Συντάκτης: Kostas Bertsias

Γράφει ο Μίνος Μωυσής (*)

Ο Steve Jobs έχει πει: «Ο χρόνος σου είναι πεπερασμένος, μην τον χάνεις λοιπόν ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου», ενώ στον Βούδα αποδίδεται η φράση «Το πρόβλημα είναι ότι νομίζεις πως έχεις χρόνο».

Μέσα στην κρίση του κορωνοϊού, απέκτησε μεγάλη σημασία το μέγεθος «χρόνος». Η ποιοτική, σε αντίθεση με την συνήθη ποσοτική, αξιοποίησή του είναι σίγουρα μια διάσταση της καθημερινότητας της κρίσης. Χρόνος για διάβασμα, για άθληση, για επικοινωνία με την οικογένεια και φίλους (έστω και από απόσταση), για χαλάρωση με καλή μουσική, για παρατεταμένο οικογενειακό τραπέζι με συζήτηση με τα παιδιά, για δουλειά πέρα από τα τετριμμένα, για εσωτερική αναζήτηση, για ενδοσκόπηση, για ενημέρωση με διεθνή προσανατολισμό έξω δηλαδή από μόνο τα κοντινά δικά μας. Και βέβαια, περισσότερος χρόνος για ανησυχία και προβληματισμό για την επόμενη μέρα. Αισθάνομαι ότι ξαφνικά ξεκαβαλήσαμε το άλογο που μας πήγαινε τρέχοντας χωρίς να πολυελέγχουμε τα γκέμια, και ανεβήκαμε σε ένα γαϊδουράκι που μας πάει αργά εκεί που εμείς το κατευθύνουμε.

Αλήθεια όμως. Πού το κατευθύνουμε; Όσοι σοβαρά ασχολούνται με την κρίση αυτή και τις επιπτώσεις της, προβλέπουν ότι θα προκύψει μια νέα κανονικότητα και οι όροι που έχουν επικρατήσει διεθνώς είναι new normαl ή next normal. Σχεδόν όλοι επιφυλάσσονται να μπουν πιο βαθιά και να ορίσουν ή να περιγράψουν τι σημαίνει αυτό, στην καλύτερη περίπτωση επιχειρούν προβλέψεις ή ακόμα και εικασίες. Και είναι λογικό, θα ήταν πολύ παρακινδυνευμένη από τώρα η εμβάθυνση των όρων, όταν πολλά εξαρτώνται από το πόσο θα διαρκέσει η παρούσα φάση της κρίσης και η υγειονομική της διάσταση.

Ο χρόνος μου επέτρεψε να διαβάσω και να σκεφτώ και μοιράζομαι τις σκέψεις μου, χωρίς βέβαια να υποστηρίζω ότι θα αποδειχθούν σωστές.

Προσωπικά λοιπόν εκτιμώ ότι στο μετά κορωνοϊό (μ.Κ) μέλλον, θα υπάρξουν τρεις χρονικές περίοδοι, μεταξύ τους όχι απαραίτητα απολύτως διακριτές, ίσως και με κάποιο διάστημα αλληλοκάλυψης. Θα τις ονομάσω «επόμενη μέρα», «ενδιάμεση κανονικότητα» και «νέα ζώνη άνεσης». (για την οπτική κατανόηση, βλ. ενδεικτικό σχήμα)

Ξεκινάει μόλις τα τρέχοντα αυστηρά μέτρα περιορισμών, κοινωνικής και οικονομικής αποστασιοποίησης χαλαρώσουν και θα μπορούμε να «επιστρέψουμε» σε κάποιες από την π.Κ. εποχή λειτουργίες μας. Είναι πια δεδομένο ότι η χαλάρωση των μέτρων θα γίνει αργά, προσεκτικά και σταδιακά και κανείς δεν ξέρει για πόσο αυτή η περίοδος θα κρατήσει. Στην ΕΜ, θα είμαστε ακόμα υποχρεωμένοι να τηρούμε προληπτικά μέτρα και κανόνες προστασίας αλλά ταυτόχρονα θα μπορούμε κάπως να λειτουργούμε.

