Η εργασία αποτελεί ένα από τα κεντρικά πεδία προβληματισμού στην σκέψη του Κορνηλίου Καστοριάδη, όχι απλώς ως οικονομική δραστηριότητα αλλά ως πυρηνικό στοιχείο της ανθρώπινης αυτοδημιουργίας.
Σε αντίθεση με τον κυρίαρχο τεχνοκρατικό ή ωφελιμιστικό λόγο που αντιμετωπίζει την εργασία αποκλειστικά ως εργαλείο επιβίωσης ή παραγωγικότητας, ο Καστοριάδης αναζητά το νόημα και τη δημιουργικότητα της εργασιακής εμπλοκή.
Αλλά τι σημαίνει «να μένεις σε μια δουλειά» μέσα σε έναν κόσμο που σου μαθαίνει να ζεις για το Σαββατοκύριακο και τι σημαίνει η εργασία όταν αποσυνδέεται από την αυτονομία;
Ο Καστοριάδης διακρίνει την εργασία από τη απλή εκτέλεση καθηκόντων. Η εργασία, στην ουσία της δεν είναι καταναγκαστική δραστηριότητα αλλά σχέση με τον κόσμο, μέσω της οποίας το υποκείμενο παράγει, δημιουργεί και νοημοδοτεί.
Στο πλαίσιο της αυτόνομης κοινωνίας, η εργασία μπορεί να ιδωθεί ως δημιουργική πράξη, όπου ο άνθρωπος δεν είναι απλώς εκτελεστής εντολών αλλά συμμετέχει ενεργά στον μετασχηματισμό του κόσμου, φυσικού και κοινωνικού.
Αντίθετα, στο ετερόνομο σύστημα του καπιταλισμού ή του γραφειοκρατικού σοσιαλισμού, η εργασία αποξενώνεται: μετατρέπεται σε προϊόν καταναγκασμού, σε κάτι εξωτερικό προς το άτομο. Ο εργαζόμενος δεν δημιουργεί παράγει για κάποιον άλλον, χωρίς έλεγχο στο προϊόν ή στη διαδικασία.
1) Μπορούμε να επανεφεύρουμε την εργασία ως δημιουργική πράξη και όχι ως εξαναγκασμό;
2)Πώς μπορούμε να θεσπίσουμε έναν εργασιακό χώρο που να ενισχύει την αυτονομία κι όχι την υπακοή;
3)Πώς αλλάζουμε το φαντασιακό που συνδέει την εργασία με την εξάντληση και την επιτυχία με τον ανταγωνισμό;
Ο ορισμός της εργασίας από τον Καστοριάδη είναι βαθιά φιλοσοφικός, πολιτικός και ανθρωπολογικός. Μας καλεί όχι μόνο να αναστοχαστούμε τις συνθήκες εργασίας αλλά να επανεξετάσουμε το τι σημαίνει να δημιουργούμε, να επιλέγουμε, να νοηματοδοτούμε μέσα από το έργο μας,
Μείνε λοιπόν σε μια δουλειά που να μην ολοκληρώνεται με τίτλους ή αμοιβές αλλά πρωτίστως σε βοηθά να γίνεσαι αυτό που θες να είσαι.