Η προηγούμενη ανάρτηση με το ωραίο κείμενο του Πάνου Μπιτσαξή μου έδωσε το ερέθισμα να ψάξω για τον Ομάρ Χαγιάμ.
ΚΜ
Ο Ομάρ Χαγιάμ και η σοφία της στιγμής
Σε έναν κόσμο που αγαπά τις βεβαιότητες, ο Ομάρ Χαγιάμ τόλμησε να μιλήσει για την αβεβαιότητα. Μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής της μεσαιωνικής Περσίας, γεννημένος στη Nishapur, υπήρξε μια από εκείνες τις σπάνιες μορφές όπου η επιστήμη και η ποίηση συναντώνται στο ίδιο πνεύμα.
Στα μαθηματικά αναζητούσε την ακρίβεια. Στην ποίηση, όμως, παραδεχόταν το μυστήριο. Στα περίφημα σύντομα τετράστιχα ποιήματά του, δεν υπόσχεται λύσεις. Θέτει ερωτήματα. Τι είναι ο χρόνος; Τι είναι η μοίρα; Και τι αξίζει τελικά μέσα στην μικρή διάρκεια της ανθρώπινης ζωής;
Ο Χαγιάμ μοιάζει να μας ψιθυρίζει κάτι απλό αλλά δύσκολο:
η ζωή δεν εξηγείται πλήρως· μόνο βιώνεται.
Γι’ αυτό στα ποιήματά του επανέρχεται συχνά η εικόνα του κρασιού, του κήπου, της παρέας. Όχι ως πρόσκληση σε ασωτία, αλλά ως υπενθύμιση ότι η στιγμή είναι εύθραυστη. Ό,τι έχουμε είναι το παρόν. Το χθες χάθηκε και το αύριο είναι ακόμη σκιά.
Ίσως γι’ αυτό ο λόγος του, γραμμένος πριν από σχεδόν χίλια χρόνια, ακούγεται τόσο σύγχρονος. Μας θυμίζει ότι όσο κι αν προοδεύει η γνώση, το μεγαλύτερο μυστήριο παραμένει η ίδια η ζωή.
Και μπροστά σε αυτό το μυστήριο, ο Ομάρ Χαγιάμ προτείνει μια στάση λιτή:
να σκεφτόμαστε βαθιά, να αμφιβάλλουμε έντιμα και — όσο κρατά η μέρα — να μην ξεχνάμε να ζούμε.