Παράδειγμα, εκτιμώ ότι θα υπάρχει δυνατότητα να πηγαίνουμε με φίλους να φάμε αλλά τα εστιατόρια θα δέχονται λιγότερο κόσμο από πριν και θα πρέπει να τηρούν αυξημένα μέτρα υγιεινής. Στην περίοδο ΕΜ, όπως και κάποιες έρευνες ήδη δείχνουν, θα εξακολουθεί να δίνεται από όλους μας προτεραιότητα σε κανόνες μειωμένης έκθεσης σε υγειονομικό κίνδυνο και όσες λειτουργίες θα είναι δυνατόν να ασκηθούν θα υπακούν σε τέτοιους κανόνες, είτε αυτοί θα συνεχίσουν να επιβάλλονται από το Κράτος είτε θα έχουν ενσωματωθεί σε κανόνες που οι ίδιοι θα έχουμε αποκτήσει, π.χ. να αφήνουμε τα παπούτσια μας έξω από την πόρτα του σπιτιού μας!

Στην ίδια περίοδο, θα ενσωματώσουμε και συνήθειες που αποκτήσαμε στη διάρκεια της κρίσης; Θα συνεχίσουμε π.χ. να αξιοποιούμε την τεχνολογία για επαγγελματικές συναντήσεις; Θα μειώσουμε τα ταξίδια για επαγγελματικούς λόγους, που ας το ομολογήσουμε πολλά δεν αξίζουν το χρόνο και το κόστος που απαιτούν; θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε –όσοι η φύση της δουλειάς μας το επιτρέπει– κάποιες μέρες από το σπίτι που μάθαμε ότι μπορεί να γίνει και να είναι ίσως και πιο δημιουργικό, ευχάριστο και αποτελεσματικό από τις αμέτρητες ώρες στο γραφείο; Η περίοδος «επόμενη μέρα» θα έχει, για κάποιες από τις συνήθειες που θα ενσωματώσει, προσωρινό χαρακτήρα και για άλλες μεταβατικό, θα τις μεταφέρει δηλαδή στην επόμενη περίοδο.

Η «ενδιάμεση κανονικότητα», ΕΚ

Θα αρχίσει όταν πια ο υγειονομικός κίνδυνος έχει μειωθεί πολύ και ως εκ τούτου τα μέτρα για την αντιμετώπισή του ή θα έχουν όλα χαλαρώσει ή αρθεί. Στην περίοδο αυτή, θα είμαστε «ελεύθεροι» να κάνουμε λίγο-πολύ ό,τι και στην π.Κ εποχή. Θα το κάνουμε όμως; Η περίοδος ΕΚ είναι αυτή που θα προσδιορίσουμε ελεύθερα, χωρίς την επιβολή δηλαδή από το Κράτος, ποιες νέες συνήθειες και συμπεριφορές συνεχίζουμε να κουβαλάμε όταν ο κίνδυνος έχει πια μειωθεί πολύ.

Ποιες δηλαδή ενσωματώνουμε, με τη βούλησή μας, όσο ακόμα θα είναι νωπή η μνήμη από την εποχή της κρίσης αλλά χωρίς τους κινδύνους της προηγούμενης περιόδου. Θα συνεχίσουμε π.χ. τον αυτοέλεγχο στο να μη φιλάμε όποιον φίλο συναντάμε στο δρόμο; Nα τρώμε σχετικά νωρίς τα βράδια μαζί με την οικογένειά μας; Nα νοιαζόμαστε πιο πολύ για το τι γίνεται έξω από τη γειτονιά μας; Nα φροντίζουμε πιο πολύ τους γέρους γονείς μας; Nα ελέγχουμε την κατανάλωσή μας; τις εξόδους μας; τη συχνότητα και την ποιότητα της διασκέδασής μας; την απόστασή μας από μονάδες εστίασης και συνάθροισης που αισθανόμαστε ότι παραβαίνουν κανόνες υγιεινής; Nα μη χρησιμοποιούμε όσο πριν το αυτοκίνητο τώρα που είδαμε καθαρά πόσο επηρεάζουμε το περιβάλλον από τη χρήση του;

Στην περίοδο δηλαδή της «ενδιάμεσης κανονικότητας» φτιάχνουμε περισσότερο μόνοι μας τους δικούς καινούργιους κανόνες με βάση τους οποίους αποκτούμε νέες –σε σχέση με την π.Κ εποχή– συνήθειες καθημερινότητας, ένα νέο πρωτόκολλο με τους ίδιους μας τους εαυτούς που επηρεάζει όμως και τις σχέσεις μας με τους άλλους και με το κοινωνικό σύνολο.

