Γράφει ο Ελευθέριος Κολομτσάς
Με την εξαίρεση του ανθρώπινου είδους, όλα τα άλλα θηλαστικά εμφανίζουν μια ανάστροφη, γραμμική, ημι-λογαριθμική σχέση ανάμεσα στο προσδόκιμο επιβίωσης και στην καρδιακή συχνότητα σε ηρεμία. Δηλαδή, όσο μικρότερο είναι το μέγεθος του ζώου, τόσο πιο πολλούς καρδιακούς παλμούς έχει και τόσο μικρότερο χρόνο ζωής συγκριτικά με μεγαλύτερα θηλαστικά (1). Για την μέση καρδιακή συχνότητα που παρουσιάζει, ο άνθρωπος έχει υπερδιπλάσιο προσδόκιμο ζωής σε σχέση με άλλα θηλαστικά αντίστοιχης καρδιακής συχνότητας (βλέπε Γράφημα). Η έρευνα όμως αποδεικνύει πως και για τον ανθρώπινο οργανισμό ισχύει ως γενικός κανόνας ότι «όσο υψηλότερη η καρδιακή συχνότητα σε ηρεμία, τόσο μικρότερο το προσδόκιμο ζωής». Κι αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η καρδιακή συχνότητα είναι μια παράμετρος που πρέπει να παρακολουθούμε και, όπως θα δούμε παρακάτω, να ρυθμίζουμε.
Η καρδιακή συχνότητα (δηλαδή ο αριθμός των σφυγμών ή καρδιακών παλμών ανά λεπτό) είναι μια παράμετρος της καρδιαγγειακής φυσιολογίας που είναι απλά και εύκολα μετρήσιμη. Μπορεί να μετρηθεί από τον καθένα με ψηλάφηση της αρτηρίας σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος όπως στον τράχηλο (καρωτίδα, στο λαιμό), στον καρπό (κερκιδική αρτηρία) και στα κάτω άκρα κοντά στον αστράγαλο (μηριαία αρτηρία). Η συνήθης Καρδιακή Συχνότητα Ηρεμίας (ΚΣΗ – η καρδιακή συχνότητα όταν βρισκόμαστε σε απολύτως ήρεμη κατάσταση) κυμαίνεται από 60-80 παλμούς / λεπτό, αλλά ευκαιριακά μπορεί να φτάσει τους 100 παλμούς/λεπτό σε άτομα με κακή φυσική κατάσταση ή να είναι μικρότερη από 40 παλμούς / λεπτό σε αθλητές αντοχής.