Η φράση του Έρμαν Εσσε «Μάθε ότι οφείλει να παίρνει κανείς τα σοβαρά και γέλα με τα υπόλοιπα» συμπυκνώνει μια βαθιά στάση ζωής: διάκριση, μέτρο και εσωτερική ελευθερία.
Τα «σοβαρά» δεν είναι τα βαριά ούτε τα θορυβώδη. Είναι όσα αφορούν την ευθύνη, την αξιοπρέπεια, τον χαρακτήρα, τις σχέσεις που μας ορίζουν. Αυτά απαιτούν προσοχή, συνέπεια και βάθος. Εκεί δεν χωρά ελαφρότητα, γιατί από αυτά εξαρτάται το ποιοι είμαστε και πώς στεκόμαστε απέναντι στους άλλους.
Όλα τα υπόλοιπα —οι μικροεγωισμοί, οι παρεξηγήσεις, οι κοινωνικές ματαιότητες, η υπερβολική σοβαροφάνεια— αξίζουν ένα χαμόγελο. Όχι περιφρόνηση, αλλά απόσταση. Το γέλιο εδώ δεν είναι επιπολαιότητα· είναι άμυνα της ψυχής απέναντι στο ασήμαντο που διεκδικεί χώρο δυσανάλογο της αξίας του.
Ίσως τελικά η ωριμότητα να μην φαίνεται από το πόσο σοβαρός δείχνει κανείς, αλλά από το πότε είναι σοβαρός και πότε μπορεί να γελά. Γιατί όποιος γελά με τα μικρά, έχει χώρο να σταθεί όρθιος στα μεγάλα.