H «νέα ζώνη άνεσης»

Η περίοδος «νέα ζώνη άνεσης» ακολουθεί, είναι αυτή που τοποθετείται αρκετά μακριά (ίσως σε 9-18 μήνες από το τέλος της τρέχουσας περιόδου), όταν πια θα έχει βρεθεί το εμβόλιο και ο υγειονομικός κίνδυνος θα έχει εξαλειφθεί (μέχρι τουλάχιστον να προκύψει ο επόμενος!). Η μνήμη από την εποχή της κρίσης θα έχει θολώσει αρκετά, όλα θα επιτρέπονται, όπως και π.Κ. Είναι αυτή η περίοδος που θα καθορίσει πώς και τι αλλάζει στη ζωή μας σε μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, αυτή η περίοδος που επιλέγουμε πια για πάντα να ενσωματώσουμε βιωματικές συνήθειες που εντωμεταξύ αποκτήσαμε.

Η περίοδος που από εμάς εξαρτάται, αφού κανόνες και περιορισμοί δεν θα υπάρχουν, τι κρατάμε για πάντα και τι πετάμε. Αυτή είναι η φάση που εντασσόμαστε, ή ίσως και όχι, αν έτσι επιλέξουμε σε ένα καινούργιο πλαίσιο ατομικής και συλλογικής λειτουργίας που γίνεται πια η καινούργια μας ζώνη άνεσης, αυτή με την οποία πορευόμαστε μόνιμα.

Θα δεχθούμε, ας πούμε, να ξαναμπούμε σε ταξί που βρωμάει και ζέχνει ή μόλις το διαπιστώσουμε ανοίγοντας την πόρτα του θα αλλάξουμε γνώμη; Θα απορρίψουμε ένα super market που το χερούλι του καροτσιού δείχνει ότι έχουν να το πλύνουν ένα εξάμηνο; Θα ανεχθούμε να ψωνίσουμε από ένα κατάστημα που το εμπόρευμα πνίγεται στη σκόνη; Θα απαιτήσουμε από το Σχολείο του παιδιού μας, αν κάποια ασθένεια ή ένα ατύχημα τα κρατήσει εκτός για λίγες μέρες να του στείλουν ηλεκτρονικά τα μάθημα τώρα που είδαμε ότι γίνεται; Θα γίνουμε καλύτεροι εργοδότες απέναντι στους χαμηλής εξειδίκευσης υπαλλήλους μας που αναδείχθηκαν οι πιο χρήσιμοι και κρίσιμοι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας στην κρίση; Θα μάθουμε το μάθημα ότι οφείλουμε να εντάξουμε το απρόοπτο στη ζωή μας και ανάλογα να οργανώσουμε δικές μας πολιτικές διαχείρισης κινδύνων; Θα εκτιμήσουμε και θα σεβαστούμε το χρόνο για την προσωπική μας αυτοκριτική και ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων; Θα αναβαθμίσουμε την εκτίμησή μας στο Κράτος και την εμπιστοσύνη μας στους λειτουργούς του; Θα μάθουμε να αξιολογούμε και να κρίνουμε ηγεσίες αντικειμενικά;

Κάθε μια από τις περιόδους αυτές, εκτιμώ ότι θα έχει για τον καθένα διαφορετική διάρκεια και περιεχόμενο, ακόμα και εκκίνηση. Όλα σχετίζονται με την ατομική ιεράρχηση που θα έχει η προστασία της υγείας, οι οικονομικές συνέπειες, η φύση του επαγγέλματος, οι οικογενειακές συνθήκες, οι κοινωνικές αξίες. Δεν ξέρω αν η κρίση του κορωνοϊού θα μας κάνει καλύτερους ή όχι, ή προς τα πού θα γέρνει το μίγμα θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων που θα έχει.

