Δίνεται σήμερα έμφαση γενικότερα στην φαρμακευτική αγωγή ενώ δεν δίνεται τόσο έμφαση στην τροποποίηση παραγόντων κινδύνου μέσω αλλαγής τρόπου ζωής. Επίσης αναφαίνεται ένας νέος ντετερμινισμός που αφορά την συσχέτιση κάθε νόσου ή παθογόνου συμπεριφοράς με το γονιδίωμα και τα γονίδια. Ο νέος αυτός ντετερμινισμός αποτρέπει τελικά τα άτομα να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο ζωής τους με παρεμβάσεις επιγενετικές. Πόσο το γενετικώς πεπρωμένο είναι τελικά φυγείν αδύνατον;
Στην εποχή μας η έρευνα και η επιστήμη δεν φαίνεται πλέον να είναι μια καταγραφή της αλήθειας μόνον, αλλά και μια υπόθεση που διαμορφώνεται μέσα στην κοινωνία κάτω από την πίεση κοινωνικών επιταγών. Έτσι αν μια κοινωνική μερίδα πείσει την κοινωνία να αναπτύξει τον τάδε τομέα φαίνεται πως μπορεί να δημιουργήσει ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα και όχι ενός άλλου. Παραδείγματος χάριν, ακούμε να προβάλλεται ότι θα βρεθεί το φάρμακο για την παχυσαρκία προκαλώντας το ευρύ κοινό να πιστέψει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στο να τρώει και να είναι παχύσαρκος μιάς και η επιστήμη θα κάνει το θαύμα της. Σε αντίθετη περίπτωση θα μπορούσε να αναπτυχθεί ο τομέας της πρόληψης (δηλαδή άσκηση και σωστό φαγητό) ο οποίος θα μείωνε θεαματικά τα ποσοστά παχυσαρκίας, κάτι που στην δεδομένη κοινωνία που ζούμε δεν συμβαίνει.
Η σχέση του γενετικού μας υποβάθρου με πολλές μεταβολικές παθήσεις όπως είναι ο καρκίνος ή άλλες καταστάσεις όπως είναι το γήρας, έχει πλέον αποδειχθεί ότι δεν ξεπερνά το 15%. Όλο το υπόλοιπο είναι θέμα τρόπου ζωής μας. Σε αυτό μπαίνει η διατροφή, η άσκηση, το κάπνισμα αλλά και μια άλλη παράμετρος που δεν της είχαμε δώσει μεγάλη σημασία: η συντροφικότητα και η εμπλοκή του ανθρώπου με κοινωνικά προβλήματα που ξεπερνούν το επάγγελμα του (ειδικά όταν πάρει σύνταξη και μετά). Αυτό που λέμε social involvement. Έτσι έχει δείξει μεγάλη μελέτη στο Πανεπιστήμιο Harvard, σύμφωνα με τον ψυχίατρο Robert Waldinger. Ως ο διευθυντής μιας 75χρονης μελέτης για την ανάπτυξη των ενηλίκων, ο Waldinger έχει μια άνευ προηγουμένου πρόσβαση σε δεδομένα σχετικά με την αληθινή ευτυχία και ικανοποίηση. Σε ομιλία του, μοιράζεται τρία σημαντικά διδάγματα που αντλήθηκαν από τη μελέτη, καθώς και κάποια πρακτική θυμοσοφία για το πώς να οικοδομήσουμε μια μακρά και ικανοποιητική ζωή. Όπως μας εξηγει αυτό που δημιουργει ευτυχισμενη ζωη ειναι οι σωστές και βαθιές σχέσεις με τους φίλους, την οικογένεια και την κοινωνια. Οι μοναχικοί άνθρωποι όσο πετυχημένοι και αν ήταν, υπέφεραν από την μοναξιά που τους οδηγεί συνήθως σε κατάθλιψη και ασθένεια.
Εδώ θυμάμαι και την ταινία «Ο Ουρανός» του Τάκη Κανελλοπούλου (1962), την χρονιά που γεννήθηκα. Εξιστορεί τη ζωή διαφόρων απλων ανθρώπων κατά τη διάρκεια του Β Παγκ. Πολέμου και την συγκρίνει με αυτήν πριν τον πόλεμο, θέλοντας να δείξει πως ο πόλεμος αλλάζει τον άνθρωπο. Την έχω δει ίσαμε με δέκα φορές. Προτάθηκε για τον Χρυσό Φοίνικα το 1962. Έχει συγκλονιστικούς διαλόγους.
Σε κάποια στιγμή ένας λοχίας ρωτάει ένα φαντάρο:
ρε είσαι μορφωμένος;
Ήμουν, απαντάει ο φαντάρος.
Δηλαδή τώρα δεν είσαι, του λέει ο λοχίας;
Δεν έχει σημασία στον πόλεμο είμαστε όλοι ίδιοι.
Και μετά βάζουν την ξιφολόγχη στο όπλο και φωνάζουν αέρα, τρέχοντας να καταλάβουν μια κορφή…
Στη μάχη σκοτώθηκε ο λοχίας (ο αγράμματος). Ο φαντάρος (ο μορφωμένος) κοιτάει γύρω γύρω αν τον βλέπει κανείς και του βουτάει τις αρβύλες αφού είχε σκοτωθεί, γιατί οι δικές του ήταν τρύπιες. Την ώρα που τις φοράει σκουπίζει ένα δάκρυ που έτρεξε στο μάγουλο του. Όλη η ταινία είναι αυτή η σκηνή.
Γιατί το αναφέρω; Γιατί πρέπει πάντα να μην ξεχνάμε (όπως λέω και στους φοιτητές μου) ότι η γνώμη ενός νομπελίστα ωκεανογράφου για τη θάλασσα είναι το ίδιο σημαντική (κατά τη γνώμη μου) με ενός ψαρά. Καταλαβαίνετε με ποιόν τρόπο το λέω…
(*) Ο Δημήτρης Κουρέτας γεννήθηκε στα Προσφυγικά της Πάτρας το 1962. Σπούδασε Φαρμακευτική στην Πάτρα και στη συνέχεια πήρε το διδακτορικό του στη Βιοχημεία από το Χημικό Τμήμα του Α.Π.Θ το 1989. Από το 1990-1992 εργάστηκε ως ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του Harvard στη Βοστώνη. Από το 1996 είναι μέλος ΔΕΠ στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και σήμερα είναι Καθηγητής Φυσιολογίας Zωικών Oργανισμών και Τοξικολογίας και διευθυντής του ομώνυμου εργαστηρίου, στο τμήμα Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΠΘ) και ζει στη Λάρισα. Ερευνητικά εργάζεται στον τομέα της μελέτης των μηχανισμών αλληλεπιδράσεων διατροφικών στοιχείων με τον οργανισμό σε μοριακό επίπεδο. Έχει δημοσιεύσει 230 άρθρα σε διεθνή έγκυρα περιοδικά και έχει 11.000 αναφορές και h index 57.
Είναι Associate Editor του περιοδικού διατροφικής τοξικολογίας Food and Chemical Toxicology (Elsevier) και Academic Editor στο περιοδικο Oxidative Medicine and Cellular Longevity όπως και στο περιοδικό Antioxidants. Είναι ιδρυτής της spin-off εταιρείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Foodoxys που εχει αντικείμενο την λειτουργική διατροφή (ww.foodoxys.com). Το 2013-2014 ήταν αναπληρωτής Πρύτανης στο ΠΘ.
«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/
