Από το βιβλίο του Lewis Spence με τίτλο Ινδιάνοι :
…..Για τους ινδιάνους δεν υπήρχε διαχωρισμός σε έμψυχα και άψυχα. Τα πάντα είχαν ζωή και κάθε ινδιάνοε θεωρούσε πως ήταν μέρος της φύσης και όχι κυρίαρχος και εξουσιαστής της. Δεν είχε καλούς και κακούς θεούς, αλλά τα πάντα κυλούσαν μέσω μιας αρμονικής φυσικής συνεργασίας, η οποία εμπεριείχε μια ύψιστη ιερότητα.…
Γνώμη και μόνο ενός αιπόλου της Πάρνηθας για τον αληθινό πολιτισμό :
Ο αληθινός πολιτισμός
Πολιτισμό συνηθίσαμε να ονομάζουμε τις πόλεις, τα τείχη, τα σιδερένια όπλα, τα βιβλία και τις μηχανές. Κι έτσι, όταν οι Ευρωπαίοι πάτησαν το πόδι τους στον Νέο Κόσμο, φάνηκαν ανώτεροι από τους ινδιάνους, που δεν είχαν μέταλλα, ούτε γραφή, ούτε στρατούς με κανόνια.
Μα αν πολιτισμός είναι η σοφία της ζωής, τότε οι ινδιάνοι ίσως βρέθηκαν ψηλότερα. Γιατί για εκείνους δεν υπήρχε άψυχο· όλα είχαν πνοή, όλα ψυχή. Το ποτάμι, το βουνό, το ζώο, το δέντρο ήταν αδέλφια τους, όχι πράγματα προς υποταγή. Κι οι ίδιοι δεν ήταν άρχοντες της φύσης, μα μέλη της, δεμένοι με μια αόρατη αρμονία που μύριζε ιερότητα.
Δεν είχαν θεούς κακούς κι εκδικητικούς. Είχαν μόνο την ενότητα του κόσμου, όπου κάθε φαινόμενο κουβαλούσε μια δύναμη, άλλοτε τρυφερή, άλλοτε σκληρή, μα πάντα σεβαστή. Ζούσαν με τελετές που θύμιζαν πως η ύπαρξη είναι κοινό δώρο, όχι κτήμα.
Οι Ευρωπαίοι έφεραν το σίδερο και το βιβλίο, μα και τη λεηλασία. Κι ίσως σήμερα, που η γη στενάζει, τα λόγια των ινδιάνων να ακούγονται πιο προφητικά από ποτέ: αν χαθεί η ισορροπία με τη φύση, χάνεται κι ο άνθρωπος.
Ίσως, λοιπόν, οι πραγματικοί «πολιτισμένοι» δεν ήταν εκείνοι που έφτιαξαν καράβια για να κυριεύσουν θάλασσες, αλλά όσοι έσκυψαν να αφουγκραστούν το τραγούδι του ανέμου μέσα στα δέντρα.
