Πάλι ταΐσαμε τα αλογάκια;

Οι ιπποδρομίες στην Ελλάδα ξεκινούν στα τέλη του 19ου αιώνα, με την ακόμα ισχνή αλλά φιλόδοξη αστική τάξη της χώρας να ακολουθεί με ενθουσιασμό τη νέα ευρωπαϊκή μόδα που καθιερώνουν Βρετανοί ευγενείς. O πρώτος καταγεγραμμένος ιππικός όμιλος, η Ιππική Εταιρεία Ελλάδος ιδρύεται το 1882 και δύο χρόνια μετά διοργανώνει αγώνες στο Φαληρικό Δέλτα. Οι εγκαταστάσεις είναι υποτυπώδεις, όμως τα ιππικά δρώμενα συνεχίζονται στην περιοχή κι αποκτούν αίγλη, καθώς τα τιμούν με την παρουσία τους μέλη της βασιλικής οικογένειας και πλούσιοι Έλληνες της διασποράς.Το 1924 η Προνομιούχος Ελληνική Εταιρία Ιπποδρομιών ξεκινά τις εργασίες για την ανέγερση ιπποδρόμου στο Δέλτα, σε μια έκταση 260 στρεμμάτων, η οποία παραχωρείται από το δημόσιο. Άμμος θαλάσσης χρησιμοποιείται για την κάλυψη του ελώδους εδάφους, ώστε να διαμορφωθεί ένας ελλειψοειδής στίβος μήκους 1.700 μέτρων. Χτίζονται εγκαταστάσεις για τον σταβλισμό των αλόγων και εξέδρες γύρω από το στίβο για τους θεατές, ενώ δημιουργούνται τρεις χώροι φιλοξενίας των επισκεπτών: το Περίπτερο (για τους πλούσιους κι εκλεκτούς), η Πρώτη Θέση (για ανερχόμενους αστούς) και η Δεύτερη Θέση (για τους υπόλοιπους). Στη γέννηση του ιπποδρόμου, ο ταξικός διαχωρισμός είναι ξεκάθαρος, μαζί όμως και το κάλεσμα σε όλες τις τάξεις να πάρουν μια γεύση από το σπορ των βασιλέων, που όταν γίνεται πάθος δεν κάνει ταξικές διακρίσεις.

Ο «Ναός» του Φαλήρου θα ανοίξει στις 20 Απριλίου του 1925. Όλη η καλή Αθήνα βρίσκεται εκεί για να παρακολουθήσει αγώνες ανάμεσα σε άλογα που έχουν εισαχθεί από το εξωτερικό, την κεντρική Ευρώπη και τα βόρεια Βαλκάνια. Το σπορ αναπτύσσεται ιδίως στους κόλπους της αποκαλούμενης υψηλής κοινωνίας, όμως ο πόλεμος που θα έρθει θα οδηγήσει τον ιππόδρομο στην απόλυτη διάλυση καθώς Γερμανοί και Ιταλοί παίρνουν μαζί τους όλα τα άλογα και καταστρέφουν τις εγκαταστάσεις. Ο «Ναός» πρέπει ουσιαστικά να ξαναστηθεί από την αρχή, κι αυτό ακριβώς συμβαίνει.Στα μέσα του 1951 ο ιππόδρομος είναι έτοιμος να επαναλειτουργήσει και να διανύσει την περίοδο της μεγάλης ακμής του, ενώ το 1954 τα απαρχαιωμένα σχοινιά εκκίνησης των αλόγων αντικαθίσταται από σύγχρονες –εξ Αμερικής– εγκαταστάσεις. Η ώρα της λάμψης έχει φτάσει.Οι επόμενες δύο δεκαετίες θεωρούνται οι χρυσές στην ιστορία του. Γνωστοί επιχειρηματίες επενδύουν στα άλογα κι η ιδιοκτησία στάβλων γίνεται δείγμα ευμάρειας και καλού γούστου. Η κοσμική Αθήνα έχει μόλις αρχίσει να κατηφορίζει προς την παραλία, ο ιππόδρομος εξελίσσεται σε αγαπημένο στέκι και φανατική συνήθεια.

