Μικρό δοκίμιο
Στην ιστορία της ελληνικής σκέψης, ο έρωτας δεν υπήρξε ποτέ ένα απλό αίσθημα, αλλά μια κοσμογονική δύναμη, ένας δρόμος που συνδέει το εφήμερο με το αιώνιο. Αν τοποθετήσουμε τη φιλοσοφία του Δημήτρη Λιαντίνη δίπλα στο πλατωνικό οικοδόμημα, ανακαλύπτουμε δύο όψεις της ίδιας υπαρξιακής αγωνίας: την προσπάθεια του ανθρώπου να νοηματοδοτήσει τη γύμνια του απέναντι στον χρόνο.
Για τον Πλάτωνα, ο έρωτας είναι ο γιος της Πενίας και του Πόρου. Είναι η ενσάρκωση της έλλειψης που αναζητά την πλήρωση. Ο πλατωνικός εραστής χρησιμοποιεί το κάλλος ως σκάλα· ξεκινά από το ωραίο σώμα για να φτάσει στην αιώνια Ιδέα, επιζητώντας τον «τόκο εν καλώ». Ο έρωτας εδώ είναι η ορμή για αθανασία, μια απόπειρα του ανθρώπου να δραπετεύσει από τον κόσμο της φθοράς και να επιστρέψει στο θείο.
Ο Λιαντίνης, ωστόσο, προσγειώνει αυτή την ορμή στην τραχιά πραγματικότητα της βιολογίας. Για εκείνον, το σεξ και ο θάνατος δεν είναι αντίπαλοι, αλλά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: της θνητότητας. Ενώ στον Πλάτωνα ο έρωτας είναι η έξοδος από τον θάνατο, στον Λιαντίνη ο έρωτας είναι το σύμπτωμα του θανάτου. Η ένταση της επιθυμίας δεν πηγάζει από την ανάμνηση ενός υπερπέραν, αλλά από την επίγνωση του τέλους. Ερωτευόμαστε με πάθος ακριβώς επειδή ο χρόνος μας είναι σπάνιος. Αν ο άνθρωπος ήταν αθάνατος, ο έρωτας θα κατέληγε μια μηχανική πράξη, στερημένη από το τραγικό βάθος που του χαρίζει η προοπτική της απώλειας.
Εκεί που ο Πλάτων προσφέρει τη σωτηρία μέσω της υπέρβασης, ο Λιαντίνης προσφέρει την αξιοπρέπεια μέσω της αποδοχής. Η «μικρή έκσταση» της ερωτικής πράξης είναι μια πρόβα θανάτου, μια στιγμή όπου το «εγώ» διαλύεται, υπενθυμίζοντας πως κάθε ένωση είναι προσωρινή. Ο άνθρωπος του Λιαντίνη δεν βαδίζει προς τη λύτρωση, αλλά στέκεται ανάμεσα στον πόθο και το τέλος, παίζοντας τη μοίρα του με «ανοιχτά μάτια».
Συνελόντι ειπείν, ο έρωτας παραμένει η ισχυρότερη κατάφαση της ζωής, όχι γιατί νικά τον θάνατο, αλλά γιατί αντλεί το φως του από τη σκιά του. Είτε ως πλατωνική δίψα για το αιώνιο είτε ως λιαντινική κραυγή στο παρόν, ο έρωτας είναι αυτό που καθιστά τον άνθρωπο τραγικό — και, ως εκ τούτου, αληθινά μεγάλο.