Συντάκτης: Kostas Bertsias

από τον Νίκο τον Αναβυσσιώτη μας στάλθηκε η πιο κάτω ανάρτηση .

Δαμιανός Βαβανός
Ιδρυτής & Διαχειριστής στην Social Hackers Academy

Στο επιχειρηματικό μου ταξίδι υπήρξαν πολλές καταστάσεις και εμπειρίες που με βοήθησαν να βελτιωθώ ως άνθρωπος και να κατανοήσω καλύτερα τα βήματα τα οποία έπρεπε να ακολουθήσω. Ίσως η σημαντικότερη φράση που άκουσα και έθεσα σε πράξη είναι το ότι είσαι ο μέσος όρος των 5 ανθρώπων με τους οποίους συναναστρέφεσαι πιο συχνά.

Όταν πρωτοάκουσα αυτή τη φράση, ζούσα στην Αγγλία και ασχολιόμουν με ένα επάγγελμα άκρως μοναχικό. Για όσους δεν το γνωρίζουν, κάποια στιγμή της ζωής μου εργαζόμουν ως επαγγελματίας οδηγός νταλίκας. Κάποια μέρα, κι ενώ ήμουν στη δουλειά, μέσα στο κουβούκλιο, συνειδητοποίησα ξαφνικά πως δεν περιστοιχιζόμουν από ανθρώπους που θα μπορούσαν να με βοηθήσουν να εξελιχθώ. Δεν με βοηθούσαν να κάνω το βήμα που τόσο αποζητούσα εκείνη την εποχή.

Καθώς η φύση της δουλειάς μου ήταν τέτοια, και τα ωράρια πολύ απαιτητικά, δυσκολευόμουν και δεν είχα την δυνατότητα να συναντώ ανθρώπους από κοντά. ’Έπρεπε λοιπόν, με κάποιον τρόπο να βάλω «νέους» ανθρώπους στην ζωή μου, νέα γνώση που θα με βοηθούσε στην εξέλιξή μου. Έτσι μου ήρθε η ιδέα να ξεκινήσω να ακούω podcasts μιας και αυτή ήταν μια δραστηριότητα που μπορούσα να εξασκώ ενώ οδηγούσα την νταλίκα.

Το αμέσως επόμενο ερώτημα που μου γεννήθηκε αφορούσε το ποιοι θα ήταν οι ιδανικοί άνθρωποι με τους οποίους θα ήθελα να κάνω παρέα. Η απάντηση δεν ήταν τόσο εύκολη όσο πιθανόν φαντάζεται κανείς. Ο νούμερο ένα στόχος μου από μικρό παιδί ήταν πάντα να μπορώ να δουλεύω από απόσταση (remote working) και για αυτό άλλωστε σπούδασα Computer Science. Επίσης, είχα ήδη ακούσει για τους “Digital Nomads”. Αυτοί, λοιπόν, είναι οι ψηφιακοί νομάδες της σύγχρονης εποχής οι οποίοι έχουν την δυνατότητα να δουλεύουν από απόσταση και να ταξιδεύουν παράλληλα.

Σε μια πρόχειρη αναζήτηση μου έφτασα να ακούω το podcast του Johnny FD με τίτλο travel like a boss. Πραγματικά ήταν ένα έναυσμα που μου άλλαξε τη ζωή γιατί για μένα προσωπικά αυτό αποτελούσε μια ξεκάθαρη απόδειξη πως ένας διαφορετικός τρόπος ζωής είναι εφικτός, καθώς τόσοι άνθρωποι τον ακολουθούν. Γιατί λοιπόν να μην τον ακολουθήσω κι εγώ;

Δε περιορίστικα όμως σε αυτό το είδος Podcast. Άρχισα να ακούω και άλλες εκπομπές όπως για παράδειγμα του Tim Ferriss, ο οποίος με έφερε σε επαφή με τον μοναδικό Peter Diamantis. Ο τελευταίος μου έμαθε να σκέφτομαι 10x ή αλλιώς όταν έχεις μια ιδέα πως μπορείς να δεκαπλασιάσεις τον αντίκτυπο που θα έχει. Ήταν εκείνη την περίοδο που μόλις είχα αρχίσει να σκέφτομαι τη δημιουργία κάποιας Μ.Κ.Ο. στον τομέα της εκπαίδευσης και με το 10x mindset, κατόρθωσα να μετατρέψω την ιδέα σε κάτι πολύ πιο μεγάλο και πιο ουσιαστικό. Ποιος θα μου το έλεγε ότι 5 χρόνια μετά θα ήμουν κομμάτι της ίδρυσης των Social Hackers Academy.