Τη δεκαετία του ’60, η Αθήνα διανύει την περίοδο της Χολιγουντιανής ακμής της. Αστέρες του Χόλιγουντ έρχονται και συμμετέχουν σε θρυλικά πάρτι σε ξενοδοχεία όπως το King George και νυχτερινά κέντρα όπως η Αθηναία, η οποία τα καλοκαίρια μετακομίζει στον ιππόδρομο.Εκεί παίζει στο πιάνο του ο περιζήτητος πιανίστας της εποχής, Λεβ, εκεί διάσημοι ηθοποιοί στροβιλίζονται στις νότες της ορχήστρας του, εκεί οι εκλεκτότεροι των εκλεκτών πίνουν τις σαμπάνιες τους μέχρι τα χαράματα, εκεί κάνουν το ντεμπούτο τους σημαντικές φωνές της ελληνικής μουσικής (όπως η Αλέκα Κανελλίδου), εκεί διοργανώνονται κορυφαίες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις όπως τα πρώτα Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού του ΕΙΡ, εκεί δίνεται και η πρώτη μεγάλη κόντρα των δύο κορυφαίων Ελλήνων συνθετών, του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη.Το 1960 ο νεοσύστατος διαγωνισμός Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού του ΕΙΡ μετακομίζει (ο πρώτος έγινε στo King George τον Οκτώβριο του 1959 με νικητή τον Μάνο Χατζιδάκι και το «Κάπου η υπάρχει η αγάπη μου» με τη Νάνα Μούσχουρη) στην καλοκαιρινή Αθηναία στον Ιππόδρομο Φαλήρου, καθώς ούτως ή άλλως εκεί συχνάζει η αφρόκρεμα των κοσμικών. Σε μια εξαιρετικά πετυχημένη βραδιά με πολύ τραγούδι και χορό, ο Μάνος Χατζιδάκις κερδίζει και πάλι με δύο δικά του τραγούδια, πάντα σε ερμηνεία Μούσχουρη, το «Κυπαρισσάκι» και την «Τιμωρία».Το 1961, ο Μίκης Θεοδωράκης καλείται επίσης να πάρει μέρος στο Φεστιβάλ, όπου η κυριαρχία του Χατζιδάκι ήταν αδιαμφισβήτητη. Στις 2 Ιουλίου, στον όμορφο κήπο του ιπποδρόμου με τα ψηλά δέντρα, διοργανώνεται το αθηναϊκό Φεστιβάλ –από την επόμενη χρονιά η διοργάνωση μετακομίζει στην Θεσσαλονίκη. Η κόντρα Μίκη-Μάνου έχει διχάσει τη μουσική Ελλάδα. Ο Χατζιδάκις, ο οποίος μετέχει με δύο τραγούδια, το «Κουρασμένο παλικάρι» και το «Ο κυρ Αντώνης», έχοντας μόλις κατακτήσει το Όσκαρ για τα «Παιδιά του Πειραιά», θεωρείται το μεγάλο φαβορί. Μπροστά στο ιδρωμένο από τη βραδιά καύσωνα εκλεκτό κοινό, ο Θεοδωράκης κάνει την έκπληξη με την «Απαγωγή» («θα πάρω μια βαρκούλα, μανούλα μου») σε ερμηνεία της Μαίρης Λίντα και με τον Μανώλη Χιώτη σολίστ στο μπουζούκι, αφήνοντας το «Κουρασμένο παλικάρι» δεύτερο για μία μόλις ψήφο. Αργότερα κυκλοφορεί ο θρύλος που λέει ότι η Ελένη Βλάχου, μέλος εκείνης της επιτροπής, ψήφισε το έτερο τραγούδι του Χατζιδάκι («Ο κυρ Αντώνης» που έμεινε 15ο), με αποτέλεσμα να χαθεί η πολύτιμη ψήφος που θα μοίραζε στους δύο την πρωτιά. Αυτά συνέβαιναν κάποτε στον κήπο του ιπποδρόμου, δίπλα στους στάβλους και τον ιδρώτα των αλόγων, στον απόηχο της έκρηξης αδρεναλίνης του σπορ των βασιλιάδων, του τζόγου των κοινών θνητών.

