Συντάκτης: Kostas Bertsias

Κανένα πτυχίο, μεταπτυχιακό ή διδακτορικό δεν σου εξασφαλίζει μια δουλειά. Όσο σκληρό κι αν ακούγεται, κανείς δεν έχει εξασφαλισμένη θέση εργασίας. Όπως λέει το Entrepreneur.com, στο καπιταλιστικό σύστημα, ο λόγος για τον οποίο δεν έχεις δουλειά, είναι επειδή δεν προσθέτεις κάποια αξία στην αγορά. Ο καλύτερος τρόπος για να το πετύχεις αυτό, είναι να επιλύσεις ένα ή περισσότερα προβλήματα. Όσο μεγαλύτερα, τόσο μεγαλύτερος και ο μισθός σου!

Με σκοτώνει η ανασφάλεια των ευφυών και η αυτοπεποίθηση των ηλιθίων.

Νίτσε

Νίκος Σαραντάκος /sarantakos.Wordpress.com

…εκείνοι τρώγανε βελανίδια, σύμφωνα με μια από τις εκδοχές. Ή, αν θέλετε, εκείνοι ζούσαν απάνω στα δέντρα. Ή, ζούσαν στις σπηλιές. Ή, τρώγανε βατόμουρα.

Εμείς βέβαια είμαστε οι Έλληνες, εκείνοι οι δυτικοευρωπαίοι, που τώρα μας έχουν ξεπεράσει και μας κουνάνε και το δάχτυλο. Το «εμείς» και το «εκείνοι» βέβαια σηκώνει πολύ νερό, κατά πόσο δηλαδή οι σημερινοί κάτοικοι αυτής της περιοχής όπου χτίστηκε πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια ο Παρθενώνας είμαστε πράγματι απόγονοι εκείνων που τον έχτισαν (πιο σωστά, που αποφάσισαν να χτιστεί, διότι δούλοι θα τον έχτισαν υποθέτω). Αλλά δεν θα το εξετάσουμε σήμερα αυτό το ζήτημα. Μόνο το ρητό θα εξετάσουμε.

Το ρητό λοιπόν δηλώνει ότι όταν οι πρόγονοί μας δημιουργούσαν έναν αξιοθαύμαστο πολιτισμό, οι πρόγονοι των άλλων βρίσκονταν σε πολύ χαμηλότερο στάδιο ανάπτυξης, ακόμα στο τροφοσυλλεκτικό στάδιο, αφού δεν καλλιεργούσαν ακόμα αλλά απλώς έτρωγαν καρπούς από τα δέντρα.

Όπως είπα, η δεύτερη πρόταση του ρητού εμφανίζεται σε διάφορες εκδοχές. Υπάρχουν όμως και χιουμοριστικές παραλλαγές, όπως ότι όταν εκείνοι έτρωγαν βατόμουρα (ή βελανίδια) εμείς είχαμε ανεβάσει χοληστερίνη, ενώ κάποτε εγώ είχα πει μια δικής μου επινόησης παραλλαγή, πως όταν εμείς χτίζαμε λασποκαλύβες, εκείνοι έχτιζαν Πυραμίδες -διότι βέβαια υπάρχουν και πιο αρχαίοι από εμάς.

Το ρητό, στην κανονική του βερσιόν, εννοώ με Παρθενώνες και με βελανίδια, έγινε διάσημο όταν λέγεται ότι το είπε ο Νίκος Αθανασόπουλος, αναπλ. υπουργός Οικονομικών, περί το 1986, σε έναν αξιωματούχο της (τότε) ΕΟΚ, τον Βέλγο Εμίλ Μένενς, που είχε έρθει να ερευνήσει την καταγγελία για το γιουγκοσλαβικό καλαμπόκι που βαφτίστηκε ελληνικό για να γλιτώσουν κάποιοι δασμούς. Αν δεν θυμάστε την υπόθεση, εδώ υπάρχει μια εξιστόρηση.

Τελικά ο Αθανασόπουλος πέρασε από Ειδικό Δικαστήριο, καταδικάστηκε και ήταν ο μόνος υπουργός της δεκαετίας του 1980 που κάθισε στη φυλακή -για 19 μήνες μάλιστα. Πολύ σύντομα επανήλθε στην πολιτική και επανεκλέχτηκε βουλευτής.

