Τζέφρι Πάιατ: Ελλάδα ισον φως!

«Εάν έπρεπε να επιλέξω κάτι από την Ελλάδα, αυτό δεν θα ήταν ένα συγκεκριμένο μέρος αλλά ένα …πράγμα. Θα ήταν το φως. Δεν νομίζω ότι οι Έλληνες το συνειδητοποιούν πάντα αυτό. Υπάρχει κάτι πολύ ιδιαίτερο στο φως αυτής της χώρας». Καθισμένος στον κήπο κεντρικού ξενοδοχείου της Θεσσαλονίκης, ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, σηκώνει για λίγο το βλέμμα στον ουρανό, που αν και μουντός παραμένει φωτεινός, ένα από τα πράγματα που τον εντυπωσιάζουν περισσότερο όλα αυτά τα χρόνια στην Ελλάδα.

Το ραντεβού του ΑΠΕ-ΜΠΕ γι’ αυτή τη …διαφορετική -από άποψη περιεχομένου- με τον μακροβιότερο σε θητεία Αμερικανό πρέσβη στην Ελλάδα είχε δοθεί στο περιθώριο του φόρουμ που διοργάνωσε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη το Ελληνο- Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, με βασικό αντικείμενο την καινοτομία. Όμως η συζήτηση έμελλε να εξελιχθεί γύρω από την Ιστορία, αυτή που στην Ελλάδα μπορείς να την «αγγίξεις» παντού, όπως χαρακτηριστικά λέει, αυτά που «δένουν» Έλληνες κι Αμερικανούς, το ελληνικό φιλότιμο, το ποδήλατο ως μέσο ισορροπίας στη ζωή, τους πάντα επίκαιρους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους αλλά και τους Έλληνες που …μιλάνε πολύ!

«Έχω έναν πολύ μακρύ κατάλογο από αγαπημένα μέρη. Είναι σαν να ρωτάει κανείς ποιο είναι το αγαπημένο σου παιδί. Δεν υπάρχει απάντηση σ’ αυτό… Ένα από τα πράγματα που είναι ξεχωριστά στην Ελλάδα είναι η ποικιλομορφία του τοπίου σ’ ένα μικρό κομμάτι γης και κυρίως το φως», λέει, απαντώντας χωρίς δεύτερη σκέψη για το ποιο είναι το αγαπημένο του μέρος στην Ελλάδα και περιγράφει μια σκηνή που τού έχει μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη.

«Ήμουν στη Σίφνο πρόσφατα, στο Κάστρο, την ώρα που έδυε ο ήλιος. Φτάσαμε με τη σύζυγό μου ακριβώς την ώρα που το φως “έλουζε” το εκκλησάκι των Επτά Μαρτύρων κι όλα τ’ άλλα ήταν στη σκιά. Ήταν κάτι μαγικό. Καταλαβαίνεις γιατί αναδύθηκαν όλοι αυτοί οι κλασσικοί ελληνικοί μύθοι. Επειδή υπάρχει κάτι πολύ μαγικό σε σχέση με το πού “συναντώνται” το φως και η γη σ’ αυτό το μέρος του κόσμου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τζον Νας

Τζον Νας

Τζον Νας

Ο Τζον Νας ήταν αμερικανός μαθηματικός, που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Οικονομίας το 1994 για τη συμβολή του στη θεωρία των παιγνίων. Έγινε ευρύτερα γνωστός από τη βιογραφική ταινία «Ένας υπέροχος άνθρωπος» («A Beautiful Mind»), με πρωταγωνιστή τον Ράσελ Κράου ως Τζον Νας, η οποία γνώρισε μεγάλη επιτυχία και βραβεύτηκε με τέσσερα Όσκαρ το 2002.