Τη δεκαετία του ’60, από ηθοποιούς, σταθεροί θαμώνες του ιπποδρόμου είναι ο Μάνος Κατράκης και ο Βασίλης Αυλωνίτης. Ο πρώτος πηγαίνει από το πρωί, πολύ πριν ξεκινήσουν οι κούρσες για να δει από κοντά τα άλογα, τα οποία λάτρευε. Ο Αυλωνίτης θα παραμείνει για χρόνια πιστός θαμώνας της Πρώτης Θέσης, πάντα με το ιπποδρομιακό έντυπο στο χέρι κι έτοιμος να ρίξει μούντζες στο τέλος της κούρσας προς την πλευρά του αλόγου που εμπιστεύτηκε, αλλά δεν μπήκε καν στο δίδυμο.Το πάθος του Αυλωνίτη για τον ιππόδρομο ήταν γνωστό κι ο ίδιος δεν αρνιόταν πως έπαιζε κι έχανε τα λεφτά του στις ιπποδρομίες. Η Γεωργία Βασιλειάδου, μάλιστα, είχε αναλάβει να τον βοηθάει να κρατηθεί μακριά από τον τζόγο, όμως η διαδρομή στο Φαληρικό Δέλτα παρέμενε στις τακτικές του συνήθειες. Όπως έχει γράψει ο δημοσιογράφος, κι επίσης σταθερός επισκέπτης του ιπποδρόμου, Δημήτρης Λυμπερόπουλος, συνήθιζαν να φεύγουν μαζί μετά το τέλος των ιπποδρομιών, με τον Αυλωνίτη να λέει: «Πάλι ταΐσαμε τα αλογάκια ε;»Ο ταξικός διαχωρισμός παραμένει κυρίαρχο στοιχείο του ιπποδρόμου την περίοδο της μεγάλης ακμής του. Στο Περίπτερο και στην Αλάνα είχαν πρόσβαση μόνο οι ιδιοκτήτες αλόγων και οι κοσμικοί φίλοι τους –κι όποιος άλλος ήθελε η Εταιρεία Ιπποδρομιών– ενώ παρέμεναν άβατο για τους πολλούς. Οι ανερχόμενοι εκπρόσωποι της αστικής τάξης μπορούσαν να επισκέπτονται την Πρώτη θέση, όπου η τιμή εισιτηρίου εισόδου το 1958 ήταν για τους άνδρες 30 δραχμές και για τις γυναίκες 15 δραχμές. Για τους υπόλοιπους υπήρχε η Δεύτερη Θέση με γενική είσοδο 15 δραχμών. Από εκεί και πέρα, υπήρχαν πάντα οι «μπουκμέικερ», που εγκατεστημένοι στις γύρω ταράτσες, λάμβαναν τον οβολό κάθε ενδιαφερόμενου και πλήρωναν τα αναλογούντα κέρδη.Το φαινόμενο των «μπουκ» καθιερώθηκε και αναπτύχθηκε τις επόμενες δεκαετίες, όταν η λάμψη των ιπποδρομιών ξεθώριασε και η κοσμική Αθήνα απέκτησε νέα στέκια.

