Οι πράσινες εκτάσεις χάνουν έδαφος στην Ελλάδα (από το insidestory)

Καινούριες διατάξεις που προωθούνται τα τελευταία δύο χρόνια σε διαφορετικά νομοσχέδια, νομιμοποιούν το «ξεπρασίνισμα» εκτάσεων, με συνέπειες που δεν μετρώνται μόνο στα χαμένα στρέμματα δασικής και γεωργικής γης, αλλά και στον τρόπο που θα αλλάξει ο πρωτογενής τομέας παραγωγής.

Χρόνος ανάγνωσης: 

9

‘

Τρίτη 17 Μαΐου 2022Κείμενο

Ευτυχία Κωνσταντινίδου

Ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός …«σχεδιάζεται» τουλάχιστον τα τελευταία 23 χρόνιαστην Ελλάδα, με αποτέλεσμα μέχρι και σήμερα να μην έχουν καθοριστεί σαφή όρια για το πού και πότε επιτρέπεται η δόμηση, αλλά και με ποιους όρους. Αυτό έχει οδηγήσει κατά καιρούς στην απώλεια δασικών και γεωργικών εκτάσεων – εκχερσώσεις, αυθαίρετη δόμηση και παράνομα χωροθετημένες δραστηριότητες είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.Η πολεοδομική μεταρρύθμισηΤο πρόγραμμα πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», μέσω της υλοποίησης των 8 Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων –δεν ταυτίζεται με τα διοικητικά όρια δημοτικών ενοτήτων– και 128 Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων επιχειρεί να βάλει μια τάξη στο «άναρχο» μέχρι πρότινος τοπίο. Σύμφωνα με το τρέχον πρόγραμμα, τα νέα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως το 2025.

Επιπλέον, η τάση του νομοθέτη τα τελευταία χρόνια είναι προς την αποδυνάμωση της δασικής προστασίας, όπως φαίνεται από μια σειρά ρυθμίσεων, τις οποίες μελετήσαμε μαζί με ειδικούς και παραθέτουμε εδώ.

Έργα ΑΠΕ σε δάση και δασικές εκτάσεις στις «ζώνες απολιγνιτοποίησης»

Ως Ζ.ΑΠ. (Ζώνες Απολιγνιτοποίησης) ορίζονται καταρχάς με τον νόμο 4872/2021 με τίτλο «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση, ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης και άλλες επείγουσες διατάξεις», οι περιφερειακές ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας της περιφέρειας δυτικής Μακεδονίας και ο δήμος Μεγαλόπολης της περιφέρειας Πελοποννήσου, οι οποίες άμεσα και έμμεσα έχουν επηρεαστεί από τις εξορυκτικές δραστηριότητες.

Πώς ορίζεται το «νέο μοντέλο ανάπτυξης» στις ζώνες απολιγνιτοποίησης; Το λιγοστό πράσινο που υπάρχει ακόμη σε εκτάσεις των περιοχών αυτών μπορεί πλέον να «αξιοποιείται» για εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σύμφωνα με τροποποίηση της παρ. 8 του άρθρου 156 του ν. 4759/2020, όπως ενσωματώθηκε στο άρθρο 20 του ν. 4872/2021, σε δάση και δασικές εκτάσεις εντός των εξαντλημένων ή υπό εκμετάλλευση ορυχείων λιγνίτη της ΔΕΗ Α.Ε., εφόσον δεν είναι εφικτή η αναδάσωση των εκτάσεων αυτών και μετά από έγκριση της διεύθυνσης Δασικών Έργων και Υποδομών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατόπιν εισήγησης της κατά τόπον αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, επιτρέπονται δραστηριότητες που περιλαμβάνουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ΑΠΕ, τις εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών πάρκων και παραγωγής πράσινου υδρογόνου, βιομάζας αλλά και παραγωγής ενέργειας από απορρίμματα.Τα Ειδικά Πολεοδομικά ΣχέδιαΣτις Ζ.ΑΠ. θα εκπονηθούν τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ), με τα οποία θα καθοριστούν οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης, οι γενικοί όροι και περιορισμοί δόμησης. Η διενέργεια διαγωνισμών για την εκπόνηση των μελετών των Ε.Π.Σ εντός των ζωνών απολιγνιτοποίησης ανατίθεται στη ΔΕΗ, ενώ με αντίστοιχη προγραμματική σύμβαση, η οποία κυρώνεται από τη Βουλή, μεταξύ του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και της ΕΛ.Ε.Δ.Α.Μ. Α.Ε. και τον διακριτικό τίτλο «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.» και της ΔΕΗ Α.Ε, δύναται να ανατίθεται στη ΔΕΗ Α.Ε. η υλοποίηση των νέων χρήσεων γης και η αναβάθμιση εκτάσεων, που είχαν περιέλθει στην κυριότητα ή τη χρήση της ΔΕΗ Α.Ε. για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη.

