Νεοχίπιδες του ίνσταγκραμ και ιστορίες με βανάκια

Χίπηδες που είναι μονογαμικοί, κουβαλούν laptop και ταγκάρουν τις μάρκες των ρούχων τους. Πόσο εναλλακτικό είναι το εναλλακτικό lifestyle και τι συμβαίνει όταν από τις αντικουλτούρες κρατάς μόνο τα hamsa hands και τα παρεό;
Χρόνος ανάγνωσης: 
Η Sabrina και ο Jimmy Horel. Οι μισές φωτό στο σάιτ τους εκθειάζουν τους γλουτούς της πρώτης. [wandxr.co]
Υπάρχουν χίπηδες το 2017; Υπάρχουν σίγουρα στο instagram, όπου ως γνωστόν υπάρχουν τα πάντα εκτός από γυναικείες ρώγες. Στους λογαριασμούς των νεαρών, όμορφων λευκών χίπηδων παρελαύνουν βανάκια Volkswagen, παρεό και υφάσματα τυπικής χίπικης tie dye αισθητικής, φαντασμαγορικές λήψεις φυσικών τοπίων, φωτογενείς στάσεις γιόγκα σε άδειες παραλίες, φωτογραφίες με ανοιχτά χέρια που τείνουν στον ουρανό, άλλες από κάποιο βράδυ γύρω από τη φωτιά.

Οι κάτοχοι αυτών των προφίλ δεν είναι φυσικά παλαιού τύπου χάρντκορ χίπηδες· υπάρχουν και τέτοιοι, τα εξωτικά απομεινάρια προηγούμενων δεκαετιών και εναντιώσεων, όπως αυτοίRainbow Family που μαζεύονται στα Rainbow Family Gatherings. Εκεί, σε ένα μέρος που αλλάζει κάθε φορά και ανακοινώνεται μέσω mailing list και από στόμα σε στόμα ελλείψει επίσημου ιστοτόπου της διοργάνωσης, συγκεντρώνονται για κάποιες μέρες άνθρωποι από όλο τον κόσμο που μοιράζονται τις αξίες της εναλλακτικής διαβίωσης, της αγάπης και της επαφής με τη φύση. Τα Gatherings είναι ακριβώς αυτό που φαντάζεται κανείς, αισθητικά αλλά και από άποψη περιεχομένου. Πολλά ράστα και τρίχες εν γένει, ακόμα περισσότερα παρεό και βραχιολάκια από χάντρες, σκηνές συχνά ολόιδιες με ινδιάνικα τίπι. Οι συμμετέχοντες σε αυτά λειτουργούν αυστηρά οριζόντια, αλληλοαποκαλούνται brothers και sisters, κυκλοφορούν ημίγυμνοι ή τελείως γυμνοί, αναφέρονται στον «έξω κόσμο» ως Βαβυλωνία, αγκαλιάζονται πολύ και περνάνε τις μέρες τους χορεύοντας σε κύκλους (συνοδεία ναρκωτικών ή χωρίς) υπό τον ήχο κρουστών και τραγουδώντας ύμνους στη φύση και τα στοιχεία της.

chynna_lockett_.jpg

Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται για να διαλογιστούν μαζί στο ετήσιο Rainbow Family Gathering. [Chynna Lockett]

Τα Gatherings έχουν δεχθεί ουκ ολίγες φορές αυστηρή κριτική”Anger arises over planned ‘Rainbow’ gathering in Black Hills”, Rapid City Journal. Οι καταβολές τους είναι ούτως ή άλλως πασιφανείς: ξεκίνησαν να διοργανώνονται στις αρχές της δεκαετίας του ’70, δηλαδή αναδύθηκαν από τα σπλάχνα της χίπικης αντικουλτούρας και φέρουν ατόφιο τον απολίτικο δυτικοκεντρικό θαυμασμό του ’60 για τις «εξωτικές» άλλες κουλτούρες, είτε αυτές βρίσκονται στα βάθη της Ινδίας είτε σε κοινότητες Αμερικανών ιθαγενών. Οι χίπιδες των Gatherings αποτελούν τα κάπως στενάχωρα δείγματα μιας αντικουλτούρας από καιρό νεκρής. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι απολύτως σαφές από πού προέρχονται, ποια είναι η καταγωγή τους, ποιες νοητές γραμμές τους συνδέουν με το παρελθόν. Οι σημερινοί νεοχίπιδες, πάλι, δεν έχουνε καμία καταγωγή· έχουνε μόνο αναφορές.

