Το ρήμα «ξαμώνω» έχει τέσσερις ερμηνείες στη σημασία του, σύμφωνα με το λεξικό του Γιώργου Μπαμπινιώτη.
Αρχικά μπορεί να σημαίνει ότι πλησιάζω κάποιον (συνήθως απειλητικά) ή απειλώ κάποιον με σηκωμένο το χέρι, ετοιμάζομαι να χειροδικήσω. Επίσης σημαίνει ορμώ, επιτίθεμαι και σημαδεύω. Τέλος, μπορεί να σημαίνει ότι βάζω σκοπό, προσπαθώ.
Ετυμολογικά προέρχεται από τη μεσαιωνική λέξη έξαμον ή άξαμον από το λατινικό examen (εξέταση, στάθμιση).