Ποιο ήταν το σκεπτικό της ρύθμισης; Στην αιτιολογική έκθεση του νόμου αναφέρεται πως «η ρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο της εφαρμογής της Πράσινης Συμφωνίας, η οποία αποτελεί τη νέα αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης» ενώ επισημαίνεται ότι «η ανωτέρω διάταξη υπαγορεύεται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι συναρθρώνονται στους πυλώνες της ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας και της προστασίας του περιβάλλοντος». Ωστόσο ένας παράλληλος πυλώνας, που βασίζεται επίσης στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και δεν συνυπολογίστηκε στην αιτιολογική έκθεση, είναι η νέα στρατηγική της ΕΕ για τα δάση με ορίζοντα το 2030, η οποία καθορίζει ένα όραμα και συγκεκριμένες δράσεις για να αυξηθεί η έκταση και να βελτιωθεί η ποιότητα των δασών στην ΕΕ, ενώ στοχεύει στην αποκατάσταση των υποβαθμισμένων δασών και στη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισής τους. Η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να ληφθεί σοβαρά υπόψιν ιδιαίτερα δε σε δάση και δασικές εκτάσεις εντός ζωνών με συνεχή εξορυκτική δραστηριότητα εδώ και δεκαετίες.

ptolemais5584187.jpg

Ο ΑΗΣ Καρδιάς, που λειτούργησε στη Δυτική Μακεδονία για 50 συνεχόμενα χρόνια, βρίσκεται δίπλα στο ορυχείο λιγνίτη Καρδιάς, που ήταν το μεγαλύτερο των Βαλκανίων. [Eurokinissi]

Υπενθυμίζουμε ότι στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας βρίσκεται ο μεγαλύτερος όγκος των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ αλλά και οι εγκαταστάσεις παραγωγής, μεταφοράς και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας. Εκεί παράγεται πάνω από το 50% του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Σε ένα τόσο έντονα εξορυκτικό περιβάλλον, η γη συνεχώς «αποσταθεροποιείται» και γίνεται ευάλωτη σε φαινόμενα διάβρωσης. Όπως μάλιστα φαίνεται στα προτεινόμενα μέτρα και δράσεις του περιφερειακού σχεδίου προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή της Δυτικής Μακεδονίας (τα λεγόμενα ΠεΣΠΚΑ που πρέπει πλέον να συντάσσονται για κάθε περιφερειακή ενότητα), σε περιοχές επιβαρυμένες από εξορυκτική δραστηριότητα του λιγνίτη, η προστασία των εδαφών από τη διάβρωση, μεταξύ πολλών άλλων μέτρων, κρίνεται παραπάνω από επιτακτική.

Με ποιον τρόπο προτείνεται να γίνει αυτό: Στo σχετικό ΠεΣΚΠΑ η πρόταση είναι ξεκάθαρη :«Απαιτούνται μέτρα για την αύξηση της φυτικής κάλυψης του εδάφους με δασώσεις, θαμνώσεις και χλοάσεις, με σκοπό την αποτροπή της επιφανειακής διάβρωσης, την προστασία των οχθών ποταμών και ρεμάτων, την αύξηση της υδατοσυγκράτησης και διήθησης στο έδαφος, τη μετατροπή της επιφανειακής απορροής σε υπεδάφια, καθώς και την επιβράδυνση της απορροής». Η λύση σε αυτή την περίπτωση είναι εφικτή μέσω της αύξησης του πρασίνου με κάθε μέσο και τρόπο. Πως αυτό διασφαλίζεται de jure; Βάσει της προγραμματικής σύμβασης της παρ. 3 του άρθρου 155 του ν. 4759/2020, μεταξύ της εταιρείας και του αρμόδιου Υπουργού, προβλέπεται η υποχρέωση της ΔΕΗ Α.Ε. να δημιουργήσει κατά προτεραιότητα στις ανωτέρω εκτάσεις, νέα δάση συνολικής έκτασης μεγαλύτερης της αρχικής κατά 10%.