Μου φαίνεται πάντως αδύνατο, αυτή η κρίση να μην αφήσει βαθιά στίγματα, πάσης φύσεως, στο άμεσα ορατό μέλλον της «επόμενης μέρας» και της «ενδιάμεσης κανονικότητας», και μου φαίνεται ως μεγάλη χαμένη ευκαιρία να μην αφήσει πίσω της νέες συνήθειες, συμπεριφορές και αρχές που θα μείνουν στου καθενός τη «νέα ζώνη άνεσης».

Προς το παρόν… ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ

Πηγή: Athens voice

(*) ο Μίνος Μωυσής είναι σύμβουλος επιχειρήσεων

Old Habits Die Hard

της Μαριάννας Σκυλακάκη

 ιστορικά, σε περιόδους κρίσης, οι Αμερικανοί έχουν την τάση να συσπειρώνονται γύρω από τον πρόεδρό τους, ανεξάρτητα από την κομματική ή ιδεολογική τους ταυτότητα. Είναι το περίφημο “rally around the flag effect”, το οποίο έχει παρατηρηθεί ξανά και ξανά στη σύγχρονη ιστορία. Σε αντίθεση όμως με αρκετούς ηγέτες παγκοσμίως που βλέπουν τη δημοφιλία τους να αυξάνεται κατά τη δύσκολη αυτή περίοδο (στην Ελλάδα παραδείγματος χάριν, 8 στους 10 αξιολογούν θετικά τους χειρισμούς της κυβέρνησης στην κρίση του κορωνοϊού, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση), το ίδιο δε μοιάζει να συμβαίνει για τον Donald Trump, οι χειρισμοί του οποίου έχουν δεχθεί σφοδρή κριτική, κάτι που αποτυπώνεται και δημοσκοπικά.

Βέβαια, το να δέχεται ο Donald Trump σφοδρή κριτική δεν είναι κάτι καινούργιο, αποτελεί μάλλον σταθερά στη διάρκεια της θητείας του μέχρι τώρα. Τι είναι διαφορετικό σε αυτή την κρίση; Δύο πράγματα, κατά την εκτίμησή μου. Πρώτον, το διακύβευμα – μιλάμε για ανθρώπινες ζωές που χάνονται αδιακρίτως και ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, κάποιες από τις οποίες ίσως να είχαν σωθεί αν είχαν παρθεί εγκαίρως μέτρα. Δεύτερον, η φετινή είναι χρονιά εκλογική και το αντίπαλο δέος, ο Joe Biden, είναι μια φιγούρα που, παρά τις αδυναμίες της, εμπνέει πάντως σιγουριά και μπορεί να “μιλήσει” ακόμα και σε παραδοσιακούς ψηφοφόρους του Trump, ιδιαίτερα στην επονομαζόμενη Rust Belt των Βορειοανατολικών και Μεσοδυτικών πολιτειών των ΗΠΑ.

Η δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται ο Αμερικανός πρόεδρος ίσως να εξηγεί, τόσο τη σφοδρή σύγκρουσή του με τους Κυβερνήτες, όσο και την επίθεσή του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη χρηματοδότηση του οποίου ανέστειλε χθες, κατηγορώντας τον για κακή διαχείριση της πανδημίας.

Άλλο ένα μέτρο που έχει προκαλέσει αίσθηση; Σύμφωνα με την Washington Post, ο Donald Trump θα στείλει τις επιταγές για την καταπολέμηση του οικονομικού αντίκτυπου της πανδημίας που θα λάβουν εκατομμύρια Αμερικανοί, με την ένδειξη “Πρόεδρος Donald J. Trump” στην ενότητα “memo” του κάθε έντυπου τσεκ – η πρώτη φορά που το όνομα Αμερικανού προέδρου εμφανίζεται σε επιταγή του IRS στην ιστορία. Οι παλιές συνήθειες δύσκολα πεθαίνουν και η τακτική του Trump να βάζει το όνομά του παντού (σε μπριζόλες, “πανεπιστήμια”, γραβάτες, ουρανοξύστες, ξενοδοχεία κ.ά.) είναι σίγουρα μια απ’ αυτές.

Μαρία η Μαγδαληνή. Κατά Λουκάν κεφ ή στίχοι,1-2

Στη συνέχεια περιόδευε ο Ιησούς από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό και κήρυττε το χαρμόσυνο άγγελμα της βασιλείας του θεού. Και οι 12 μαθητές ήταν μαζί του. Και μερικές γυναίκες, οι οποίες είχαν θεραπευτεί από αρρώστιες και βάσανα και δαιμονικά πνεύματα και ασθένειες. Ήταν και η Μαρία που λεγόταν Μαγδαληνή, από την οποία εφτά δαιμόνια είχα αποβληθεί.

