Αντίλογος από αγαπητό φίλο και αναγνώστη για την ανάρτηση, Ο Ράμφος και ο «λογισμοκρατούμενος» άνθρωπος:
Σημαντικός διανοούμενος ο Ράμφος αναμφισβήτητα . Ωστόσο όπως και ολοι σχεδόν οι φιλόσοφοι δεν αποφεύγει , κατά τη γνώμη μου πάντα , τις υπερβολές , ενίοτε μέχρι παραλογισμού , όπως στο συγκεκριμένο αναδημοσιευμά σου φίλε Κώστα . Από πού κι ως που “συνομιλώντας” με μια σκέψη δική μας ή αλλουνου καταλήγουμε υποχρεωτικά αιχμάλωτοί της ? Με ποια επιχειρήματα αποκλείει την απόρριψή της ?
“Μάθε να παρατηρείς τη σκέψη χωρίς να την κρίνεις “(!!!) Ισοδύναμο: “Μάθε να παρατηρείς τη σκέψη χωρίς να την επεξεργάζεται λογικά , απλούστερα χωρίς να τη σκεφτεσαι .”
Πώς μπορει να γινει αυτό ρε Κωστα ?
Τι ειναι η σκεψη πίνακας ή αγαλμα ?
Ο ανθρωπος είναι λογισμοκρατουμενος από διακρίσεώς του ως έλλογου όντος και οχι μόνο ως συγχρονος ! . . . . .
Και μια τελευταια παρατήρηση :
Οι σκέψεις δεν “γίνονται” συναισθήματα , “προκαλούν” συναισθήματα για όσους καταλαβαίνουν ελληνικά .
Καλημέρα φίλε μου αλλά με το συμπάθειο , παντα να προσεχεις όχι ποιος το λέει αλλά τι λέει ! . . . .
Νίκος
Απάντηση :
Αγαπητέ φίλε,
Σε ευχαριστώ ειλικρινά για την προσεκτική και διεισδυτική ανάγνωση. Ο διάλογος έχει αξία ακριβώς όταν υπάρχει αντίλογος.
Ο Σ. Ράμφος πράγματι συχνά χρησιμοποιεί έντονα σχήματα για να ταρακουνήσει τον αναγνώστη. Δεν νομίζω όμως ότι υποστηρίζει πως όποιος «συνομιλεί» με μια σκέψη γίνεται μοιραία αιχμάλωτός της. Η έννοια της αιχμαλωσίας, όπως την καταλαβαίνω, αφορά την ασυνείδητη ταύτιση — όταν δηλαδή ο λογισμός μάς καταλαμβάνει πριν προλάβουμε να τον εξετάσουμε.
Η φράση «παρατήρησε τη σκέψη χωρίς να την κρίνεις» όντως ακούγεται αντιφατική αν την πάρουμε κυριολεκτικά. Δεν σημαίνει, κατά τη γνώμη μου, «μη σκέφτεσαι». Σημαίνει: δες πρώτα τον λογισμό ως φαινόμενο, πριν τον αξιολογήσεις. Η αναστολή της άμεσης κρίσης δεν είναι κατάργηση της λογικής· είναι ένα ενδιάμεσο στάδιο επίγνωσης.
Ο άνθρωπος είναι έλλογο ον — συμφωνώ απολύτως. Το ερώτημα όμως είναι αν είναι κυρίαρχος των λογισμών του ή συχνά αιχμάλωτός τους. Εκεί νομίζω εστιάζει η πρόκληση.
Όσο για τη διατύπωση «οι σκέψεις γίνονται συναισθήματα», δέχομαι ότι γλωσσικά είναι ακριβέστερο να πούμε «προκαλούν».
Συμφωνώ τέλος απολύτως μαζί σου: σημασία έχει όχι ποιος το λέει, αλλά τι λέει. Και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να συζητήσουμε.
Καλημέρα και πάντα χαίρομαι για την κριτική σου ματιά!
Κώστας