Όταν οι ήδη υπάρχουσες εκτάσεις δύνανται να χρησιμοποιηθούν για την εγκατάσταση νέων έργων ΑΠΕ, παραμένει αναπάντητο το ερώτημα σε ποιες τοποθεσίες και με ποια κριτήρια προβλέπεται να δημιουργηθούν τα νέα δάση και, φυσικά, σε τι χρονικό ορίζοντα υλοποίησης.

Φωτοβολταϊκά σε δασικές εκτάσεις

Εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις απαγορεύονται. Ωστόσο, κατ’ εξαίρεση, δασικές εκτάσεις που εκχερσώθηκαν ή παραχωρήθηκαν για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια σύμφωνα με τη δασική και την αγροτική νομοθεσία, μπορούν να χρησιμοποιηθούν γι’ αυτόν τον σκοπό. Πρόκειται για μια σχετικά νέα τροπολογία, που ενσωματώθηκε στον ίδιο νόμο περί δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης (ν. 4872/2021).Η τροπολογία

«Ειδικότερα, εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις απαγορεύονται. Κατ’ εξαίρεση, οι εγκαταστάσεις αυτές επιτρέπονται σε δασικές εκτάσεις που εκχερσώθηκαν ή παραχωρήθηκαν για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια, σύμφωνα με τη δασική και την αγροτική νομοθεσία, εφόσον αξιοποιήθηκαν κατά τους όρους της εκχέρσωσης ή της παραχώρησης και καλλιεργούνται, υπό την προϋπόθεση, ότι μετά το πέρας της νόμιμης λειτουργίας των εγκαταστάσεων αυτών, σύμφωνα και με τους όρους της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ή την για οποιονδήποτε λόγο απομάκρυνσή τους, η έκταση επανέρχεται στην πρότερη αγροτική χρήση. Ειδικά στις περιπτώσεις που η εκχέρσωση των δασικών εκτάσεων πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις παρ. 1 έως και 4 του άρθρου 47, για την εγκατάσταση σε αυτές φωτοβολταϊκών σταθμών, απαιτείται νέα έγκριση επέμβασης για τη νέα χρήση, η οποία χορηγείται υπό τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου».

Η «πράσινη» οικονομία κερδίζει τη συρρικνωμένη παραγωγική γη

Οι εφαρμογές της ηλιακής ενέργειας στη γεωργία μπορούν να καλύψουν σημαντικές ανάγκες της γεωργικής παραγωγής, όπως είναι η ξήρανση των προϊόντων και της βιομάζας, η θέρμανση των γεωργικών εγκαταστάσεων, η άντληση του υπόγειου νερού για άρδευση ή και η θέρμανση θερμοκηπίων, αντικαθιστώντας αντίστοιχες ποσότητες καυσίμων ή ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Χρίστος Τσαντήλας, δρ Εδαφολογίας και πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, αναλύει σε κείμενό του πώς ο ήλιος, αυτή η ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, μπορεί με τους σωστούς τρόπους να γίνει ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια αγροτών που θέλουν να εξοικονομήσουν πόρους, να μειώσουν το κόστος της ενέργειας που απαιτείται για τις γεωργικές εργασίες τους και ταυτόχρονα να κάνουν καλό στο περιβάλλον.

Υπάρχει ωστόσο ένας σοβαρός ενδοιασμός σε αυτό το σενάριο, σύμφωνα με τον κ. Τσαντήλα: Επειδή η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών συστημάτων (ΦΒΣ) συνεπάγεται κάλυψη γεωργικής γης, η οποία αφαιρείται από την παραγωγή, μία διερεύνηση των συνεπειών της επίπτωσης από την εξάπλωση των ΦΒΣ θεωρείται απαραίτητη, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, στην οποία το μικρό μέγεθος του γεωργικού κλήρου (μ.ό. περίπου 50 στρ.), όπως είναι γνωστό, αποτελεί μία βασική αδυναμία του πρωτογενή τομέα της γεωργίας. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρώπη διαμορφώνεται περί τα 170 στρέμματα και 120 στις χώρες της Μεσογείου. Τι θα σήμαινε η περαιτέρω συρρίκνωση της παραγωγικής γης στην Ελλάδα; Λιγότερο χώρο για καλλιέργειες, επομένως αυξημένο κόστος παραγωγής και αυξημένες τελικές τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

fstovolt4181841.jpg

Φωτοβολταϊκά. [Αντώνης Νικολόπουλος/Eurokinissi]