Χίπικες αντιφάσεις

Πρακτικά, πρόκειται για άτομα που υιοθετούν στοιχεία από το στυλ και τον τρόπο ζωής των χίπιδων –συχνά μάλιστα αυτοαποκαλούνται έτσι– χωρίς όμως καμία από τις ιδεολογικές προϋποθέσεις στις οποίες αυτά βασίζονταν. Για παράδειγμα, τα ρούχα που φοράνε μπορεί να μοιάζουν σαν να βγήκανε από φωτογραφίες άλλης δεκαετίας, ωστόσο την ίδια στιγμή απουσιάζει παντελώς από τις πρακτικές τους η σημασία του do-it-yourself και της άρνησης της κατανάλωσης και της εμπορευματοποίησης. Τα μπλουζάκια δεν βάφονται δεμένα κόμπο σε λεκάνες, αλλά αγοράζονται έτοιμα, όπως και όλα τα υπόλοιπα αξεσουάρ, από κάποια από τις δεκάδες μάρκες που ειδικεύονται στο σχετικό στυλ· οι εν λόγω μάρκες μάλιστα συχνά δηλώνονται με τα αντίστοιχα ταγκαρίσματα στις φωτογραφίες του instagram, σε μία σύνδεση του προσωπικού στυλ με την αγορά που θα φάνταζε ανατριχιαστική λίγες δεκαετίες πριν, και όχι μόνο στους χίπιδες.

Ο χιπισμός υμνείται ως ατομική επιλογή αποσυνδεδεμένος από κάθε αίτημα συλλογικοποίησης

Αντίστοιχα, η πολύ σημαντική για τους χίπιδες του ’60 έννοια της κοινότητας, δεν υπάρχει ούτε καν ως υπόμνηση. Οι νεοχίπηδες και οι νεοχίπισσες είναι άτομα που «βρήκαν το lifestyle που τους ταιριάζει», όπως βρίσκει κανείς το άρωμα και το αυτοκίνητο που εκφράζουν την προσωπικότητά του. Ο χιπισμός υμνείται ως ατομική επιλογή, αντίστοιχη με κάθε άλλη, αποσυνδεδεμένος από κάθε αίτημα συλλογικοποίησης. Και πώς θα μπορούσε διαφορετικά;
Εξίσου απούσα είναι η σεξουαλική απελευθέρωση, κρίσιμο αίτημα της δεκαετίας του ‘60. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, οι νεοχίπηδες μοιράζονται τη ζωή και τις φωτογραφίες τους με κάποιο έτερον ήμισυ το οποίο κατά πάσα πιθανότητα θα θεωρεί εξίσου μπανάλ την αμφισβήτηση της μονογαμίας. Έτσι κι αλλιώς εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με εορτασμό της σεξουαλικότητας και της επιθυμίας, αλλά με μια ωδή στη σεξουαλικοποίηση και πολύ συχνά στην επιχειρηματικότητα. Είναι ζευγάρια που ζούνε και ταξιδεύουν μαζί και, σε αντίθεση με τα quotes που σωρηδόν παραθέτουν, δε μοιάζουν να έχουν αρνηθεί τις κοινωνικές συμβάσεις ούτε να ζούνε απελευθερωμένοι κάποιον τρελό έρωτα. Πιο πολύ φαίνεται να έχουν πάρει μαζί στα ταξίδια τους όλες τις συμβάσεις τους και να μοιράζονται ένα νέο όραμα, αυτό του κοινού «χίπικου» brand τους.