Ο Τζον Φορμπς Νας (John Forbes Nash) γεννήθηκε 13 Ιουνίου 1928 στο Μπλούφιλντ της Δυτικής Βιρτζίνια. Ο πατέρας του ήταν ηλεκτρολόγος μηχανικός και η μητέρα του δασκάλα. Σπούδασε μαθηματικά στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Κάρνεγκι (νυν Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι – Μέλον) και συμπλήρωσε τις σπουδές του στο ονομαστό Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Το 1950 ανακηρύχθηκε διδάκτορας με μία διατριβή σχετικά με τα μη συνεργατικά παίγνια, που περιείχε τον ορισμό και τις ιδιότητες αυτού που αργότερα θα ονομαζόταν «Ισορροπία Νας» («Nash equilibrium»).

Στη συνέχεια ακολούθησε πανεπιστημιακή καριέρα στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον και το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT). To 1959 άρχισε να πάσχει από μία μορφή σχιζοφρένειας, μετά το γάμο του με την Αλίσια Λόπες (γ. 1933), φοιτήτρια φυσικής από το Σαν Σαλβαδόρ, η οποία ήταν έγκυος στο γιο τους Τζον. «Ήμουν διαταραγμένος με τον τρόπο αυτό για μια πολύ μακρά χρονική περίοδο, κάτι σαν 25 χρόνια», είχε πει ο Νας σε συνέντευξή του το 2004. Είχε υπογραμμίσει πως η περίπτωσή του ήταν πολύ ασυνήθιστη, καθώς μπορούσε κάποια στιγμή να σταματά τα φάρμακα και να επιστρέφει στις φυσιολογικές δραστηριότητες και την έρευνά του.

Η διανοητική αυτή περιπέτειά του αποτέλεσε τη βάση του βιβλίου της Σίλβιας Nασάρ «A Beautiful Mind», που σημείωσε μεγάλη κυκλοφοριακή επιτυχία στα τέλη του 20ου αιώνα και μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη με τον ίδιο τίτλο το 2001 από τον σκηνοθέτη Ρον Χάουαρντ, με πρωταγωνιστές τον Ράσελ Κράου στο ρόλο του Νας και την Τζένιφερ Κόνελι, στο ρόλο της γυναίκας του Αλίσια. Η ταινία τιμήθηκε με τέσσερα βραβεία Όσκαρ (καλύτερης ταινίας, δευτέρου γυναικείου ρόλου, διασκευασμένου σεναρίου και σκηνοθεσίας).

Εκτός από τη θεωρία των παιγνίων, ο Τζον Νας ασχολήθηκε με τη διαφορική γεωμετρία και τις μερικές διαφορικές εξισώσεις. Το επιστημονικό του έργο βρήκε εφαρμογές στην οικονομία, στη βιολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στη στρατιωτική θεωρία, στην πολιτική και τη λογιστική.

Το 1994 τιμήθηκε με το Νόμπελ Οικονομίας μαζί με τους Ράινχαρτ Ζέλτεν και Τζον Χαρσάνι για τη συνεισφορά τους στη θεωρία των παιγνίων. Στις 19 Μαΐου 2015, μία εβδομάδα πριν από το θάνατό του, τιμήθηκε μαζί με τον Καναδό Λούις Νίρεμπεργκ με το βραβείο Άμπελ, που θεωρείται το Νόμπελ των Μαθηματικών, για τις «εντυπωσιακές και σημαίνουσες συνεισφορές τους στη θεωρία των μη γραμμικών μερικών διαφορικών εξισώσεων και στις εφαρμογές τους στη γεωμετρική ανάλυση».

Ο Τζον Νας σκοτώθηκε μαζί με τη σύζυγό του σε τροχαίο δυστύχημα στο Νιου Τζέρσεϊ στις 23 Μαΐου 2015, όταν ο οδηγός του ταξί στο οποίο επέβαιναν έχασε τον έλεγχο του οχήματος, με αποτέλεσμα αυτό να λοξοδρομήσει και να προσκρούσει σε προστατευτικό κιγκλίδωμα.


Πηγή: https://www.sansimera.gr/