Για ακόμη μια φορά θα θέσουμε το ερώτημα: Προστατεύεται de jure η πολύτιμη παραγωγική γη; Στο πλαίσιο εκπόνησης των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων, ο νόμος 4819/2021 δίνει τη δυνατότητα αποχαρακτηρισμού γεωργικών εκτάσεων υψηλής παραγωγικότητας, εκτάσεων δηλαδή που λόγω των φυσικοχημικών τους ιδιοτήτων αλλά και του κλίματος της περιοχής είναι ιδιαίτερα αποδοτικές. Αν και οι εκτάσεις αυτές συνιστούν, σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, προστατευόμενο περιβαλλοντικό αγαθό κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος –συνεπώς απαιτείται να προστατεύονται και να διατηρούνται «αποκλειομένης, κατ’ αρχήν, της οικιστικής εκμεταλλεύσεως»– η παρ. 2 του άρθρου 159 του 4819/2021 παρουσιάζει μια άλλη πραγματικότητα:

«Δύναται, στο πλαίσιο εκπόνησης Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης, να αποχαρακτηρίζονται εκτάσεις γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας ακτίνας ενός χιλιομέτρου (1 χλμ.) από τα όρια εγκεκριμένου σχεδίου πόλης, πεντακοσίων μέτρων (500 μ.) από το εθνικό οδικό δίκτυο και διακοσίων πενήντα μέτρων (250μ.) από το επαρχιακό δίκτυο για τη δημιουργία περιμετρικής ζώνης. Στη ζώνη αυτή επιτρέπονται χρήσεις κατοικίας, κοινωφελείς χρήσεις, χρήσεις κοινωνικών εξυπηρετήσεων, εγκαταστάσεις ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Η ανωτέρω δυνατότητα τυγχάνει εφαρμογής υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν δημιουργηθεί εγγειοβελτιωτικά έργα με δημόσιες ή χρηματοδοτούμενες δαπάνες».

Οι αντιφάσεις του νόμου δεν σταματούν εδώ. Έναν χρόνο νωρίτερα, ο νόμος 4711/2020 (άρθρο 7, «αξιοποίηση αγροτικού κεφαλαίου») λέει ξεκάθαρα ότι σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, επιτρέπεται η αγροτική εκμετάλλευση αλλά και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ και συγκεκριμένα η παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί καλύπτουν αγροτικές εκτάσεις οι οποίες εάν αθροιστούν με αυτές που ήδη καλύπτονται από εν λειτουργία φωτοβολταϊκούς σταθμούς, δεν υπερβαίνουν το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων της κάθε περιφερειακής ενότητας. Ωστόσο σε έγγραφο που απέστειλε στις 7/07/21 το παράρτημα του ΓΕΩΤΕΕ της Κεντρικής Μακεδονίας προς τους αρμόδιους υπουργούς, καταρρίπτει ευθέως αυτή την προϋπόθεση, υποστηρίζοντας πως οι εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας που χρησιμοποιούνται για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών είναι σαφώς περισσότερες. Στην Ημαθία το 50% του συνόλου των γνωμοδοτήσεων για φωτοβολταϊκά αφορούσε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας (αντίστοιχα το 40% στη Θεσσαλονίκη και το 26% στο Κιλκίς). «Πολλές φορές γινόμαστε μάρτυρες στην διασπορά φωτοβολταϊκών σταθμών μέσα σε περιοχή αναδασμού που με κόπο και χρόνο δημιουργήθηκε ή μέσα σε συλλογικά αρδευτικά δίκτυα της πεδιάδας της Θεσσαλονίκης για τα οποία επενδύθηκαν για δεκαετίες τα χρήματα του έλληνα φορολογούμενου. Η σημερινή άναρχη και παράλογη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σταθμών χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και χωροθέτηση θα αποβεί μεσομακροπρόθεσμα καταστροφική» ανέφερε στο έγγραφο η διοικούσα επιτροπή του παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε.

