Συντάκτης: Kostas Bertsias

Ο κόσμος μας οφείλει να μάθει να κυβερνιέται με βάση τη Λογική, την Ανθρωπιά και τη Συμμετοχή όλων των πολιτών — όχι ως κομματικές μονάδες, αλλά ως υπεύθυνα όντα απέναντι στην οικογένεια και στους συνανθρώπους τους.

🎵

Ο άντρας της ημέρας!

Ζεϊμπέκικο – Δίσκος 78 στροφών

Ερμηνεία: Παναγιώτης Γαβαλάς – Τζένη Χάρμη

Συνοδεία Ορχήστρας: Αλ. Ορχήστρου

Εταιρεία: ODEON (Made in Greece)

Αρ. Καταλόγου: GA 7926 / GO 5379

Περίοδος: Τέλη δεκαετίας 1940 – αρχές 1950

Ο δίσκος αυτός αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μεταπολεμικής ελληνικής δισκογραφίας. Εκδόθηκε από την ιστορική εταιρεία Odeon, που υπήρξε θεμέλιος λίθος της λαϊκής μουσικής σκηνής της εποχής.

Το τραγούδι «Ο άντρας της ημέρας», σε ρυθμό ζεϊμπέκικου, αποτυπώνει το ύφος και το συναίσθημα της κοινωνίας των μεταπολεμικών χρόνων· μια Ελλάδα που προσπαθούσε να ξαναβρεί το χαμόγελό της μέσα από τη μουσική.

Η φωνητική χημεία του Γαβαλά και της Χάρμη, σε συνδυασμό με τη ζεστή ηχητική υπογραφή της Odeon, καθιστούν τον δίσκο αυτό πολύτιμο τεκμήριο πολιτιστικής μνήμης και αυθεντικό δείγμα του πρώιμου αστικού λαϊκού τραγουδιού.

Το «μου αρέσει» – μια φράση μικρή, σχεδόν αθώα – έγινε το νέο μέτρο της ανθρώπινης αποδοχής.

Εκεί όπου άλλοτε χρειαζόταν βλέμμα, λόγος ή χειρονομία, σήμερα αρκεί ένα πάτημα στην οθόνη. Και πίσω από αυτό το απλό σύμβολο κρύβεται μια νέα μορφή εξουσίας: η επιστήμη του «μου αρέσει».

Η τεχνολογία κατάφερε να αποστάξει την αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει, να αναγνωρίζεται, να αγαπιέται, σε έναν ψηφιακό παλμό επιβεβαίωσης.

Κάθε «like» είναι μια σταγόνα ντοπαμίνης, μια μικρή υπόσχεση ευτυχίας.

Οι αλγόριθμοι, γνώστες πλέον των επιθυμιών μας, μαθαίνουν να μας προσφέρουν αυτή την ανταμοιβή με ακρίβεια ιατρική — ούτε συχνά ώστε να μας κουράζουν, ούτε σπάνια ώστε να μας απομακρύνουν.

Έτσι, η ανθρώπινη επιθυμία γίνεται δεδομένο, και η ευχαρίστηση γίνεται προϊόν.

Μα τι σημαίνει, τελικά, να σου «αρέσει»;

Μήπως έχουμε μετατρέψει το συναίσθημα σε μηχανισμό, την κρίση σε συνήθεια, την ελευθερία σε αντανάκλαση;

Το «μου αρέσει» δεν είναι πια γνώμη, είναι ρυθμός, είναι μέρος ενός αόρατου κοινωνικού μετρονόμου που κρατά τον παλμό της σύγχρονης ματαιοδοξίας.

Στον κόσμο των δικτύων, η αξία δεν απορρέει από την ουσία του πράγματος, αλλά από τη συχνότητα με την οποία εγκρίνεται.

Ίσως, όμως, η αληθινή επιστήμη του «μου αρέσει» να μην είναι αυτή των εργαστηρίων και των αλγορίθμων, αλλά εκείνη της ψυχής.

