Η αρχαία τραγωδία γεννήθηκε όταν ο άνθρωπος κατάλαβε ότι υπάρχουν πράξεις που δεν διορθώνονται.
Η σύγχρονη κοινωνία κάνει το αντίθετο: υπόσχεται ότι όλα διορθώνονται, όλα συγχωρούνται, όλα κουκουλώνονται. Γι’ αυτό τα παιδιά δεν μεγαλώνουν με την αίσθηση της τραγικότητας. Δεν φοβούνται τον θάνατο, γιατί δεν έχουν μάθει να εκτιμούν τη ζωή.
Ο Μάσιμο Ρεκαλκάτι γράφει ότι ο νόμος και τα όρια στη ζωή ενός παιδιού είναι απαραίτητα, γιατί του θυμίζουν την ευαλωτότητά του. Του υπενθυμίζουν ότι υπάρχει τέλος, ότι υπάρχει θάνατος.
Έτσι, για ακόμη μία φορά, βρισκόμαστε μπροστά σε μια βίαιη συμπλοκή ανηλίκων που οδήγησε στον τραγικό θάνατο ενός δεκαπεντάχρονου. Κάθε φορά που συμβαίνει μια τέτοια δολοφονία, όλοι αναζητούμε το κίνητρο.
Γιατί;
Σαν να μην μπορούμε να αντέξουμε την ιδέα ότι ίσως να μην υπήρχε επαρκής λόγος. Θέλουμε μια εξήγηση, γιατί αρνούμαστε την πιθανότητα να μην υπάρχει καμία απάντηση. Νομίζουμε πως, αν καταλάβουμε το «γιατί», θα λύσουμε και το πρόβλημα του κακού. Όμως, αυτή είναι η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση.
Το πρόβλημα είναι ακριβώς αυτό: αυτά τα παιδιά δεν έχουν κανέναν λόγο να σκοτώσουν, γιατί δεν έχουν κανέναν λόγο να ζήσουν.
Βιώνουν ένα απόλυτο κενό.
Δεν σκοτώνουν επειδή υπηρετούν κάποιον σκοπό, αλλά επειδή αδυνατούν να αντέξουν αυτό το κενό. Η ψυχή τους χασμουριέται θανάσιμα και, μέσα από τη βία, νιώθουν υπαρκτά, ορατά. Μας σοκάρουν για να τα κοιτάξουμε, γιατί τα ίδια νιώθουν αόρατα. Δεν βρίσκουν κανέναν σοβαρό λόγο να μην αφαιρέσουν μια ζωή, γιατί δεν βρίσκουν κανέναν σοβαρό λόγο να δώσουν νόημα στη δική τους.
Εκεί ακριβώς φωλιάζει η απουσία νοήματος, ελπίδας και ονείρου.
Το κενό σκοτώνει πιο εύκολα από το πάθος.
Έτσι, ρωτάμε λανθασμένα: «Γιατί σκότωσε;».
Το ερώτημα πρέπει να πάει πολύ πιο πίσω:
«Τι έχει συμβεί στις ζωές μας, στις οικογένειές μας, στην παιδεία και στην κοινωνία μας, ώστε ο θάνατος να μη μοιάζει πια αδιανόητος;»
Κάποτε ο θάνατος ήταν το έσχατο όριο που σταματούσε τον άνθρωπο. Σήμερα μοιάζει να είναι απλώς μία ακόμη είδηση στο feed μας. Και όταν ο θάνατος παύει να είναι όριο και μυστήριο, τότε και η ζωή παύει να είναι ιερή.
(Το κείμενο έχει στηριχθεί σε ανάρτηση του Πατέρα Λύβιου με κάποιες δικές μου μικροπαρεμβάσεις )