Συνεχίστε την ανάγνωση του “είσαι ο μέσος όρος των 5 ανθρώπων με τους οποίους συναναστρέφεσαι πιο συχνά.”

Μην ανοίγετε μια πόρτα, που δεν θα μπορείτε να κλείσετε….

Ρόλφ Ντομπέλλι – Το ότι εκατομμύρια άτομα υποστηρίζουν μια ανοησία δε σημαίνει ότι είναι αλήθεια.

Πηγαίνετε σε μια συναυλία. Στη γωνία του δρόμου πέφτετε πάνω σε μια ομάδα ατόμων που κοιτάζουν τον ουρανό. Χωρίς να σκεφτείτε, σηκώνετε το κεφάλι.
Γιατί; Λόγω του φαινομένου που ονομάζουμε κοινωνική απόδειξη. Στη μέση του κονσέρτου, σ’ ένα κομμάτι που ο σολίστας εκτελεί με μπρίο, κάποιος μέσα στο κοινό αρχίζει να χειροκροτεί και, ένα δευτερόλεπτο αργότερα, όλη η αίθουσα κάνει το ίδιο. Το ίδιο κι εσείς. Γιατί; Πάλι η κοινωνική απόδειξη.
Μετά τo κονσέρτο πηγαίνετε στο βεστιάριο για να πάρετε το παλτό σας. Παρατηρείτε ότι τα άτομα που στέκονται μπροστά σας στην ουρά αφήνουν νομίσματα σ’ ένα πιάτο, ενώ το βεστιάριο περιλαμβάνεται στην τιμή του εισιτηρίου. Τι κάνετε; Αφήνετε κι εσείς πουρμπουάρ. Λόγω της κοινωνικής απόδειξης (που αποκαλείται ενίοτε πνεύμα κοπαδιού, αγελαίο ένστικτο ή, γενικότερα,κομφορμισμός), συμπεριφέρομαι όπως οι άλλοι.
Με άλλα λόγια, όσο περισσότερα άτομα επιδοκιμάζουν μια ιδέα, τόσο καλύτερη είναι αυτή η ιδέα- πράγμα, φυσικά, παράλογο. Πίσω από τις κερδοσκοπικές φούσκες και τις κινήσεις χρηματιστηριακού πανικού κρύβεται η κοινωνική απόδειξη.
Τη βλέπουμε επί τω έργω στον κόσμο της μόδας, στις τεχνικές μάνατζμεντ, στα χόμπι, στις δίαιτες, στις θρησκευτικές πεποιθήσεις κτλ. Η κοινωνική απόδειξη μπορεί να παραλύσει ολόκληρους πολιτισμούς- σκεφτείτε, παραδείγματος χάρη, τις ομαδικές αυτοκτονίες που οργανώνουν ορισμένες αιρέσεις. Το πείραμα που έκανε για πρώτη φορά ο ψυχολόγος Σόλομον Ας, το 1950, αποδεικνύει πόσο η κοινωνική πίεση μπορεί να διαστρεβλώσει τη σωστή κρίση.
Ο ερευνητής δείχνει γραμμές διαφορετικού μήκους σ’ έναν εθελοντή που πρέπει κάθε φορά να δηλώνει αν η γραμμή είναι μακρύτερη, κοντύτερη ή ίση με μια γραμμή αναφοράς. Όταν ο εθελοντής είναι μόνος του στον χώρο εκτιμά σωστά το μήκος των γραμμών που του δείχνουν- η άσκηση είναι πραγματικά εύκολη. Έπειτα ο ερευνητής φέρνει άλλα εφτά άτομα στον ίδιο χώρο — τους «συνενόχους» του, αλλά ο εθελοντής δεν το ξέρει. Οι νεοφερμένοι, ο ένας μετά τον άλλο, δίνουν λανθασμένη απάντηση δηλώνοντας ότι η εν λόγω γραμμή είναι πιο κοντή, ενώ είναι ολοφάνερα πιο μακριά από τη γραμμή αναφοράς. Ύστερα έρχεται η σειρά του εθελοντή να απαντήσει. Στο 30% των περιπτώσεων δίνει την ίδια λάθος απάντηση με τους προηγούμενους, από καθαρή κοινωνική πίεση. Γιατί; Διότι αυτή η συμπεριφορά αποδείχτηκε αποτελεσματική στρατηγική επιβίωσης κατά την εξέλιξη.