Ασπάλαθοι και φρύγανα δεν είναι πια «πράσινα»

Ακόμη μια κατηγορία γης παύει πια να προστατεύεται από τη δασική νομοθεσία. Είναι αυτοί οι μικροί θάμνοι με τα μικρά αγκαθωτά φύλλα που προσαρμόζονται άψογα σε ξηρό και θερμό περιβάλλον, γι’ αυτό χαρακτηρίζονται από πολλούς ως η «άμυνα» της φύσης στην ερημοποίηση. Τα συναντάμε σχεδόν σε όλα τα ελληνικά νησιά κάθε άνοιξη και καλοκαίρι. Φυτρώνουν σε χαμηλά υψόμετρα, συνήθως σε άγονα εδάφη με υποβαθμισμένη βλάστηση λόγω υπερβόσκησης ή επανειλημμένων πυρκαγιών.

Τα πιο γνωστά για εμάς «φρύγανα», όπως ονομάζονται, είναι το θυμάρι, το φασκόμηλο, και το θρούμπι. Ο ασπάλαθοι είναι οι χαρακτηριστικοί θάμνοι με τα κίτρινα λουλούδια και αναφέρονται με αυτό το όνομα από τον Διοσκουρίδη, ενώ μυθολογικά αναφέρεται ότι με αυτά οι θεοί τιμωρούσαν τους τυράννους στον Άδη.

aspalathos5301692.jpg

Ανθισμένος ασπάλαθος στην Αργολίδα. [Βασίλης Παπαδόπουλος/Eurokinissi]

Πλέον, με απόφαση που εκδόθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/35724/2004/16-04-2021), έπειτα από σχετική ομόφωνη γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών (προκειμένου να εξετάσει το ερώτημα που του απηύθυνε σχετικά ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς, στις 23 Μαρτίου 2021), οι εκτάσεις που καλύπτονται από φρύγανα και ασπαλάθους δεν συγκεντρώνουν τα κριτήρια ώστε να χαρακτηρίζονται δάση ή δασικού χαρακτήρα.

Έτσι εκτάσεις στις περιφέρειες των Πρωτοδικείων των Ιονίων Νήσων, της Κρήτης, των Νομών Λέσβου, Σάμου, Χίου και Κυκλάδων, των νήσων Κυθήρων, Αντικυθήρων, της Δωδεκανήσου, της περιοχής της Μάνης που καλύπτονται από ασπάλαθο και φρυγανώδη βλάστηση δεν χαρακτηρίζονται δασικές αλλά, ανά περίπτωση α) χορτολιβαδικές (εκτάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για βοσκή), β) βραχώδεις ή γ)διατηρούν τον αγροτικό τους χαρακτήρα (εάν εμφανίζονται με αγροτική μορφή στις αεροφωτογραφίες του 1940 ή του 1960).

Εν ολίγοις, εκτάσεις που καλύπτονται από ασπαλάθους και φρυγανώδη βλάστηση εξαιρούνται από το προστατευτικό καθεστώς της δασικής νομοθεσίας. Κατά την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, με τη συγκεκριμένη απόφαση επιλύονται σημαντικές αστοχίες που αφορούν στο χαρακτηρισμό εκτάσεων σε αυτές τις περιοχές.Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε: «Με την ομόφωνη γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κάνουμε το πρώτο βήμα για τη διόρθωση των σφαλμάτων στους δασικούς χάρτες, όπως άλλωστε έχουμε δεσμευτεί».

«Η απόφαση αυτή είναι παντελώς αντιεπιστημονική και δημιουργεί έντονο προβληματισμό, για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την τύχη αυτών των ιδιαίτερων οικοσυστημάτων», αναφέρει σε δελτίο τύπου της η Ελληνική Δασολογική Εταιρεία. Την ίδια άποψη εκφράζει και ο ομότιμος καθηγητής Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Δημήτριος Η. Παπαστερίου. «Όταν από τις δασικές εν γένει εκτάσεις αφαιρούνται εκ του πονηρού μορφές δασικής βλαστήσεως, άλλοτε μη υπαγόμενες σε συγκεκριμένο δασικό νομοθέτημα, άλλοτε μη υπαγόμενες στη δασική νομοθεσία καθ’ ολοκληρία, τότε δεν υπάρχει η επιβαλλόμενη από το Σύνταγμα αποτύπωση», αναφέρει σε κείμενό του. «Η γνωμοδότηση αυτή ενέχει ακόμη και αμφισβήτηση της Συνταγματικής επιταγής και της σχετικής νομοθεσίας», σχολιάζει σε κείμενό του ο δρ Γεώργιος Καρέτσος, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, τονίζοντας πως τα φρυγανικά οικοσυστήματα «αποτελούν όψεις υποχώρησης των δασών και η ευχερής διασπορά του ασπαλάθου σε τέτοιες περιπτώσεις, φανερώνει την αμυντική αντίδραση της φύσης απέναντι στην υπερβόσκηση, που ασκείται από αιώνων στις περιοχές αυτές. Θεωρώ ότι, σοφά ο νομοθέτης προέβλεψε την προστασία τους και οποιαδήποτε άρση της δασικής μορφής, ενέχει τον κίνδυνο της απώλειας του χαρακτήρα μεγάλων δημοσίων εκτάσεων φρυγανικών σχηματισμών με τη συμμετοχή, έστω και μόνο του ασπαλάθου (πράγμα αμφίβολο), ο οποίος ουδέποτε αμφισβητήθηκε ότι αποτελεί δασικό, θαμνώδες είδος».