Σταδιακά οι ταξικές διακρίσεις υποχώρησαν, όχι όμως και οι οικονομικές. Το Περίπτερο έπαψε να είναι άβατο για όσους ήθελαν να στοιχηματίσουν υψηλά ποσά, ενώ καθιερώθηκε η δωρεάν είσοδος στη Δεύτερη Θέση για όσους ήθελαν απλώς να στοιχηματίσουν –έστω και με δανεικά. Για τους οικονομικά ενδιάμεσους υπήρχε πάντα η Πρώτη Θέση, όπου πέραν της εξέδρας, της επιβλητικής στεγασμένης αίθουσας, καφέ και εστιατορίου, μπορούσαν να παρακολουθούν και το πάντοκ, όπου γινόταν η επίδειξη των ίππων και των αναβατών. Εκεί οι όποιες διακρίσεις καταργούνταν, καθώς συγκεντρώνονταν παίκτες όλων των ηλικιών και των βαλαντίων και μελετούσαν με αφοσίωση κάθε ψίθυρο προπονητών και αναβατών, κάθε κίνηση των αλόγων που θα τους βοηθούσε να καταλήξουν σε ένα ασφαλές συμπέρασμα, στο μέγα ιπποδρομιακό ερώτημα: θα πάει για κούρσα το φαβορί ή θα “το κρατήσουν” προς όφελος του αουτσάιντερ;

Ο Ιππόδρομος έχει το μονοπώλιο στο αθλητικό στοίχημα μέχρι το 1959, οπότε ιδρύεται ο ΟΠΑΠ και ξεκινά και το ΠΡΟΠΟ, που θα παραμείνει ο μοναδικός ανταγωνιστής του για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες. Όμως ο ιππόδρομος έχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: αυτό του άμεσου κέρδους, που επιτρέπει ακόμα και σε εκπροσώπους των οικονομικά χαμηλότερων τάξεων να μάθουν πώς γίνεται το παιχνίδι, κι αν μελετήσουν με την απαιτούμενη ευλάβεια τα ιπποδρομιακά έντυπα, να κερδίσουν.Η προοπτική κι η πρόκληση του άμεσου κέρδους οδηγούν στην ανάπτυξη κι ενός δεύτερου χαρακτηριστικού γνωρίσματος του ιπποδρομιακού τζόγου. Το στοίχημα στις ιπποδρομίες έχει την ιδιότητα να εξάπτει τη φαντασία των παικτών που διαρκώς υποψιάζονται συνωμοσίες για κρατήματα αλόγων, κυρίως των φαβορί, και αναζητούν πληροφορίες για “σίγουρα” που κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα, δημιουργώντας –ουτοπικές τις περισσότερες φορές–ελπίδες βέβαιου κέρδους.Στον ελληνικό ιππόδρομο η καχυποψία βρίσκει ερείσματα και γόνιμο έδαφος να αναπτυχθεί, καθώς οι ιπποδρομίες μένουν απροστάτευτες σε παράνομες ή εγκληματικές προθέσεις (ιδιοκτητών, υπαλλήλων, παικτών). Αμέτρητες είναι οι ιστορίες και τα σκάνδαλα από τα πρώτα κιόλας χρόνια δημιουργίας του. Αν ανατρέξουμε στα παλαιότερα ιπποδρομιακά έντυπα βρίσκουμε δημοσιεύματα που μιλούν για ύποπτη συμπεριφορά αλόγων και διατυπώνονται ανησυχίες για τη διαφάνεια των ελλανοδικών και το αδιάβλητο των διαδικασιών ελέγχου.Χαρακτηριστική όσο και διάσημη στους ιπποδρομιακούς κύκλους είναι η ιστορία ενός μαθητευόμενου αναβάτη, την οποία ανακαλεί και δημοσιεύει στην Ελευθεροτυπία ον Ιούνιο του 2003, λίγο πριν το οριστικό φινάλε του ιπποδρόμου του Φαλήρου, ο δημοσιογράφος και λάτρης των ιπποδρομιών, Φίλιππος Συρίγος: «Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ένας νεαρός μαθητευόμενος, διατηρεί ένα ακατάρριπτο ρεκόρ! Ιδού λοιπόν το μέγιστο κατόρθωμά του: μη έχοντας άλλο τρόπο να αποφύγει τη νίκη της φοράδας (Ταμπίκο) που ίππευε, λίγα μέτρα πριν τον τερματισμό έκανε ένα θεαματικό μακροβούτι στην άμμο. Ο κόσμος έξαλλος εισέβαλε στον στίβο για να τον λιντσάρει και ο νεαρός μαθητευόμενος από τότε πέρασε στην ιστορία…».