Η τέχνη να αναγνωρίζεις τι πραγματικά σου αρέσει χωρίς να χρειάζεσαι την επικύρωση των άλλων.

Να επιλέγεις, να αγαπάς, να δημιουργείς χωρίς να μετράς τα σημάδια επιδοκιμασίας.

Γιατί το βαθύτερο «μου αρέσει» είναι εκείνο που μένει σιωπηλό, αλλά αληθινό·

εκείνο που δεν ζητά να το πατήσεις, αλλά να το ζήσεις.

«Οι δυο γέφυρες»

Κάποτε, πριν το νερό σηκωθεί και σκεπάσει τα πάντα, στεκόντουσαν εκεί οι δυο γέφυρες, αδερφωμένες μέσα στη μεγάλη βραχοσχισμή στην άνω κοιλάδα του Μέγα ποταμού, πιο γνωστού ως Μόρνου.

Η πέτρινη, παλιά και σεβάσμια, είχε περάσει αιώνες κουβαλώντας βήματα μουλαριών, ανθρώπων προσκυνητών και εμπόρων, ακόμη θυμάται τα τρεμάμενα βήματα της μάνας του Μακρυγιαννη με το μικρό στην αγκαλιά της.

Η σιδερένια, νέα και περήφανη, ήρθε να δείξει την πρόοδο των ανθρώπων, τη δύναμη του σιδήρου απέναντι στην υπομονή της πέτρας. Θυμάται και αυτή πως γλύτωσε την καταστροφή από τους Άγγλους σαμποτέρ που ήθελαν να μην αφήσουν ανεμπόδιστους τους γερμανούς κατακτητές όταν εγκατέλειψαν την Ελλάδα.

Κάτω τους κυλούσε το ποτάμι, άλλοτε γαλήνιο, άλλοτε ορμητικό, ψιθυρίζοντας ιστορίες που μόνο εκείνες οι δυο μπορούσαν να καταλάβουν. «Θα ’ρθει η μέρα που δε θα περνούν πια άνθρωποι από πάνω μας», είπε μια φορά η παλιά γέφυρα με τη φωνή της πέτρας που ξέρει τη φθορά. «Θα ’ρθει η μέρα που θα περάσουν άνθρωποι από μέσα σου», αποκρίθηκε η σιδερένια με την αλαζονεία της νιότης.

Και ήρθε η μέρα. Το νερό ανέβηκε, ήσυχα, σταθερά, ώσπου σκέπασε το φαράγγι, τις όχθες, τα δέντρα. Οι δυο γέφυρες έμειναν αγκαλιασμένες κάτω απ’ το γαλάζιο πέπλο της λίμνης, σιωπηλές φρουροί ενός κόσμου που χάθηκε. Κι όταν φυσάει ο άνεμος πάνω στη λίμνη, μερικοί λένε πως ακούνε έναν ήχο μεταλλικό και βαθύ, σαν από δυο φωνές που ψιθυρίζουν ακόμα:

«Ήμασταν ο δρόμος των ανθρώπων, και τώρα είμαστε το πέρασμα των ψυχών…»

Vinícola Lampadistis – Eraclis Papachristou Architects
Στην ορεινή Κύπρο, πάνω από το χωριό Καλοπαναγιώτης, το οινοποιείο Lampadistis που σχεδίασε το γραφείο Eraclis Papachristou Architects, μοιάζει να ξεπηδά από το βουνό. Ένας στιβαρός όγκος από εμφανές σκυρόδεμα (béton brut) στεγάζει τους χώρους παραγωγής, ενώ το ξύλο από καμένες εκτάσεις που επαναχρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή, ντύνει τη ζώνη γευσιγνωσίας, συμβολίζοντας την αναγέννηση της φύσης. Ο δραματικός διάλογος ανάμεσα σε βαρύτητα και φως, γη και ουρανό, κάνει το έργο ένα από τα πιο δυνατά δείγματα σύγχρονης αρχιτεκτονικής στην Ανατολική Μεσόγειο.