Καθώς πολλές εκτάσεις μετατρέπονται πλέον σε «γκρίζες» ζώνες, μένει να φανεί εάν η ολοκλήρωση του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού θα λύσει προβλήματα χρήσεων γης, ή θα γεννήσει περισσότερα.

Ευτυχία Κωνσταντινίδου/insidestory

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1995. Σπούδασε στο τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Εργάστηκε στην εφημερίδα “Μακεδονία” αλλά και στο Atlas TV Κεντρικής Μακεδονίας. Εργάζεται στην εκπομπή “Όμικρον 3” της ΕΡΤ3 καλύπτοντας θέματα για την κλιματική κρίση και τη βιοποικιλότητα.

Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη οι Ισαπόστολοι

Κάθε χρόνο στις 21 Μαΐου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α’ του Μεγάλου και της μητέρας του Ελένης. Τους ονομάζει Ισαποστόλους για τις μεγάλες υπηρεσίες που πρόσφεραν στον Χριστιανισμό. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνα, Ελένη και Έλενος.

Ο Κωνσταντίνος (272-337) βασίλεψε από το 306 έως τον θάνατό του. Με το διάταγμά του περί ανεξιθρησκείας (313) έπαψε τους διωγμούς κατά των χριστιανών, βοηθώντας έτσι την ακώλυτη άσκηση της λατρείας και την εξάπλωση της νέας θρησκείας. Το 325 συνεκάλεσε την Α’ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια της Μικράς Ασίας και την προσφώνησε αυτοπροσώπως. Η σύνοδος αυτή είναι βασική στην πορεία του Χριστιανισμού, αφού καταδίκασε την αίρεση του Αρειανισμού και διαμόρφωσε το δόγμα του («Σύμβολο της Πίστεως»). Λίγο πριν από τον θάνατό του βαπτίστηκε χριστιανός.

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία δεν έχει εντάξει στο Αγιολόγιό της τον Μέγα Κωνσταντίνο, επειδή η ιστορική έρευνα του χρεώνει τη διαταγή για τη δολοφονία του γιου του Κρίσπου (από την πρώτη του γυναίκα Μινερβίνη) και της δεύτερης γυναίκας του Φαύστας (Κρίσπος και Φαύστα πρέπει να είχαν ερωτική σχέση, σύμφωνα με νεώτερα ιστορικά δεδομένα). Αντίθετα, τιμούν τη μνήμη του, εκτός από την Ορθόδοξη Εκκλησία, η Αγγλικανική Εκκλησία και διάφορες Λουθηρανικές ομολογίες.

Η βασιλομήτωρ Ελένη (246/250 – 327/330) βρήκε τον Τίμιο Σταυρό στους Αγίους Τόπους και χρηματοδότησε την ανέγερση χριστιανικών ναών σε πολλά μέρη της αυτοκρατορίας. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 18 Αυγούστου.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/

Επίσημη πρόταση από τον ΟΗΕ δέχθηκε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας να παρουσιάσει τη δουλειά του για τα πρωτεϊνικά μπισκότα από υποπροιόντα τυροκομείων. Τα πρωτεϊνικά μπισκότα που έχουν δημιουργηθεί από  την ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας είναι προϊόντα αμιγώς πράσινης επιχειρηματικότητας. Πρόκειται για μια επιστημονική κατάκτηση που δίνει λύση στην απορρύπανση περιοχών όπου λειτουργούν μονάδες επεξεργασίας γαλακτοκομικών προϊόντων ενώ την ίδια στιγμή δημιουργεί ένα δευτερογενές επισιτιστικό προϊόν στο οποίο περιέχονται όλες οι θερμίδες και οι πρωτεΐνες ενός πλήρους γεύματος.

