Η ελευθερία είναι ίσως το πιο αγαπημένο ιδανικό των ανθρώπων. Στο όνομά της έγιναν επαναστάσεις, γράφτηκαν συντάγματα, θυσιάστηκαν ζωές και υψώθηκαν σημαίες. Κάθε λαός τη θεωρεί πολύτιμο αγαθό και συχνά την τοποθετεί στο βάθρο των υψηλότερων αξιών του.
Κι όμως, αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά την ιστορία και την καθημερινότητα, θα διαπιστώσει ότι η απόλυτη ελευθερία δεν υπάρχει πουθενά. Οι λαοί δεσμεύονται από νόμους, οικονομικές ανάγκες, διεθνείς συσχετισμούς, παραδόσεις, προκαταλήψεις και αμέτρητες εξαρτήσεις. Ακόμη και τα πιο δημοκρατικά κράτη γνωρίζουν περιορισμούς, ενώ και οι πιο ισχυρές κοινωνίες δεν μπορούν να ξεφύγουν από τα όρια που θέτει η πραγματικότητα.
Η ελευθερία, ίσως,να μην είναι ένας τόπος όπου φτάνει κανείς, αλλά ένας δρόμος που διαρκώς διανύει. Δεν είναι μια μόνιμη κατάκτηση, αλλά μια αδιάκοπη προσπάθεια να διευρύνουμε τα όρια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της δικαιοσύνης και της αυτοδιάθεσης.
Έτσι, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει κάπου ένας απολύτως ελεύθερος λαός. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν κάθε γενιά αγωνίζεται να γίνει λίγο πιο ελεύθερη από την προηγούμενη. Γιατί η ελευθερία, όπως και ο ορίζοντας, απομακρύνεται όσο την πλησιάζουμε, αλλά εξακολουθεί να φωτίζει την πορεία μας.
1