Βέβαια, δεν ανήκει στον Αθανασόπουλο η πατρότητα της φράσης. Κι άλλοι παλιότερα, έχουν πει ακριβώς την ίδια φράση ή περίπου την ίδια, ενώ κι άλλοι την επανέλαβαν αργότερα.

Τις προάλλες, στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ, ο Μάνος Λαμπίδης έβαλε το εξής κουίζ:

Πάμε λίγο πίσω στο χρόνο, στο 1964, και στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Παπανούτσου. Η συζήτηση για το νομοσχέδιο κράτησε περίπου ένα μήνα (τον ατελείωτο είχε) και στη διάρκεια αυτής ειπώθηκε ένα πολύ γνωστό ελληνικό ρητό:

«Αυτό μας γεννά την υπερηφάνειαν, διότι ημείς, εκτίζαμεν των Παρθενώνα, ή επαίζαμε τα έργα του Αισχύλου, άλλοι λαοί, όπως είναι λ.χ. οι φίλοι και προστάτες μας Άγγλοι, ζούσαν ως οι πίθηκοι μέσα εις τα σπήλαια και τα δάση της Οξφόρδης…»

Ποιος το είπε;

Θα το πάρει αμέσως το ποτάμι, το είπε ο Μίκης Θεοδωράκης, βουλευτής τότε της ΕΔΑ, και ιδού το πειστήριο από τα πρακτικά της Βουλής. (Προσέξτε και την ανορθογραφία «πήθικοι»).

Η ΕΔΑ, και για να αποσείσει τις κατηγορίες ότι τάχα είναι «ξενοκίνητη», συνήθιζε την πατριωτική ρητορική και βέβαια κατηγορούσε για ενδοτισμό τις δεξιές κυβερνήσεις, ιδίως μετά τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Γι αυτό και όταν είδα το κουίζ αμέσως απάντησα «κάποιος της ΕΔΑ μάλλον», υπολογίζοντας κιόλας ότι αν το είχε πει, ξερωγώ, ο Σόλων Γκίκας, δεν θα ήταν είδηση.

Η ρήση του Μίκη Θεοδωράκη είναι η παλιότερη που ξέρω εγώ με το μοτίβο «Όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες». Στα google books βρίσκουμε αρκετές εμφανίσεις της φράσης αλλά είναι όλες της δεκαετίας του 1990 και μετά. Ίσως όμως στα σχόλιά σας να βοηθήσετε και να βρούμε και παλιότερες εμφανίσεις.

Παλιότερες εμφανίσεις υπάρχουν, αλλά όχι στα ελληνικά και όχι για Παρθενώνες. Δεν είμαστε μόνο εμείς που καμαρώνουμε για αρχαίος λαός.

Το 1998 ο Ρόμπιν Κουκ, τότε υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, επισκέφτηκε το Ισραήλ και ενόχλησε με κάποιες ενέργειές του (η εξιστόρηση εδώ) τους Ισραηλινούς, οπότε έγιναν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, και ένα από τα πανό έγραφε: «Όταν η Ιερουσαλήμ ήταν πρωτεύουσα του Ισραήλ, το Λονδίνο ήταν ένας βάλτος».

Όπως βρίσκω εδώ, κάτι ανάλογο είχε πει το 1906 ο Χαΐμ Βάιτσμαν στον Βρετανό Άρθουρ Τζέιμς Μπάλφουρ (ο οποίος αργότερα έμελλε να εκδώσει τη γνωστή διακήρυξη που έβαλε τα θεμέλια του σημερινού κράτους του Ισραήλ): Είχαμε την Ιερουσαλήμ όταν το Λονδίνο ήταν βάλτος.