Dore

Η τελευταία κορφή είναι ο κόρακας των Βαρδουσίων (2453)

Η συζήτηση μεταφέρεται μοιραία στην επόμενη ημέρα και την Οικονομία. Έχουμε λύσει το θέμα για το ποιες είναι οι προτεραιότητές μας ανάμεσα στις… κατακόμβες του Καρανίκα και στην Οικονομία. Ακόμη και κοινωνίες που έκαναν την ακριβώς αντίστροφη επιλογή με αυτή της ελληνικής, αναγκάστηκαν στο τέλος να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα: Η πανδημία αγγίζει τους πάντες, αλλιώς δεν θα ήταν πανδημία.

Το ερώτημα είναι αν τα μέτρα για την προστασία των ανθρώπων θα τα πάρει κανείς νωρίς ή αργά. Αν θα έχει πολλά ή λίγα θύματα. Η Οικονομία, πάντως, θα πληρώσει έτσι ή αλλιώς τον λογαριασμό.

Η επόμενη ημέρα απασχολεί τους ανθρώπους αφού βγουν από τα καταφύγιά τους. Άγνωστο αν αυτό θα γίνει τον Μάιο ή τον Σεπτέμβριο. Πιο πιθανό είναι το σενάριο του φθινοπώρου, καθώς τότε θα έχουν φτάσει τα πρώτα φάρμακα για την αντιμετώπιση του ιού. Οριστικά θα έχουμε αφήσει πίσω μας αυτό τον εφιάλτη το 2021, όταν θα έχει έρθει και το εμβόλιο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το τέλος του πολέμου θα βρει τους πολίτες να ξεχύνονται στους δρόμους για να εορτάσουν την «απελευθέρωση». Από την άλλη, δεν ξέρουμε ακόμη το μέγεθος της ζημιάς που θα έχει υποστεί η Οικονομία, για να μπορούμε να υπολογίσουμε το κόστος της ανοικοδόμησης.

Η ιστορία αυτή μοιάζει λίγο με εκείνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Δύση χρειάστηκε τότε ένα Σχέδιο Μάρσαλ. Η Αμερική ήταν διατεθειμένη να αγοράσει τη μελλοντική της ισχύ! Το ερώτημα είναι αν μπορεί σήμερα να υπάρξει κάτι ανάλογο. Αν οι ΗΠΑ θα θελήσουν να επαναλάβουν τον άθλο ή τη θέση τους στον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη θα την πάρει κάποιος άλλος, όπως συνέβη με τις ίδιες και τη Μεγάλη Βρετανία, όταν με το τέλος του πολέμου παρέδωσε τη σκυτάλη στις ΗΠΑ! Για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ας μη γίνεται συζήτηση. Η Ευρώπη χάνεται συνήθως στους πολυδαίδαλους διαδρόμους των συμβιβασμών. Η Κίνα ή Ρωσία; Η Αμερική του Τραμπ μας κάνει πάντως να σκεφτόμαστε αν υπάρχει σωτηρία σε αυτό τον κόσμο ή πρέπει να προσδοκούμε στη μετά θάνατον ζωή. Σε αυτή τη ζωή πάντως δεν έχουμε ιδιαίτερες πιθανότητες με Ρώσους και Κινέζους. Δεν ταιριάζουν στην ιδιοσυγκρασία μας και εν πάση περιπτώσει οι δυνάμεις αυτές έχουν δείξει αρκετές φορές στο παρελθόν πώς αντιλαμβάνονται την κυριαρχία τους.

Η αλήθεια, πάντως, είναι ότι την επόμενη ημέρα θα χρειαστούν λεφτά. Και όταν λέμε λεφτά, εννοούμε πραγματικά λεφτά και όχι δάνεια από το υπερπέραν. Ένα ομόλογο που θα το εγγυηθούν τρεις – τέσσερις χώρες της Ευρώπης, δεν είναι ευρωομόλογο, αλλά μία τρύπα στο νερό. Το εύκολο με τα ομόλογα είναι η έκδοσή τους. Το δύσκολο είναι να βρει αγοραστές.