Εξάλλου τα σόσιαλ μίντια είναι από μόνα τους σκληρή δουλειά. Πίσω από κάθε ενσταντανέ νομαδισμού υπάρχει στυλιζάρισμα, φωτογραφικός εξοπλισμός, συνήθως ακριβός, ώρες επεξεργασίας των φωτογραφιών –η κάθε ανάρτηση πρέπει να ταιριάζει χρωματικά και αισθητικά με το υπόλοιπο feed– και επιπλέον συνεργασία με πλατφόρμες-κολοσσούς όπως είναι το instagram. Γιατί, για να επανέλθουμε στην αντιπαραβολή με τον «πατροπαράδοτο» χιπισμό, οι νεοχίπιδες του instagram δεν είναι καθόλου εσωστρεφείς ή καχύποπτοι σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου και την παρουσία τους σε αυτό. Κάθε άλλο, ποστάρουν κάθε μέρα ή και πολλές φορές την ημέρα. Το αντίθετο από τα κλασικά Gatherings που είναι παραδοσιακά εσωστρεφή και οι πληροφορίες σχετικά με αυτά προέρχονται κυρίως από το βιβλίοsomewhereundertherainbow.org ενός τύπου που συμμετείχε για χρόνια στα Gatherings της Ευρώπης και του Ισραήλ και από φωτογραφίες επισκεπτών του”Love, Bums, and Drum Circles: Postcards from a Modern-Day Hippie Paradise”, VICE.

Περιπλανώμενα βανάκια-γραφεία

Οι νεοχίπιδες επιμελούνται τον εαυτό τους και κάνουν σκληρή δουλειά, σκληρή σαν freelancing. Κι ακόμη περισσότερο. Γιατί αν είναι μια φορά δύσκολο να στρωθείς και να δουλέψεις στο γραφείο του σπιτιού σου χωρίς αφεντικό πάνω από το κεφάλι σου, είναι απείρως πιο δύσκολο να το κάνεις εν μέσω καναδέζικων βιοτόπων ή σε παραλίες της δυτικής ακτής. Αλλά η εικόνα δυο στοχοπροσηλωμένων χεριών γεμάτα βραχιόλια με hamsa handsHamsa που δουλεύουν πυρετωδώς σε ένα Mac μέσα σε ένα βανάκι στη μέση του πουθενά προδίδει τις συγγένειες του νέου χιπισμού με άλλα παραμύθια της εποχής μας, όπως ότι είναι όλα εφικτά και θέμα απόφασης.

Δηλαδή το ίδιο αφήγημα που υπάρχει αυτούσιο πίσω από τις δεκάδες ιστορίες ανθρώπων που εγκατέλειψαν τις καλοπληρωμένες corporate δουλειές τους για να ταξιδέψουν και να γυρίσουν τον κόσμο, μπουχτισμένοι από τη βαρετή καθημερινότητά τους. Οι ρωγμές των ιστοριών αυτών που εμφανίζονται στα timeline όλων μας μια φορά την εβδομάδα είναι παραπάνω από ορατές, αρκεί να θέλει κανείς να τις δει. Για παράδειγμα οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που τα παρατάνε όλα για να ταξιδέψουν ξεκινάνε με κάποιο budget από την προηγούμενη δουλειά τους, αν έχουν μηδενικό budget αναγκάζονται να κάνουνε διάφορες καθόλου γοητευτικές χαμαλοδουλειές”A Not-So-Perfect Story of a Couple Who Abandoned Everything for the Sake of Travel”, Bright Side οι οποίες δεν αποτυπώνονται φωτογραφικά στα feed τους, είναι συχνότερα λευκοί”The Whiteness of Travel: Privilege in the World of Travel Blogging”, lessonslearnedabroad.com ή μέλη άλλων προνομιούχων ομάδων.

O Stevo και οι Chanel (howfarfromhome.com) αποφάσισαν να αποκαλύψουν ότι προκειμένου να χρηματοδοτούν τα φωτογενή ταξίδια τους έχουν καθαρίσει 135 τουαλέτες, έχουν σκάψει 2 τόνους πέτρας, έχουν στρώσει 57 κρεβάτια κι έχουν τακτοποιήσει εκατοντάδες προϊόντα σε ράφια σούπερ μάρκετ. ​

Το ταξίδι αποτελεί ένα υλικό δυνητικής κεφαλαιοποίησης, με τον ίδιο τρόπο που το travel blogging σημαίνει πως η δουλειά σου είναι να ταξιδεύεις

Επιπλέον, αυτό για το οποίο δε γίνεται ποτέ λόγος είναι ότι τις περισσότερες φορές το ταξίδι, είτε αυτό πραγματοποιείται με βανάκι είτε με backpacks, αποτελεί ένα υλικό δυνητικής κεφαλαιοποίησης, με τον ίδιο τρόπο που το travel blogging σημαίνει πως η δουλειά σου είναι να ταξιδεύεις. Το θέμα λοιπόν δεν είναι απλώς να γίνεις χίπης, αλλά να ζεις και από αυτό, και ει δυνατόν να μαζέψεις λεφτά για τη σύνταξη –αυτή η τυπικά αμερικανική προσήλωση στην εξοικονόμηση για τα μπάρμπεκιου των γηρατειών που οι χίπηδες των ’60s θα αποκήρυτταν μετά βδελυγμίας.