Αναλυτικότερα:

Μετά από έρευνα ετών η επιστημονική ομάδα του καθηγητή Δ. Κουρέτα (τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) κατάφερε να βρει λύση στο τεράστιο πρόβλημα της ρύπανσης από τα υποπροϊόντα του γάλακτος και κυρίως από το «τυρόγαλα» ή «ορό του γάλακτος». Μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των υποπροϊόντων κατέληγε σε ποτάμια ή ρυάκια προκαλώντας τεράστια επιβάρυνση στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και αλυσιδωτά προβλήματα στη δημόσια υγεία, τις καλλιέργειες, ακόμα και την ποιότητα του πόσιμου νερού. Η λύση του προβλήματος αφορά στην περιοχή της Λάρισας και ειδικά στην Ελασσόνα την πιο σημαντική περιοχή στην τυροκομία στη χώρα.

Πώς θα ήταν άραγε η ζωή μας χωρίς τους επικονιαστές, που μεταφέρουν τη γύρη από λουλούδι σε λουλούδι γονιμοποιώντας τα φυτά; Η απάντηση είναι τρομακτική. Θα εξαφανιζόταν το 80% των τροφίμων, δεν θα υπήρχαν δεκάδες φρούτα και λαχανικά, και το ανθρώπινο είδος θα είχε πρόβλημα επιβίωσης.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, σχεδόν το 35% των ασπόνδυλων επικονιαστών, όπως οι μέλισσες και οι πεταλούδες, απειλούνται με εξαφάνιση παγκοσμίως, ενώ 100 έως 1000 φορές υψηλότερος από τον κανονικό είναι ο ρυθμός εξαφάνισης των μελισσών εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Μέλισσας στις 20 Μαΐου, το ζήτημα της μείωσης του πληθυσμού των μελισσών και άλλων επικονιαστών (π.χ. πεταλουδών) αναδεικνύεται σε παγκόσμιο επίπεδο, ως μια παράμετρος που επηρεάζει την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και θέτει σε κίνδυνο τη βιώσιμη ανάπτυξη του πλανήτη.

Για να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος, να σημειωθεί ότι πάνω από το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής τροφής εξαρτάται από τους επικονιαστές. Κι από τα 100 είδη καλλιεργούμενων φυτών που παράγουν το 90% της παγκόσμιας τροφής τα 71 επικονιάζονται από τις μέλισσες, ενώ στη μέλισσα οφείλει την ύπαρξή της και το 80% της άγριας βλάστησης.

Στην περίπτωση που η τάση αφανισμού των μελισσών συνεχιστεί σε βάθος χρόνου, θρεπτικά διατροφικά είδη, όπως είναι τα φρούτα (π.χ. μήλα, φράουλες), οι ξηροί καρποί και πολλά λαχανικά (π.χ ντομάτες) θα δεχθούν σοβαρό πλήγμα, θα αντικατασταθούν σε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό από βασικές καλλιέργειες, όπως το ρύζι, το καλαμπόκι και οι πατάτες και συνεπώς θα διαταραχθεί η ισορροπία στην ανθρώπινη διατροφή.

Ας θυμόμαστε ότι οι λέξεις έχουν τεράστια δύναμη όταν καταλήγουν να επηρεάζουν το είδος της εμπειρίας που βιώνουμε.
Υπάρχει μια σχετική ιστορία από την Ιαπωνία που μας θυμίζει την απίστευτη ισχύ των λέξεων και την ικανότητά τους να μεταβάλλουν τα συναισθήματά μας:

Ήταν κάποτε ένας σαμουράι, δεινός ξιφομάχος μα χαρακτήρας εγωκεντρικός και αλαζόνας. Νόμιζε πως ήταν κάποιος όταν σκότωνε κι έτσι έψαχνε διαρκώς ευκαιρίες να προκαλέσει, ακόμη και για ασήμαντη αφορμή. Με τον τρόπο αυτό ο σαμουράι συντηρούσε την ιδέα που είχε για τον εαυτό του και τον άτεγκτο χαρακτήρα του.
Κάποτε πήγε σ’ ένα χωριό και είδε κόσμο να συρρέει σε ένα μέρος. Ο σαμουράι έκοψε το δρόμο ενός από αυτούς τους ανθρώπους και τον ρώτησε κοφτά:
“Που πηγαίνετε όλοι τόσο βιαστικά;”
“Ευγενικέ πολεμιστή”, αποκρίθηκε ο άνδρας που μάλλον είχε ήδη αρχίσει να τρέμει για τη ζωή του, “πηγαίνουμε να ακούσουμε τον δάσκαλο Ουέι”.
“Ποιος είναι αυτός ο Ουέι;”.
“Μα πως είναι δυνατόν να μην γνωρίζεις τον δάσκαλο Ουέι, που είναι γνωστός σε όλη την περιοχή;”
Ο σαμουράι ένιωσε άσχημα και πρόσεξε το σεβασμό με τον οποίο μιλούσε ο χωρικός για τον εν λόγω δάσκαλο και όχι για ένα σαμουράι σαν αυτόν. Αποφάσισε λοιπόν πως η δική του φήμη θα ξεπερνούσε εκείνη του Ουέι κι έτσι ακολούθησε το πλήθος στην αχανή αίθουσα που δίδασκε ο δάσκαλος Ουέι.
Ο Ουέι ήταν ηλικιωμένος και κοντός κι αυτό προκάλεσε την περιφρόνηση και τη συγκρατημένη οργή του σαμουράι.
Ο Ουέι άρχισε να μιλά.
“Στη ζωή ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε μια πληθώρα πανίσχυρων όπλων, αλλά για μένα το πιο ισχυρό απ’ όλα είναι η λέξη”.
Μόλις το άκουσε ο σαμουράι, δεν κρατήθηκε και φώναξε:
“Μόνο ένας γέρος σαν εσένα θα μπορούσε να κάνει ένα τέτοιο σχόλιο”, είπε και τράνηξε το σπαθί του, την κατάνα, από το ζωνάρι του. Ύστερα, κραδαίνοντας την, συνέχισε:
“Αυτό είναι ένα πανίσχυρο όπλο και όχι τα λόγια σου”.
Τότε ο Ουέι, κοιτάζοντάς τον κατάματα, απάντησε:
“Είναι φυσικό κάποιος σαν εσένα να μιλά έτσι’ είναι προφανές πως δεν είσαι παρά ένας μπάσταρδος, ένας ακαλλιέργητος αγροίκος, ένας αμόρφωτος και σκέτος παλιάνθρωπος”.
Στο άκουσμα των λόγων αυτών, ο σαμουράι κοκκίνισε ολόκληρος και με σώμα άκαμπτο και μυαλό θολωμένο κινήθηκε καταπάνω του.
“Γέροντα, αποχαιρέτα τη ζωή, διότι ήρθε το τέλος σου”.
Τότε εντελώς απρόσμενα ο Ουέι άρχισε να ζητά συγνώμη.
“Συγχώρα με, άρχοντά μου, δεν είμαι παρά ένας κουρασμένος ηλικιωμένος άνθρωπος και η γλώσσα μου καμιά φορά δεν ξέρει τι λέει. Μπορεί η ευγενική καρδιά του πολεμιστή που κουβαλάς στο στήθος σου να συγχωρήσει τούτο τον ανόητο, που πάνω στην τρέλα του σε σύγχυσε;”
Ο σαμουράι κοκάλωσε και ύστερα από λίγο απάντησε ως εξής:
“Μα φυσικά, ευγενικέ δάσκαλε Ουέι, δέχομαι τη συγνώμη σου”.
τότε ο Ουέι τον κοίταξε στα μάτια και του είπε:
“Φίλε μου, πες μου τώρα: είναι ή δεν είναι πανίσχυρα τα λόγια ενός ανθρώπου;”]
Τις λέξεις δεν τις φέρνει ο άνεμος… Οι λέξεις δημιουργούν πραγματικότητες. Γι’ αυτό να αναζητάτε λέξεις που βοηθούν και δεν ακυρώνουν.
Ίσως να εκπλαγείτε με ό,τι αρχίσει να συμβαίνει στη ζωή σας.

Βρες ξανά τον εαυτό σου
ΜΑΡΙΟ ΑΛΟΝΣΟ ΠΟΥΤΖ

Μαγκιά είναι να μην χειροδικείς, να μην βλαστημάς πιο αδύναμους από σένα. Τα επιχειρήματα των πράξεων σου είναι η μεγαλύτερη απόδειξη πως έχεις δίκιο!!