Πίστη στο μέλλον και η τόλμη της Καμπύλης Σίγμα
— Charles Handy*
Η φράση του Handy ότι «πρέπει να έχουμε πίστη στο μέλλον ώστε να έχει νόημα το παρόν» φωτίζεται βαθύτερα μέσα από την περίφημη Καμπύλη Σίγμα. Σύμφωνα με αυτήν, κάθε πορεία —μια καριέρα, ένας οργανισμός, ακόμη και μια προσωπική ζωή— ακολουθεί μια ανοδική φάση, φτάνει σε κορύφωση και αργά ή γρήγορα εισέρχεται στην παρακμή. Το κρίσιμο σημείο δεν είναι η πτώση, αλλά η κορυφή.
Εκεί ακριβώς τοποθετεί ο Handy τη μεγαλύτερη πρόκληση: η νέα προσπάθεια πρέπει να ξεκινήσει όταν η παλιά ακόμη αποδίδει. Όχι από ανάγκη, αλλά από διορατικότητα. Αυτό απαιτεί τεράστια πίστη — όχι μόνο στο μέλλον, αλλά και στην ίδια την κρίση μας, ειδικά όταν αυτή έρχεται σε σύγκρουση με την τρέχουσα επιτυχία.
Σε αυτό το σημείο της «δεύτερης καμπύλης», η σύγχυση είναι αναπόφευκτη. Ενώ τα εξωτερικά σημάδια δείχνουν ευημερία, η εσωτερική ανάγκη για στροφή μοιάζει παράλογη. Αγγίζει τα όρια της προδοσίας προς το παρελθόν μας και της αχαριστίας προς την επιτυχία μας. Κι όμως, είναι η μόνη αλλαγή που γίνεται με αξιοπρέπεια. Όταν αλλάζεις από δύναμη και όχι από πανικό, από επιλογή και όχι από εξάντληση, τότε το παρόν μετατρέπεται σε γέφυρα και όχι σε αδιέξοδο.
Στην εποχή μας, όπου οι κύκλοι της ζωής και της εργασίας επιταχύνονται δραματικά, η πίστη στο μέλλον παύει να είναι μια αφηρημένη ελπίδα. Γίνεται πράξη πρόνοιας και ένας απαραίτητος οδηγός επιβίωσης. Είναι η εσωτερική βεβαιότητα ότι η στασιμότητα, όσο άνετη κι αν είναι, αποτελεί μια μορφή αργής παρακμής. Το μεγαλύτερο ρίσκο σήμερα δεν είναι η αλλαγή, αλλά η προσκόλληση σε μια επιτυχία που ανήκει ήδη στο χθες.
Έτσι, η Καμπύλη Σίγμα του Handy μας μαθαίνει κάτι βαθιά ανθρώπινο: το παρόν έχει νόημα μόνο όταν τολμά να γεννά το μέλλον του. Και αυτό το τόλμημα δεν το γεννά ο φόβος, αλλά η πίστη.
*Ο Charles Handy είναι συγγραφέας και τηλεπαρουσιαστής, γνωστός και από την εκπομπή του στο BBC “Σκέψη της Ημέρας”. Τα βιβλία του, μεταξύ των οποίων το “The empty raincoat”, έχουν πουλήσει πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. Έκανε κλασικές σπουδές στην Οξφόρδη. Διετέλεσε στέλεχος εταιρίας πετρελαιοειδών, καθηγητής στο London Business School και Πρόεδρος της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών.
Υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς στοχαστές του 20ού αιώνα στη μελέτη της οργανωσιακής συμπεριφοράς και της φύσης της εργασίας, προτείνοντας ανθρώπινες και ηθικές προσεγγίσεις στη διοίκηση.