Η Ελλάδα δεν εξαρτά το μέλλον της από το ευρωομόλογο. Δεν έχει άμεσες ανάγκες δανεισμού, δεν έχει τα προβλήματα της Ιταλίας. Έχει όμως ανάγκη από επενδύσεις και ισχυρή χρηματοδότηση. Κάτι που δεν συνδέεται απαραίτητα με την ιδέα του ευρωομολόγου.

Η Ελλάδα πρέπει να πείσει. Μία καλή αρχή έγινε με τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση Μητσοτάκη για τον κορονοϊό. Το ελληνικό μοντέλο διαχείρισης αποδείχθηκε αποτελεσματικό και η χώρα μας έγινε για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια πρωτοσέλιδο στον διεθνή Τύπο για έναν καλό λόγο. Οι Ελληνες δεν είναι τελικά απείθαρχοι ιθαγενείς που ετοιμάζονται να ληστέψουν το εισόδημα των Γερμανών συνταξιούχων. Είναι υπεύθυνοι πολίτες μιας ευρωπαϊκής χώρας που είναι αποφασισμένη να προχωρήσει. Αν συνεχίσουμε να κτίζουμε πάνω σε αυτή την εικόνα, τότε θα έχουμε καταφέρει το πρώτο και σημαντικότερο βήμα της διαδρομής.

Το αμέσως επόμενο είναι να γίνει του… Πιερρακάκη! Με άλλα λόγια, να μεταφερθεί η θετική ενέργεια των αλλαγών στην ψηφιακή κοινωνία και τους υπόλοιπους τομείς της Οικονομίας. Υπάρχουν πράγματα που παλεύουμε χρόνια να τα κάνουμε και δεν μπορούμε. Κι αυτό διότι η γραφειοκρατία και το κατεστημένο δεν τα αφήνουν να συμβούν. Ο κ. Πιερρακάκης κατάφερε μέσα σε δύο μήνες να ξεπεράσει όλα αυτά τα εμπόδια και να προσφέρει ένα τιτάνιο έργο. Ο κορονοϊός θα φύγει, αλλά η ψηφιακή επανάσταση θα έχει -επιτέλους- αφήσει το δικό της στίγμα. Δεν θα τη μαθαίνουμε μόνο από βιβλία που αφορούν το παράδειγμα της Εσθονίας! Πρόκειται για μία αληθινή επανάσταση, με μεγάλο όφελος για την Οικονομία και την κοινωνία. Σκεφτείτε μόνο την ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Πόσα χρήματα εξοικονομούνται, πόσος χαμένος χρόνος…

Η υστέρηση της χώρας δεν ήταν μόνο στα ψηφιακά. Είναι σε πάρα πολλούς τομείς. Και ίσως τώρα είναι η ευκαιρία για να κινηθούμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Να κάνουμε όλες εκείνες τις μεταρρυθμίσεις που μέχρι χθες κάπου «κολλάγανε». Να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις που μας κράταγαν δέσμιους σε ένα οικονομικό μοντέλο σοβιετικού τύπου. Αυτός είναι ο τρόπος για να πείσουμε τους επενδυτές να φέρουν τα χρήματά τους στην Ελλάδα. Το ομόλογο του κορονοϊού είναι μία πρόσκαιρη λύση. Σαν τα πακέτα Ντελόρ. Έκαναν πολλούς ανθρώπους πλούσιους, αλλά δεν ωφέλησαν στο τέλος την ελληνική κοινωνία.

Θανάσης Μαυρίδης

[email protected]

Τροπάριο της Κασσιανής

Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή,

τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν,

ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει.

Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας,

ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας.

Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων,

ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ

κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας,

ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει.

Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας,

ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις

ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν,

κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη.

Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους

τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου;

Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.

Σε περίπτωση που δεν γνώριζες τον στρατηγό George S. Patton, καλό είναι να σε ενημερώσουμε. Είναι ένας από τους μεγάλους ήρωες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο άνθρωπος που οδήγησε το Γ’ Σώμα Στρατού των ΗΠΑ στην καρδιά των Ναζί, που βρέθηκε και ο ίδιος στα έμπροσθεν της μάχης κερδίζοντας αιματηρές νίκες και η αφορμή που ο Rudolf Hess, το δεξί χέρι του Hitler, γύρισε και έκανε την δήλωση «δεν θα κερδηθεί ο πόλεμος όσο ζει ο Patton».