Αν όμως πάμε πιο πίσω, την πρώτη ανάλογη φράση την είχε πει ο Μπέντζαμιν Ντισραέλι, πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας. O Ντισραέλι είχε γεννηθεί Εβραίος αλλά ο πατέρας του απαρνήθηκε τον ιουδαϊσμό ύστερα από μια διένεξη στη συναγωγή του, και ο γιος βαφτίστηκε Χριστιανός στην εφηβεία του -κάτι που του άνοιξε το δρόμο για πολιτική καριέρα. Σε κάποια ταραγμένη συνεδρίαση στη Βουλή, ένας αντίπαλος βουλευτής, από την Ιρλανδία, επιτέθηκε στον Ντισραέλι και έκανε αναφορά στην εβραϊκή καταγωγή του.

Οπότε ο Ντισραέλι απάντησε: Μάλιστα, είμαι Εβραίος. Και όταν οι πρόγονοι του αξιότιμου κυρίου βουλευτή ήταν άγριοι σε ένα άγνωστο νησί, οι πρόγονοί μου ήταν ιερείς στον ναό του Σολομώντα!

(Υπάρχουν και παραλλαγές που λένε «όταν οι πρόγονοί του βάφονταν μπλε», διότι οι Πίκτοι πράγματι έβαφαν το σώμα τους έτσι. Αλλά οι περισσότεροι δέχονται την εκδοχή που ανέφερα πρώτη).

Παρθενώνες όμως δεν έχτιζαν οι πρόγονοι του Ντισραέλι -να τα λέμε κι αυτά.

Πηγή: sarantakos.Wordpress.com

ΕΦΗΒΙΚΗΣΚΟΠΙΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Γ. ΜΑΛΛΙΑΡΑ
ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: Η Καταιγίδα μίας πανδημίας

Γράφει η Μυρωνία Αναγνωστάκη μαθήτρια Α Λυκείου *

Ο άνθρωπος, όπως άλλωστε και όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, έχει έμφυτη την ικανότητα να προσαρ- μόζεται, όταν αλλάζουν οι συνθή- κες ζωής του. Στην εποχή μας, χαρακτηριστικό παράδειγμα μετα- βολής της καθημερινότητας απο- τελεί η εισβολή του κορωνοϊού που διαταράσσει την παγκόσμια ισορροπία τα τελευταία δύο χρό- νια καταδικάζοντάς μας περιστα- σιακά σε περιόδους εγκλεισμού. Για πολλούς το διάστημα αυτό της καραντίνας ήταν πραγματικά πολύ δύσκολο και επώδυνο. Για άλλους πάλι αποτέλεσε αληθινή ευλογία. Ο κάθε ένας από εμάς αντιμετώ- πισε τη νέα αυτή πραγματικότητα από εντελώς διαφορετική οπτική γωνία, κι ας ανήκουμε όλοι στο ανθρώπινο είδος. Αλήθεια, δεν είναι συναρπαστικό πόσο άλλαξε ο κόσμος μας μέσα σε εικοσιτέσ-
σερις μόλις μήνες; Και ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι μία μόνο εξέλιξη, ίδια για όλον τον πλανήτη, γέννησε επτά δισεκα- τομμύρια διαφορετικές αντιδρά- σεις και προσεγγίσεις. Ποιες είναι όμως οι δύο κυρίαρχες επιγεύσεις που άφησε η συγκεκριμένη εμπει- ρία στην πλειονότητα των ανθρώ- πων;
Από τη μία, υπάρχουν τα άτομα εκείνα τα οποία δυσκολεύτηκαν και ταλαιπωρήθηκαν αρκετά, ιδί- ως κατά τις περιόδους εγκλει- σμού, και αυτό για ποικίλους λό- γους. Άλλωστε, δεν είναι ούτε κάτι απλό, ούτε κάτι εύκολο για κάποιον να διακόψει εντελώς την κοινωνική του ζωή και να παρα- μείνει περιορισμένος ανάμεσα σε τέσσερις τοίχους, ενώ παράλληλα αλλάζουν συνεχώς οι συνθήκες
της πραγματικότητάς του. Κα- ταρχάς, το κλείσιμο στα σπίτια συνεπάγεται για πολλούς το κλείσιμο στους ίδιους τους τους εαυτούς. Και αυτό, γιατί η καρα- ντίνα τους έφερε αντιμέτωπους με σκέψεις και στοιχεία της προ- σωπικότητάς τους που η παλιά καθημερινότητα και ο έντονος ρυθμός της δεν τους άφηναν να γνωρίσουν. Έτσι, ανακάλυψαν βαθύτερα τους εαυτούς τους και συνεπώς αναγκάστηκαν να ασκήσουν έντονη αυτοκριτική. Εξάλλου, η διαδικασία ανακά- λυψης του ανεξερεύνητου είναι αδιαμφισβήτητα τρομακτική, ειδικά αν αυτό δεν είναι ευχά- ριστο. Πέρα όμως από την εξε- ρεύνηση του αγνώστου, ήρθαν επίσης σε ουσιαστικότερη επα- φή με γνωστά και οικεία άτο- μα. Τέτοια μπορεί να ήταν είτε τα μέλη της οικογένειάς τους, είτε άλλα άτομα με τα οποία συγκατοικούσαν, όταν ξέσπασε η καταιγίδα της πανδημίας. Σε πολλές από αυτές τις περιστά- σεις, από ένα σημείο και μετά οι άνθρωποι παραγνωρίζονται και δημιουργείται ένα διαρκές κλίμα σύγχυσης και εκνευρισμού που τελικά τους οδηγεί σε συγκρού- σεις. Ωστόσο, η διακοπή ενός ασταμάτητου κύκλου καθημερι- νών συνηθειών, η ανάδυση ατο- μικών στοιχείων του χαρακτήρα του καθενός και η αδιάκοπη και συνεπώς κουραστική αδιάλει- πτη συναναστροφή με τους ίδιους γύρω τους ανθρώπους αποτελούν απλές παράπλευ- ρες απώλειες σε σχέση με τη μεγαλύτερη συμφορά που πολ- λοί συνάνθρωποί μας κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν: τον θάνατο αγαπημένων τους προσώπων. Γιατί πέρα από τις περιόδους καραντίνας, δεν πρέπει κανείς μας να ξεχνά πως ο κορωνοϊός είναι πρωτίστως ιός που προ- σβάλλει καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους δεν καταφέρνουν να τον υπερνικήσουν. Και ειλικρινά, τόσο τα αμέτρητα αυτά θύματα, όσο και ο πόνος που προκάλεσε η απουσία τους στους φίλους και στις οικογένειές τους είναι στοιχεία που θα έπρεπε να μας κάνουν να νιώθουμε ευγνώμο- νες κάθε πρωί, όταν εμείς και οι αγαπημένοι μας ανοίγουμε τα