Μέχρι τη δεκαετία του ’90, ο ιππόδρομος σταδιακά ενοχοποιείται ολοκληρωτικά. Ο ευγενής όρος «φίλιππος» αντικαθίσταται από αυτόν του «ιπποδρομιάκια» είτε παίζει στη Δεύτερη Θέση, είτε στο Περίπτερο. Η διαδρομή άλλωστε μπορεί πανεύκολα να γίνει αντίστροφα. Στο τέλος της κάθε ιπποδρομιακής συγκέντρωσης, τα χιλιάδες άχρηστα, χαμένα, δελτία μαρτυρούν μικρά ή μεγάλα ανθρώπινα δράματα για περιουσίες που χάνονται και ανθρώπινες ζωές που καταστρέφονται.Κι αυτός είναι ακόμα ένας λόγος που ο ιππόδρομος χτίζει κακό όνομα: σε αντίθεση με τον μοναδικό ανταγωνιστή του, το ΠΡΟΠΟ που τότε γίνεται μια φορά την εβδομάδα, ο ιππόδρομος προσφέρει περίπου 27 κούρσες την εβδομάδα. Οπότε είναι πιο εύκολο να χάσει κάποιος μεγάλα χρηματικά ποσά κι από το Περίπτερο να βρεθεί να ζητάει δανεικά από τους ταμίες της Δεύτερης Θέσης…Ο «Ναός» καταφέρνει να χάσει το καλό του όνομα, όχι όμως τη δυναμική του. Οι πιστοί ακόλουθοι είναι εκεί κι ας αμφισβητούν αυτό το οποίο στηρίζουν, έτοιμοι να ριγήσουν στην εκκίνηση, να μυρίσουν λάσπη και κοπριά, ιδρώτα κι απελπισία, να ασπαστούν κάθε πολύτιμη πληροφορία που έρχεται από τους στάβλους και να κρατήσουν την αναπνοή τους στο άκουσμα της φράσης «Οι ίπποι τέθηκαν στις διαταγές του αφέτη». Το πάθος των ιπποδρομιών, το πάθος του τζόγου που εξισώνει φτωχούς και πλούσιους, αστούς κι εργάτες, αντέχει ακόμα, σε όλα τα υπόλοιπα η παρακμή είναι εμφανής.Στα μέσα των ’90ς, το όνομα του ιπποδρόμου είναι συνδεδεμένο πια με όρους όπως «υπόκοσμος» και «ομερτά» (με αυτές τις λέξεις τον παρουσιάζουν σχετικά τηλεοπτικά ρεπορτάζ). Μια γενικευμένη απαξία είναι φανερή σε όλα τα επίπεδα. Οι στάβλοι φιλοξενούν 1.500 άλογα, κάτω από άθλιες συνθήκες, χωρίς να έχουν την απαραίτητη υποδομή. Τα φροντίζουν κυρίως Αιγύπτιοι κι άλλοι οικονομικοί μετανάστες, οι οποίοι ζουν με τις οικογένειες τους στα στενάκια των γύρω δρόμων. Η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των αγώνων βρίσκεται στο ύψιστο σημείο της, όπως και το παράνομο στοίχημα, που σύμφωνα με ρεπορτάζ της εποχής, φτάνει ακόμα και να ξεπερνά τα κέρδη του νόμιμου.Η διοίκηση του ιπποδρόμου ανατίθεται αποκλειστικά σε κομματικά στελέχη, που με τον ίδιο τρόπο στελεχώνουν και τις θέσεις των μόνιμων υπαλλήλων. Οι εποχικοί συνεχίζουν για δεκαετίες να εργάζονται με συμβάσεις μιας μέρας και απόλυτη έλλειψη δικαιωμάτων. Κάποιοι από αυτούς παρασύρονται και, όπως θα έλεγε κι ο Αυλωνίτης, ταΐζουν τα άλογα. Αντί για μεροκάματο, αποχωρούν με δανεικά από το Φαληρικό Δέλτα.Η παρακμή είναι επίσης φανερή στην κακή ποιότητα του στίβου που οδηγεί στον τραυματισμό και τον θάνατο δεκάδες άλογα, και στις υπόλοιπες εγκαταστάσεις, που σταδιακά ρημάζουν. Μόνο το Περίπτερο προσπαθεί να διατηρήσει ίχνη της παρελθούσας αίγλης, όμως οι τελευταίοι διάσημοι και κοσμικοί οπαδοί των ιπποδρομιών προτιμούν να περνούν απαρατήρητοι αντί να συνδέουν το όνομά τους με τον «αμαρτωλό» ιππόδρομο. Το «σπορ των βασιλιάδων» έχει πλέον μετατραπεί σε «σπορ των ρεζίληδων».

