέσσερις Δωριείς και ένα Γρεβενιώτης

Ο δικός μας Νίκος Πανουργιάς στο κανάλι της Βουλής τραγουδώντας τα ωραία του αρβανίτικα δημοτικά τραγούδια!