Για να μην ζούμε με μύθους ….


Ο μύθος των αποθεματικών

Αποτελεί ήττα της λογικής η ανάδειξη των «καταληστευμένων αποθεματικών» των Ταμείων σε ιερό δισκοπότηρο του Ασφαλιστικού. Ενώ όλοι γνωρίζουμε πως ήδη από τη δεκαετία του ’70 τα μεγαλύτερα Ταμεία κύριας σύνταξης ήταν ελλειμματικά, δεν μπορούσαν να σχηματίσουν αποθεματικά από τις εισφορές. Εξ αυτού άλλωστε επιχορηγούνται από το κράτος εδώ και 40 χρόνια,  για να ανταποκριθούν στις ταμειακές τους υποχρεώσεις.Στο διάγραμμα που ακολουθεί συγκρίνονται οι ετήσιες  αποδόσεις του διετούς ομολόγου του Γερμανικού Δημοσίου και των επενδύσεων των αποθεματικών των Ταμείων για την περίοδο 1996-2012. Η σύγκριση έχει ρόλο υπενθύμισης: όταν αξιολογούμε τη διαχείριση επενδύσεων δεν απομονώνουμε μόνο τις ζημιές αλλά εξετάζουμε συνολικά τις καλές και τις κακές περιόδους, συνυπολογίζουμε δηλαδή κέρδη και ζημιές.

Ο Μύθος πως τα Ταμεία έχασαν την περιουσία τους από άστοχες /σκανδαλώδεις επενδύσεις οφείλεται στο γεγονός ότι υπολογίσαμε μόνο τις ζημιές που υπέστησαν (ελληνικό χρηματιστήριο, δομημένα ομόλογα, PSI) και αγνοήσαμε τα κέρδη που αποκόμιζαν επί δεκαετίες. Μια ολοκληρωμένη εικόνα των αποδόσεων των αποθεματικών παρέχει η σύγκρισή τους σε βάθος χρόνου με τις αποδόσεις της πιο ασφαλούς επένδυσης εντός Ευρώ, του διετούς Ομολόγου του Γερμανικού Δημοσίου. Και αποδεικνύεται ότι τα αποθεματικά των Ταμείων: Την 4ετία 1996-99 πέτυχαν απόδοση πολύ υψηλότερη του Γερμανικού Ομολόγου: αποκόμισαν υψηλά κέρδη και από τα ελληνικά ομόλογα και από τις τοποθετήσεις στο ελληνικό χρηματιστήριο. Τη 2ετία 2000-01 είχαν απόδοση χαμηλότερη του Γερμανικού Ομολόγου: είχαν ζημιές από τις μετοχές αλλά κέρδη από τα Ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου κι έτσι οι αποδόσεις παρέμειναν θετικές. Την 4ετία 2002-05 σημείωσαν υψηλότερη απόδοση, διότι κατέγραψαν κέρδη και από τα ελληνικά ομόλογα και από το ελληνικό χρηματιστήριο. Μετά το 2008 οι αποδόσεις των αποθεματικών κατέρρευσαν μαζί με τη χώρα: τεράστιες ζημιές από τις τοποθετήσεις και στα ελληνικά ομόλογα και στο ελληνικό χρηματιστήριο. Η συνολική, ωστόσο, αποτίμηση της περιόδου 1995-2012 αποδεικνύει πως η μέση απόδοση των αποθεματικών των Ταμείων (2,2%) δεν διαφέρει πολύ από τη μέση απόδοση του 2ετούς Ομολόγου του Γερμανικού Ομολόγου. Υπήρξαν, δηλαδή, εξαιρετικά κακές χρονιές για τα αποθεματικά των Ταμείων στη διάρκεια της κρίσης, υπήρξαν όμως και εξαιρετικά επωφελείς και κερδοφόρες χρονιές, λόγω των υψηλών αποδόσεων που προσέφεραν οι ελληνικές μετοχές και τα ομόλογα.