Παρά το κακό όνομα που σταδιακά αναπτύσσουν, οι ιπποδρομίες παραμένουν για δεκαετίες ένα πολύ επικερδές “σπορ” για το κράτος που από το 1968 έχει αναθέσει τη λειτουργία τους και τη διαχείριση του αμοιβαίου στοιχήματος στον ΟΔΙΕ (Οργανισμός Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος). Διατηρώντας το μονοπώλιο στον άμεσο στοιχηματικό τζόγο μέχρι το 1995, όταν σταδιακά αρχίζει να αναπτύσσεται και στην Ελλάδα το ποδοσφαιρικό στοίχημα, ο ΟΔΙΕ φτάνει να έχει αποθεματικό μεγαλύτερο των 2,5 δισ. δρχ.Η απόλυτη κατάρρευση και η μετατροπή του σε μια από τις πιο ζημιογόνες ΔΕΚΟ χρεώνεται σε ένα μεγάλο ποσοστό στις κατά καιρούς διοικήσεις του, κυρίως στα κόμματα και τις κυβερνήσεις που αντιμετώπισαν τον ιππόδρομο ως μια ευρεία δεξαμενή «βολέματος» κομματικών στελεχών.Παράλληλα, από το 2000 που ξεκινά το νόμιμο «Πάµε στοίχηµα» του ΟΠΑΠ μαζί με το ιντερνετικό στοίχηµα στις ξένες εταιρείες, ο ιππόδρομος αποκτά καινούριους, επικίνδυνους ανταγωνιστές. Παύει να έχει πια το πλεονέκτημα του άμεσου κέρδους, αντιθέτως έχει πάντα το μειονέκτημα ενός περιορισμένου κοινού, δεδομένου ότι εκ των πραγμάτων το παιχνίδι μπορεί να γίνει μέσα στο παρηκμασμένο πια Φαληρικό Δέλτα, όπου η διαφθορά, η αναξιοπιστία και η παρανομία καλπάζουν. Από το 2002 ο ΟΔΙΕ έχει μόνο αρνητικούς ισολογισμούς και χρέη, που το 2010 τον μετατρέπουν στην πιο προβληματική και ελλειμματική ΔΕΚΟ!

Το τελειωτικό χτύπημα δίνεται από την εξαιρετικά δαπανηρή μετακόμιση του ιπποδρόμου στο Μαρκόπουλο το 2003, ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων. Οι κρατικές διαφημίσεις μιλούν για τον μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο ιππόδρομο της Ευρώπης (που στοιχίζει περίπου 250 εκ. ευρώ), όμως η απόσταση αποδεικνύεται καταδικαστική για τη λειτουργία του, εξέδρες παραμένουν απελπιστικά κι επίμονα άδειες. Πριν μπει το τοταλιζατέρ (1998), που επέτρεπε και το online στοίχημα, η αναλογία στοιχήματος στον ιππόδρομο και στοιχήματος μέσω πρακτορείων ήταν 90%-10%. Από την στιγμή που λειτούργησε το τοταλιζατέρ και μέχρι το 2003 που ο ιππόδρομος παρέμεινε στο Φάληρο, η αναλογία έγινε 50%-50%. Μετά τη μετακόμιση στο Μαρκόπουλο, η αναλογία έγινε 10%-90%, καταδικάζοντας ουσιαστικά τις ιπποδρομίες στην σταδιακή εξαφάνιση καινούριων οπαδών.