μάτια μας.
Από την άλλη, όσο απίθανο και αν αρχι- κά φαντάζει, υπάρχουν άτομα που, αλ- λάζοντας τους κανόνες του παγκόσμιου παιχνιδιού, αξιοποίησαν τις περιόδους εγκλεισμού προς όφελός τους. Για παρά- δειγμα, τόσο οι έφηβοι, όσο και οι ενή- λικες βρήκαν μια προσωπική γαλήνη στη διακοπή της πιεστικής και ασφυκτικής ρουτίνας τους και κατάφεραν να χαλαρώ- σουν ουσιαστικά, περνώντας αναντικατά- στατες στιγμές με τις οικογένειές τους. Παράλληλα, ο άπλετος χρόνος για περι- συλλογή συνέβαλε στην ουσιαστική συ- νάντηση με τον ίδιο τους τον εαυτό, αφού η αναπόφευκτη αυτοκριτική που άσκησαν σε πολλές περιπτώσεις τους βοήθησε να βγάλουν συμπεράσματα και να προσπα- θήσουν να βελτιώσουν τις αδυναμίες του χαρακτήρα τους, όσο επώδυνη για τον εγωισμό τους και αν ήταν η διαδικασία αυτή. Στη συνέχεια, πολλοί άνθρωποι άρχισαν να ασχολούνται με νέες δραστη- ριότητες, ώστε να παραμένουν απασχο- λημένοι, προκειμένου να αποδιώχνουν αγχωτικές και μακάβριες σκέψεις, κάνο- ντας ταυτόχρονα κάτι δημιουργικό και παραγωγικό. Τα καινούργια τους αυτά ενδιαφέροντα μπορεί να κυμαίνονται από την ανάγνωση βιβλίων -λογοτεχνικών ή μη- που διευρύνουν τις γνώσεις και τους πνευματικούς τους ορίζοντες, μέχρι και το ξεκίνημα γυμναστικής άσκησης εντός σπιτιού που συμβάλλει στη σωματική και ψυχική τους ευημερία. Τέλος, ιδιαίτερα οι νέοι διεύρυναν τον κοινωνικό τους κύκλο, επικοινωνώντας μέσω ομαδικών συνομι- λιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν την ανία που γέννησε η απομόνωσή τους. Με τον τρόπο αυτόν, γνώρισαν συνομηλίκους τους από όλον τον κόσμο, οι οποίοι μά- λιστα τους στήριξαν ψυχολογικά, καθώς βίωναν και αυτοί τις ίδιες δυσκολίες και ανατροπές στην πραγματικότητά τους.
Έτσι, μέσα από τα σύγχρονα βιώματα και τις πρωτόγνωρες εμπειρίες του ανθρώ-

