Από το αγρόκτημα στο πιάτο: μια ανθεκτική στρατηγική για τη βελτίωση των συστημάτων τροφίμων μας

01/03/2021 

Ένα χρόνο μετά την έναρξή της η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, θα φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο παράγουμε, μεταφέρουμε και καταναλώνουμε τα τρόφιμά μας. Η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια, κ. Claire Bury, σχολιάζει τους στόχους της στρατηγικής εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού.

Υπό το πρίσμα των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας της νόσου COVID-19 θα συνεχίσει να αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»; 

Οι Ευρωπαίοι ενδιαφέρονται όσο ποτέ άλλοτε για τα τρόφιμα που καταναλώνουν, την προέλευσή τους και τις επιπτώσεις που έχουν στον πλανήτη μας. Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα της παρούσας Επιτροπής.

Η πανδημία του κορονοϊού είχε σημαντικό αντίκτυπο σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, συμπεριλαμβανομένου του γεωργικού τομέα και της βιομηχανίας παραγωγής τροφίμων. Μας θύμισε όμως τον στενό δεσμό που υπάρχει μεταξύ της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων και της δημόσιας υγείας, καθώς και την ανάγκη να εξετάζουμε τα ζητήματα αυτά υπό το πρίσμα της προσέγγισης «Μία υγεία». Αν και η πανδημία μας καθυστέρησε σε μικροπρόθεσμο επίπεδο, η στρατηγική αυτή έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να εξασφαλιστεί πως τα συστήματα τροφίμων της Ευρώπης παραμένουν βιώσιμα και ανθεκτικά στο μέλλον.

Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» περιλαμβάνει δραστική μείωση του κινδύνου και της χρήσης φυτοφαρμάκων. Πώς θα επιτευχθεί αυτό; 

Η στρατηγική καθορίζει στόχους για τα φυτοφάρμακα που πρέπει να υιοθετηθούν σε επίπεδο ΕΕ: μείωση της συνολικής χρήσης και της επικινδυνότητας των φυτοφαρμάκων κατά 50 % έως το 2030. Μπορούμε να επιτύχουμε τον στόχο αυτό ενθαρρύνοντας τη χρήση εναλλακτικών λύσεων, και παράλληλα διατηρώντας τα εισοδήματα των γεωργών. Κανένας δεν θα μείνει στο περιθώριο. Η Επιτροπή θα λάβει μια σειρά από μέτρα, όπως η αναθεώρηση της οδηγίας για την ορθολογική χρήση των φυτοφαρμάκων, η ενίσχυση των διατάξεων για την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία και η προώθηση της μεγαλύτερης χρήσης ασφαλών εναλλακτικών τρόπων για την προστασία της συγκομιδής από επιβλαβείς οργανισμούς και ασθένειες.

Πώς θα ωφελήσει τους πολίτες ο κώδικας δεοντολογίας για τις επιχειρήσεις τροφίμων, που ανακοινώθηκε πρόσφατα; 

Κάναμε ήδη τα πρώτα βήματα για την κατάρτιση ενός «κώδικα δεοντολογίας για υπεύθυνες επιχειρήσεις και επιχειρηματικές πρακτικές». Ο κώδικας αυτός θα περιέχει δράσεις τις οποίες θα μπορούν να εφαρμόζουν σε εθελοντική βάση όλα τα μέρη κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας ώστε να προωθούν τη βιωσιμότητα.  Αυτό σημαίνει όλα τα μέρη που παρεμβάλλονται στην αλυσίδα από το αγρόκτημα στο πιάτο, όπως οι επιχειρήσεις επεξεργασίας τροφίμων, οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων και οι έμποροι λιανικής πώλησης. 

Οι δράσεις αυτές θα μπορούν να αναληφθούν η καθεμία χωριστά ή από κοινού. Και στις δύο περιπτώσεις όμως μπορούν να ενθαρρύνουν τους ομοτίμους στον κλάδο παραγωγής και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη στο σύστημα τροφίμων, όπως οι γεωργοί και οι καταναλωτές, να προχωρήσουν σε παρόμοιες αλλαγές. Θα εργαστούμε μαζί για να εξασφαλίσουμε στους πολίτες περισσότερη και καλύτερη πρόσβαση σε υγιεινές και βιώσιμες εναλλακτικές επιλογές τροφίμων. Στόχος μας είναι ο κώδικας δεοντολογίας να είναι έτοιμος προς έγκριση και υπογραφή από τα ενδιαφερόμενα μέρη τον Ιούνιο του 2021.

Θα συμβάλει η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» στη βελτίωση της καλής μεταχείρισης των ζώων στην ΕΕ;  

Στην Ευρώπη η καλή μεταχείριση των ζώων αποτελεί θέμα που μας απασχολεί όλως ιδιαιτέρως.  Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» αναγνωρίζει τη σημασία που δίνουμε στη βελτίωση της καλής μεταχείρισης των ζώων και αποσκοπεί στην επίτευξη προόδου σε αυτόν τον τομέα. Γι’ αυτό αναθεωρούμε τη νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων, ώστε να ευθυγραμμιστεί με τη σύγχρονη επιστήμη, να διευκολυνθεί η επιβολή της και να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της. 

Επιπλέον, η Επιτροπή θα μελετήσει επιλογές για την επισήμανση σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων, έτσι ώστε να προωθήσει αποτελεσματικότερα τις αξίες μας κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας και για να ικανοποιήσει το αίτημα των καταναλωτών να υπάρξει διαφάνεια σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων. Ως πρώτο βήμα η Επιτροπή συγκρότησε μια νέα υποομάδα για την επισήμανση στο πλαίσιο της πλατφόρμας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων και θα δρομολογήσει φέτος μια εξωτερική μελέτη που θα συλλέξει στοιχεία ως προς τις υφιστάμενες ετικέτες για τον σκοπό αυτό. 

Η επισήμανση των τροφίμων είναι σημαντική για τους καταναλωτές. Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» θα προωθήσει την επισήμανση για την ενθάρρυνση ενός υγιέστερου τρόπου ζωής;  

Οι πολίτες θέλουν υγιεινή διατροφή από έναν υγιή πλανήτη και χρειάζονται σαφείς πληροφορίες για να μπορούν να κάνουν συνειδητά τις επιλογές τους. Η στρατηγική δίνει προτεραιότητα στην παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές. Έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες για την παροχή σαφών και εύκολα κατανοητών πληροφοριών σχετικά με το περιεχόμενο των τροφίμων στην ΕΕ, από τον τρόπο παραγωγής τους έως τον αντίκτυπό τους στην υγεία, το περιβάλλον και την καλή μεταχείριση των ζώων. 

Επιθυμούμε να δώσουμε δύναμη στους Ευρωπαίους καταναλωτές ώστε να κάνουν τις σωστές επιλογές, αλλά και να παροτρύνουμε τη βιομηχανία τροφίμων να παράγει υγιεινά τρόφιμα. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να ενθαρρύνει την αλλαγή της σύνθεσης των προϊόντων, καταρτίζοντας θρεπτικά προφίλ, με σκοπό να περιορίσει την προώθηση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι μέσω ισχυρισμών επί θεμάτων διατροφής ή υγείας.