Η κατάσταση δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο μετά το 2010, καθώς η αλλαγή φορολογίας οδηγεί τους ιδιοκτήτες αλόγων σε μαζικές αποχωρήσεις. Ο “βασιλιάς” μένει γυμνός κι οι τελευταίοι οπαδοί του στρέφονται σε άλλες θεότητες του τζόγου. Το ξεκίνημα της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα κάνει το ένδοξο παρελθόν του ιπποδρόμου να φαντάζει μακρινή και ξεφτισμένη ανάμνηση. Άδειες εξέδρες, κάποτε εντυπωσιακές εγκαταστάσεις που δεν λειτουργούν ελλείψει κόσμου, εκατομμύρια ευρώ σε χρέη, ανασφάλιστοι αναβάτες, παραλογισμός ελληνικού Δημοσίου, εργαζόμενοι με ημερομίσθια πείνας και μια συνολική νοσταλγία για τα παλιά συνθέτουν το σκηνικό.Οι ιπποδρομιακές μέρες, από τρεις την εβδομάδα έχουν μειωθεί σε δύο, ενώ από τα 1.700 άλογα που κάποτε στεγάζονταν ασφυχτικά στις εγκαταστάσεις του Φαλήρου, υπάρχουν πια λιγότερα από 400. Όσο για την ετήσια «μαύρη τρύπα» του προϋπολογισμού του ΟΔΙΕ φτάνει το 1,5-2 εκατ. ευρώ.Η έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Παιγνίων (ΕΕΕΠ) για το 2013, αποδεικνύει ότι ο κύκλος εργασιών του ιπποδρομιακού στοιχήματος έχει συρρικνωθεί στα 65 εκατ. ευρώ από 260 εκατ. το 2009 και 193 εκατ. το 2010. Το 2014 πέφτει στα 50 εκατ. ευρώ. Το 2015 ο ιππόδρομος αριθμεί γύρω στους 40 σταθερούς επισκέπτες, για την εξυπηρέτησή τους λειτουργούν μόλις δύο ταμεία.Ο κάποτε τροφοδότης του ελληνικού δημοσίου, είναι πλέον μια ανοιχτή πληγή που αναζητεί αγοραστή. Οξύμωρο ή νομοτελειακό; Ο παραδοσιακά μεγάλος ανταγωνιστής ΟΠΑΠ είναι αυτός που αναλαμβάνει τελικά τη σωτηρία του ιπποδρόμου.

Τον Απρίλιο του 2015, το ΤΑΙΠΕΔ υπογράφει σύμβαση με την οποία παραχωρείται η άδεια του ιπποδρομιακού στοιχήματος για 20 χρόνια στον ΟΠΑΠ –ο οποίος από την εγχώρια νόμιμη βιομηχανία του τζόγου, δεν έχει εμπλοκή πια μόνο με τα καζίνο– αντί του ποσού των 40,5 εκατ. ευρώ και με τη δέσμευση της απόδοσης στο Δημόσιο 2,5 εκατ. ευρώ ως ετήσιο μίσθωμα.Για να λειτουργήσει και να αναπτύξει το ιπποδρομιακό στοίχημα ο ΟΠΑΠ συστήνει την εταιρεία Ιπποδρομίες ΑΕ, 100% θυγατρική της ΟΠΑΠ Investment, ενώ ο ΟΔΙΕ τίθεται σε εκκαθάριση και οι τελευταίοι των υπαλλήλων, μόνιμοι κι έκτακτοι, απολύονται.Τον Δεκέμβριο του 2015, η διοίκηση της Ιπποδρομίες ΑΕ και η Φίλιππος Ένωση Ελλάδας παρουσιάζουν τα σχέδια αναγέννησης του ιπποδρόμου από τις στάχτες του. Η αρχή της νέας εποχής γίνεται με μια δημοπρασία 30 καθαρόαιμων αλόγων (έχει προηγηθεί αλλαγή στη φορολογία που επιτρέπει σε νέους ή παλιούς ιδιοκτήτες να επιστρέψουν στους στάβλους).