Ας υποθέσουμε ότι ζείτε 50.000 χρόνια πριν και ότι περπατάτε στη σαβάνα με τους κυνηγούς συντρόφους σας και, ξαφνικά, εκείνοι το βάζουν στα πόδια. Τι κάνετε; Στέκεστε ακίνητος ξύνοντας το πιγούνι και αναρωτιέστε αν αυτό που βλέπετε είναι πράγματι λιοντάρι ή κάποιο ακίνδυνο ζώο που μοιάζει με λιοντάρι; Όχι βέβαια! Εξαφανίζεστε κι εσείς γρήγορα. Μπορείτε να σκεφτείτε αργότερα, όταν θα είστε ασφαλής. Εκείνος που συμπεριφέρθηκε διαφορετικά στη σαβάνα του Σερενγκέτι δεν επέζησε για να μεταβιβάσει τα γονίδιά του στους απογόνους του. Αυτός ο τύπος συμπεριφοράς είναι τόσο ριζωμένος μέσα μας, που εξακολουθούμε να τον χρησιμοποιούμε, ενώ δε μας προσφέρει πια κανένα πλεονέκτημα επιβίωσης. Το μόνο παράδειγμα που μπορώ να σκεφτώ όπου η κοινωνική απόδειξη είναι χρήσιμη είναι να έχετε εισιτήρια για ένα ποδοσφαιρικό ματς σε μια ξένη πόλη και να μην ξέρετε πού βρίσκεται το στάδιο – στην περίπτωση αυτή είναι μάλλον λογικό να ακολουθήσετε τα άτομα που μοιάζουν με φιλάθλους.
Οι κωμωδίες καταστάσεων και τα τοκ σόου χρησιμοποιούν την κοινωνική απόδειξη μεταδίδοντας σε καίριες στιγμές ηχογραφημένα γέλια για να προκαλέσουν το γέλιο των τηλεθεατών. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα κοινωνικής απόδειξης είναι χωρίς αμφιβολία ο λόγος του Γιόζεφ Γκέμπελς στις 18 Φεβρουάριου του 1943 με τίτλο «Θέλετε τον ολοκληρωτικό πόλεμο;». (Στο YouTube υπάρχει βίντεο αυτής της ομιλίας.) Αν είχε θέσει την ερώτηση σε κάθε άτομο ξεχωριστά και ανωνύμως, κανένα δε θα είχε απαντήσει καταφατικά στη θεοπάλαβη πρότασή του. Η διαφήμιση εκμεταλλεύεται συστηματικά την αδυναμία μας να υποκύπτουμε στην πίεση της κοινωνικής απόδειξης. Είναι μάλιστα πιο αποτελεσματική όταν υπάρχει πληθώρα προϊόντων τα χαρακτηριστικά των οποίων δεν έχουν ευδιάκριτες διαφορές μεταξύ τους (για παράδειγμα, όταν πρέπει να διαλέξετε ανάμεσα σε διάφορες μάρκες αυτοκινήτων, απορρυπαντικών, καλλυντικών που, τελικά είναι ισάξια) και όπου εμφανίζονται άνθρωποι “όπως εσείς κι εγώ”. Γι’ αυτό δε θα δείτε ποτέ στην τηλεόραση μια Αφρικανή νοικοκυρά να επαινεί ένα προϊόν καθαρισμού.
Να είστε δύσπιστοι όταν μια επιχείρηση διατείνεται ότι το προϊόν της είναι “πρώτο σε πωλήσεις” . Παράλογο επιχείρημα, διότι δε σημαίνει ότι είναι καλύτερο μόνο και μόνο επειδή πουλιέται πολύ. Όπως έλεγε ο συγγραφέας Σόμερσετ Μομ, το ότι πενήντα εκατομμύρια άτομα υποστηρίζουν μια ανοησία αυτό δε σημαίνει ότι είναι αλήθεια.
Misha Gordi Ρολφ Ντομπέλλι – Η τέχνη της καθαρής σκέψης. Εκδόσεις Πατάκη. Μετάφραση: Σώτη Τριανταφύλλου