Παρότι είναι μία αμφισβητούμενη προσωπικότητα όσον αφορά τον τρόπο που χειρίστηκε τις μάχες και την άνευ όρων αφοσίωσή του στο σκοπό -που του στοίχισε την ζωή χιλιάδων στρατιωτών- ο Patton έγινε θρύλος και αντί για περήφανο άλογο όπως ο Ναπολέων προτίμησε το ιστορικό του jeep. Ένα Dodge WC57V το οποίο διαθέτει αυτή τη στιγμή το Αμερικανικό Μουσείο Πολεμικής Ιστορίας, το οποίο έχει το ακριβώς ίδιο στήσιμο με εκείνο του μεγάλου στρατάρχη.

Είναι έτοιμο να βγει προς πώληση μέσω δημοπρασίας και ο τυχερός φαίνεται πως πρέπει να ξεθάψει και την παραλλαγή από το υπόγειο και να την φορέσει. Σε καλή μεριά!

Μία ξενάγηση που έγινε, είχε έναν σκοπό: Να αναδείξει τα επαγγέλματα των αρχαίων Ελλήνων, καθώς τα περισσότερα χαράχθηκαν μαζί με τα ονόματα αυτών που τα ασκούσαν. Γιατί οι πιο πολλές επιγραφές με αναφορά σε εργασίες του παρελθόντος -οι οποίες δεν διαφέρουν και πολύ από τις σημερινές- είναι αναθήματα (αφιερώματα) τεχνιτών που ζητούσαν τη συνδρομή της Αθηνάς Εργάνης, προστάτιδας της βιοτεχνίας και της χειρωνακτικής εργασίας.

Με τίτλο «Εργαζόμενοι στην Αρχαιότητα», η περιήγηση πραγματοποιήθηκε σε επιλεγμένα εκθέματα του Μουσείου, κάποια από τα οποία είχαν βγει από τις αποθήκες τους. Αυτά ήταν τα πιο δημοφιλή επαγγέλματα των αρχαίων Ελλήνων

Κναφεύς (βαφέας), τέκτων(αρχιτέκτων ή ξυλουργός), ναυπηγός, κιθαρωδός, ψαράς, πλύντρια, κεραμεύς είναι μερικά από τα επαγγέλματα που εντοπίστηκαν μετά από έρευνα σε επιγραφές οι οποίες βρίσκονται είτε στο Επιγραφικό είτε στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αφιερώματα εργατών και τεχνιτών από το τελευταίο τέταρτο του 6ου αι. π. Χ. και τις αρχές του 5ου αι. π. Χ., τα οποία ανέθεταν στους θεούς και κυρίως στην Αθηνά Εργάνη ως ευχαριστήρια για τη συνδρομή και την προστασία της. Μια δήλωση εργασίας που φαίνεται ότι αποτελούσε κι ένα είδος διαφήμισης της τέχνης τους.

Κεραμείς και γλύπτες κατέχουν ιδιαίτερη θέση μεταξύ των αναθημάτων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει το όνομα του γλύπτη Ηγία, δασκάλου του Φειδία, γνωστού κυρίως από τη φιλολογική παράδοση, με την επιγραφή του Μουσείου να αποτελεί ίσως τη μοναδική ενεπίγραφη αναφορά σε αυτόν. Κι άλλες αναθηματικές βάσεις αναφέρουν ονόματα γλυπτών που διέπρεψαν στην αρχαιότητα, όπως του Αριστίωνα από την Πάρο, του Ονάτα από την Αίγινα και του Αρχέρμου από τη Χίο. Πολλοί, όπως οι παραπάνω, ήταν ιδιαίτερα φημισμένοι, με αμοιβές που σίγουρα έφταναν στα ύψη, δυστυχώς όμως τα έργα τους χάθηκαν, εκτός από ελάχιστα που συνδέθηκαν με τις βάσεις τους. Γι’ αυτό και ο εντοπισμός των ονομάτων τους είναι τόσο σημαντικός.

Δια χειρός Γεωργίου Τζελά