Η πρώτη ιπποδρομιακή συγκέντρωση που διοργανώνεται από την θυγατρική του ΟΠΑΠ, Ιπποδρομίες ΑΕ γίνεται την Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2016. Οι παίκτες του ιπποδρομιακού στοιχήματος μπορούν πλέον να στοιχηματίζουν, όχι μόνο στις ελληνικές κούρσες, αλλά και σε κούρσες άλλων μεγάλων operators με τους οποίους έχει υπογραφεί σχετική συμφωνία συνεργασίας (Γαλλία, Αγγλία και Νότιο Αφρική).Ένας πρώτος μεγάλος στόχος είναι να καθιερωθούν δύο ιπποδρομιακές συγκεντρώσεις την εβδομάδα (Τετάρτη και Σάββατο). Με διάφορες εκδηλώσεις (δράσεις με άλογα όπως βόλτες με πόνι για τα παιδιά), η εταιρεία προσπαθεί να δελεάσει το κοινό για τη βόλτα στο Μαρκόπουλο. Παράλληλα, προσφέρει διευκολύνσεις σε δρομολόγια μετρό και λεωφορείων, ενώ διαθέτει πούλμαν για τη μεταφορά των ενδιαφερόμενων από τον παλιό ιππόδρομο στον νέο. Πούλμαν, τα οποία όμως πηγαινοέρχονται άδεια.Επιχειρηματίες επισκέπτονται με φίλους τον ιππόδρομο σε μια προσπάθεια να του προσδώσουν κάποια από την περασμένη λάμψη του, σαμπάνιες ανοίγουν ξανά στο ζυγιστήριο προς τιμήν των νικητών, μέχρι στιγμής ωστόσο οι φίλιπποι δεν δείχνουν να ανταποκρίνονται.

Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των ιπποδρομιακών συγκεντρώσεων παραμένει σε μόλις μία την εβδομάδα (κάθε Τετάρτη). Το Σάββατο φαίνεται πως στην παρούσα φάση εγκαταλείπεται ως μέρα διεξαγωγής ιπποδρομιών, δεδομένου ότι δημιουργούσε προβλήματα σε όσους ήθελαν να στοιχηματίσουν μέσω πρακτορείων, τα οποία τα Σάββατα έχουν παιχνίδι σε πάρα πολλούς ποδοσφαιρικούς αγώνες στο «Πάμε Στοίχημα» και δυσκολεύονται να ασχοληθούν με τον ταπεινό τζίρο των ιπποδρομιών.

Από την 1η Ιουνίου, οι ιπποδρομίες απέκτησαν τηλεοπτική κάλυψη πανελλήνιας εμβέλειας στο Μακεδονία TV, γεγονός που γεννά ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον, όμως η κατάσταση παραμένει δύσκολη.Τα σοβαρότερα προβλήματα (που έρχονται να προστεθούν στη μόνιμη καχυποψία, στο ήδη διαμορφωμένο κακό όνομα των ιπποδρομιών, αλλά και στον απομακρυσμένο ιππόδρομο) αφορούν τη λειτουργία του δύσχρηστου τοταλιζατέρ (αναμένεται να αντικατασταθεί), συν το γεγονός ότι αντί να έχουν αυξηθεί, έχουν μειωθεί τα σημεία πώλησης του ιπποδρομιακού στοιχήματος, καθώς λειτουργούν λιγότερα πρακτορεία που το εξυπηρετούν, με αποτέλεσμα ο τζίρος (στους ελληνικούς αγώνες) να παραμένει σε επίπεδα ΟΔΙΕ, στα τελευταία του.Η Ιπποδρομίες ΑΕ έχει ακόμα να διανύσει πολύ δρόμο για να εκμηδενίσει την καχυποψία και τη διαδρομή προς το Μαρκόπουλο. Η αρχή έγινε, μένει να υπάρξει συνέχεια, που θα εξασφαλίσει, όχι βέβαια τη δόξα, αλλά το μέγα ζητούμενο της τελευταίας δεκαετίας: την επιβίωση των ιπποδρομιών, που κάποτε έγραφαν λαμπρή ιστορία και τα τελευταία χρόνια παραπαίουν σε ένα καθεστώς που θα μπορούσε να περιγραφεί με τον τίτλο βιβλίου ενός από τους επιφανέστερους επισκέπτες του ιπποδρομιακού Περιπτέρου. Του «Ζητείται ελπίς» του Αντώνη Σαμαράκη.