Οι ιστορίες των ανθρώπων που τα παρατάνε όλα και φεύγουν με ένα βανάκι δεν φτάνουν σε εμάς ως ιστορίες ρήξης αλλά ως inspiring success stories”11 Inspiring Stories Of People Who Left Normal Life And Embarked On An Adventure”, Buzzfeed, inspiring γιατί μπορεί βλέποντάς τες να γίνουμε κι εμείς λίγο πιο τολμηροί, λίγο πιο παραγωγικοί. Οι νεοχίπιδες ταξιδεύουν στις άκρες του κόσμου χωρίς να ξεφεύγουν ποτέ από τα φαντάσματα της επιτυχίας, της κατανάλωσης και της παραγωγικότητας και δεν αρνούνται στην πραγματικότητα καμία κοινωνική νόρμα, όπως οι πρόγονοί τους του προηγούμενου αιώνα. Δεν αρνούνται καν τις εξουθενωτικές προσταγές για το πώς πρέπει να είναι τα σώματα και η σχέση μας με αυτά.

Η Sabrina και ο Jimmy Horelwandxr.co αυτοαποκαλούνται χίπηδες και ζούνε στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε ένα βαν γεμάτο υφάσματα με ινδικά mandalaMandala. Είναι νέοι, όμορφοι, μαυρισμένοι, υγιείς και εννοείται γυμνασμένοι, υπακούν δηλαδή σε όλους τους κανόνες για το αξιοζήλευτο σώμα του 2017. Η Sabrina στις μισές φωτογραφίες του κοινού τους λογαριασμού στο Instagram είναι ημίγυμνη. Και όλο αυτό δεν έχει κανένα ίχνος απελευθέρωσης, ούτε καν την αποδοχή του σώματος που υπόσχονταν τα γυμνά στήθη γυναικών όλων των ηλικιών στα κοινόβια των ’70ς. Απεναντίας, εδώ έχουμε την πιο σκληρή πειθάρχηση, μια πειθάρχηση που μεταξύ άλλων λέει πως όλα πρέπει να αναφέρονται στο σεξ, αλλά το σεξ και η επιθυμία να μην είναι πουθενά.

Οι νεοχίπηδες θεωρούν ότι το να ζεις σε ένα βανάκι τρώγοντας κινόα και πίνοντας παγωμένες φρουτόκρεμες (σμούθις) με τα λεφτά που βγάζεις από το μπλογκ σου είναι ριζικά διαφορετικό και εναλλακτικό από ό,τι αν δούλευες 9-5 σε γραφείο φορώντας πουκάμισο. Στην πραγματικότητα πρόκειται για δύο τρόπους ζωής που διέπονται από τα ίδια ακριβώς ιδεολογήματα και εκκινούν από τους ίδιους ορισμούς για την ευτυχία και την επιτυχία. Τα ταξίδια είναι απλώς άλλο ένα μπούλετ στην to-do list της ασφυκτικής σύγχρονης ζωής που όλοι θέλουν να εγκαταλείψουν, και την ίδια στιγμή αυτοί που νομίζουν πως το καταφέρνουν δεν την εγκαταλείπουν ποτέ. Με αυτή την έννοια οι νεονομάδες (αλήθεια, πόσο τρομακτική οικειοποίηση του νομαδισμού σε μια εποχή τόσο βίαιων εκτοπισμών) είναι απολύτως συμπληρωματικοί με εκείνους που δουλεύουν στα γραφεία. Ίσως λίγο περισσότερο νοσηροί.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Δημοσιογραφία και ΜΜΕ και έκανε μεταπτυχιακό στις σπουδές φύλου και τις πολιτισμικές σπουδές στο Πάντειο. Εργάζεται ως δημοσιογράφος.