πινου γένους, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά η διπλωματική φράση «Υπάρ- χουν δύο όψεις σε κάθε νόμισμα», το νόημα της οποίας κατέγραψε αρχικά ο σοφιστής Πρωταγόρας. Πρόκειται για μια παροιμία που, ακόμα και στις πιο σκοτεινές καταστάσεις, έρχεται τόσο να φωτίσει τον δρόμο μας με τη φλόγα της ελπίδας, όσο και να μας υπενθυμί- σει πόσο τυχεροί είμαστε σε σχέση με άλλους συνανθρώπους μας οι οποίοι επηρεάστηκαν καθοριστικά από την ίδια εξέλιξη που άφησε εμάς ανέγγιχτους. Όπως και να έχει, η περίοδος της παν- δημίας ήταν και εξακολουθεί να είναι μια δοκιμασία που απαιτεί θάρρος, υπομονή και επιμονή, προκειμένου να βγούμε από αυτήν δυνατότεροι. Εξάλλου, το καλύτε- ρο όπλο που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς στη μάχη αυτή είναι η αισιοδοξία του. Οφείλει, δηλαδή, να αποκομίσει μόνο όσα στοιχεία της άτυχης αυτής συ- γκυρίας θεωρεί ο ίδιος ωφέλιμα και να πιστέψει πραγματικά ότι όπου νά ’ναι έρ- χονται καλύτερες μέρες. Και αυτό, επει- δή ίσως να μη μπορούμε να αλλάξουμε τις συνθήκες της πραγματικότητάς μας, αλλά μπορούμε τουλάχιστον να αλλά- ξουμε την οπτική γωνία από την οποία εμείς τις αντικρίζουμε

3* η Μυρωνία είναι κόρη του Γιάννη και της Χριστίνας Αναγνωστάκη κατοίκων του μικρού οικισμού μας στο οροπέδιο Τσιγκουρατίου

Υπάρχει ελπίδα;

«Η μόνη ελπίδα μας είναι να βγάλουμε την ψυχή μας από το “μπαούλο”. Μόνο έτσι θα μπει φρένο στο τρεχαλητό του μυαλού μας. Το μυαλό είναι ένα σκυλί που αν δεν το δέσεις από την ψυχή ικανοποιεί τις επιθυμίες του όπως τα ζώα. Αρα οδηγεί τον άνθρωπο με ιλιγγιώδη ταχύτητα στον θαυμαστό κόσμο των ζώων. Με ρωτήσατε αν υπάρχει ελπίδα… Ναι, υπάρχει ελπίδα, αρκεί να πονέσουμε ξανά»

Οκτάβιο Λοσάνο Πας

Ο Οκτάβιο Λοσάνο Πας (Octavio Irineo Paz Lozano, 31 Μαρτίου 1914 – 19 Απριλίου 1998) ήταν Μεξικανός ποιητής και διπλωμάτης. Για το συνολικό έργο του, βραβεύθηκε με το βραβείο Θερβάντες (1981), με το Διεθνές Βραβείο λογοτεχνίας Neustadt (1982) και με το Νόμπελ Λογοτεχνίας (1990).