Η ιστορία του κειμένου των Πολιτικών του Αριστοτέλους δείχνει πως στρεφόμαστε στους κλασσικούς από έγνοια κάθε φορά για την εποχή μας. Τους προβάλλουμε ζωογονητικά στο παρελθόν τους και διαβάζουμε εποικοδομητικά την πορείας τους. Αυτό ισχύει βεβαίως και για σήμερα.
Όμως εάν θέμα της κλασσικής πολιτικής φιλοσοφίας είναι η ζωή του ανθρώπου στην πόλι, η νεώτερη πολιτική φιλοσοφία έβαλε στην θέσι της πόλεως την φύσι και την ιστορία. Η παρατήρηση ανήκει στον Λήο Στράους ( προβλ. το έργο του Φυσικό Δίκαιο και Ιστορία) και έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς φωτίζει την κρίση της νεώτερης πολιτικής σκέψεως, υπό την έννοια ότι κατά τον 20ο ιδιαίτερα αιώνα κυριαρχήθηκε από τις ιδεολογίες με ολέθριες συνέπειες για την ανθρωπότητα.
Κρίση επέρχεται όταν ένας πολιτισμός δεν οδηγεί σε ανώτερη μορφή του, από εξάντληση δυνατοτήτων, η απώλεια προσανατολισμού. Ιδεολόγος δεν είναι κάποιος που εμφορείται από υψηλές ιδέες, ενδεχομένως ουτοπικές, είναι αυτός ο οποίος ακολουθεί τη λογική των ιδεών του ανεξαρτήτως απαιτήσεων της πραγματικότητος.
Η ιδεολογία αποτιμά υπέρ της τα πράγματα βάσει της “λογικής” της, μιας λογικής η οποία ταυτίζει τα γεγονότα με αξίες και δίνει προβάδισμα στο αποτέλεσμα αδιακρίτως των δεδομένων της πορείας. Είναι μια θέληση εν είδει θεωρίας του “καλού” η οποία πολεμά έως εσχάτων το “κακό”. Εκτός της αντικαταστάσεως από την ιστορία της, η έκπτωση της πολιτικής φιλοσοφίας σε ιδεολογία οφείλεται και στη συνακόλουθη αδιαφορία των νεωτέρων για το νόημα του κοινωνείν, και το αποκλειστικό ενδιαφέρον τους για την αφηρημένη σκοπιμότητα των γεγονότων, χωρίς τους ανθρώπους οι οποίοι τα προκαλούν και τα υφίστανται.
Ευλόγως άρα ξαναβρίσκουμε το νήμα της αρχής κρατώντας ζωντανή την επαφή με τους κλασσικούς. Η ανάγνωση τους βοηθεί κατ εξοχήν τον αποϊδεολογισμό των πραγμάτων και των σκέψεων, επειδή ακριβώς διακρίνουν τις αξίες από τις διαδικασίες, αντί να παραδίδονται σε παρακινδυνευμένους συσχετισμούς βάσει της εικαζομένης “λογικής” των γεγονότων. Σ αυτή την περίπτωση το παρελθόν παύει να είναι κάτι περασμένο ανεπιστρεπτί και υπάρχει ως παρόν το οποίο έχει πάντοτε κάτι να μας διδάξει.
(Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου του Στέλιου Ράμφου “Καλώς Άρχειν και Άρχεσθαι”, Περιδιάβαση στα Πολιτικά του Αριστοτέλους, από τις εκδόσεις Αρμός).