Kostas Bertsias

Το καλοκαίρι του 1929 η Αμερική ευημερούσε. Ο κόσμος δανειζόταν από τις τράπεζες για να «παίξει» στη Γουολ Στριτ. Ο δείκτης Ντόου Τζόουνς (DJIA) έφθασε στο υψηλότερο σημείο του, στις 381.17 μονάδες (3 Σεπτεμβρίου 1929). Οι χρηματιστηριακή αξία των μετοχών είχε αυξηθεί τόσο πολύ, που οι διορατικότεροι μιλούσαν για «φούσκα» έτοιμη να εκραγεί.

Οικονομικοί κύκλοι φοβούμενοι την κάμψη των τιμών των μετοχών άρχισαν να τις ρευστοποιούν. Στις 24 Οκτωβρίου 1929, 13 εκατομμύρια μετοχές άλλαξαν χέρια, αριθμός ρεκόρ για τα χρηματιστηριακά χρονικά («Μαύρη Πέμπτη»). Πανικός άρχισε να καταλαμβάνει τους επενδυτές και τους χρηματιστές. Οι μεγάλοι «παίκτες» της Γουόλ Στριτ άρχισαν να αγοράζουν μαζικά τα καλά χαρτιά (blue chips), σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν την πτώση. Η τακτική αυτή είχε αποδώσει στη χρηματιστηριακή κρίση του 1907, όχι όμως και τώρα.

Το Σαββατοκύριακο που μεσολάβησε η κατάσταση δραματοποιήθηκε ακόμη περισσότερο από τον Τύπο. Τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου οι τιμές συνέχισαν την κατηφορική τους πορεία, με τους επενδυτές να ξεφορτώνονται τα «χαρτιά» τους, με σκοπό να αναζητήσουν πιο πρόσφορες επενδυτικές ευκαιρίες. Ο δείκτης χάνει 12% της αξίας του και 16,4 εκατομμύρια μετοχές αλλάζουν χέρια.

Την επόμενη μέρα, η Γουόλ Στριτ καταρρέει («Μαύρη Τρίτη»). Πολλές τράπεζες που είχαν τοποθετήσει τα χρήματα των πελατών τους σε μετοχές για να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη, αντιμετωπίζουν δυσεπίλυτα προβλήματα και τις επόμενες μέρες κηρύσσουν πτώχευση.

Το χρηματιστηριακό κραχ χειροτέρευσε την ήδη εύθραυστη κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και συνέβαλε στη Μεγάλη Οικονομική Ύφεση της δεκαετίας του ’30, που έπληξε Ευρώπη και Αμερική, με πτωχεύσεις εταιρειών, μαζική ανεργία και μεγάλη κεφαλαιοκρατική συγκέντρωση.

Η Γουόλ Στριτ ανέκαμψε προσωρινά στις αρχές του 1930, για να κατρακυλήσει ξανά το επόμενο διάστημα και ο δείκτης Ντόου Τζόουνς να φθάσει στις 41.22 μονάδες στις 8 Ιουλίου 1932, στο χαμηλότερο σημείο όλων των εποχών. Το 1931 το Κογκρέσο συγκρότησε την Επιτροπή Πεκόρα για να μελετήσει τις αιτίες της χρηματιστηριακής κρίσης και βάσει των πορισμάτων της ψήφισε το νόμο Γκλας – Σίγκαλ του 1933, με τον οποίον διαχωρίστηκαν οι τράπεζες σε εμπορικές και επενδυτικές.

Τα επόμενα χρόνια, με βάση την εμπειρία της Γουόλ Στριτ, τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου πήραν μέτρα για να αποτρέψουν ένα νέο κραχ. Το κυριότερο ήταν η διακοπή των συνεδριάσεων σε περιόδους ραγδαίων μεταβολών της χρηματιστηριακής αγοράς.

Οι επιπτώσεις του «Κραχ» στις ΗΠΑ σε αριθμούς

12.000.000 έμειναν άνεργοι.
12.000 έχαναν τη δουλειά τους κάθε μέρα.
20.000 επιχειρήσεις κήρυξαν πτώχευση.
1.616 τράπεζες πτώχευσαν.
1 στους 20 γεωργούς ξεσπιτώθηκαν.
23.000 αυτοκτονίες σημειώθηκαν σ’ ένα χρόνο, αριθμός ρεκόρ.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/

28 Οκτωβρίου, 2021, 22:34

Μπέρτραντ Ράσελ

Ο Μπέρτραντ Ράσελ, ο μεγάλος Βρετανός φιλόσοφος, εμφανίστηκε στο πρόγραμμα του BBC «Πρόσωπο με Πρόσωπο» το 1959 και ένα ερώτημα του τέθηκε κατά το κλείσιμο: «Τι θα λέγατε σε μια γενιά που θα ζει 1000 χρόνια από τώρα για τη ζωή που έχετε ζήσει και τα μαθήματα που έχετε μάθει» .

Η απάντησή του είναι σύντομη, αλλά μεστή:

«Θα ήθελα να πω δύο πράγματα, ένα πνευματικό-διανοητικό και ένα ηθικό:

Το διανοητικό είναι το εξής: Όταν μελετάτε οποιοδήποτε θέμα ή φιλοσοφία, εξετάστε μόνο τα δεδομένα και όποια αλήθεια επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα αυτά.

Ποτέ μην αφήνετε τον εαυτό σας να πιστεύει είτε αυτό που θέλετε ή αυτό που νομίζετε ότι θα έχει ευεργετικές κοινωνικές επιπτώσεις αν το πιστεύατε, παρά μόνο και αποκλειστικά επικεντρωθείτε στο ποια είναι τα γεγονότα και η αλήθεια τους.

Αυτό είναι το διανοητικό κομμάτι των όσων θα έλεγα.

Το ηθικό που θα ήθελα να τους πω είναι πολύ απλό.

Η αγάπη είναι σοφή, το μίσος είναι ανόητο.

Σε αυτόν τον κόσμο, που έρχεται σε όλο και πιο στενή επαφή, θα πρέπει να μάθει να ανέχεται ο ένας τον άλλο.

Πρέπει να συμβιβαστούμε με το γεγονός ότι μερικοί άνθρωποι λένε πράγματα που δεν μας αρέσουν.

Μπορούμε να ζήσουμε μαζί μόνο με αυτόν τον τρόπο, και αν θέλουμε να ζήσουμε μαζί και να μην πεθάνουμε μαζί πρέπει να φέρουμε ένα είδος φιλανθρωπίας και ένα είδος ανεκτικότητας που είναι απολύτως ζωτικής σημασίας για τη συνέχιση της ανθρώπινης ζωής σε αυτόν τον πλανήτη.»