Ο Άγιος της πολιτικής , σταλμένο από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό


Ο Καποδίστριας, και όταν ήταν υπουργός των Εξωτερικών της Ρωσίας και μεσουρανούσε στην ευρωπαϊκή διπλωματία αλλά και στη διεθνή -εφόσον είχε επί χρόνια ασχοληθεί και με τις πολιτείες της Αμερικής και με την Περσία και μεάλλες ασιατικές χώρες-, έστελνε συνεχώς στην αγωνιζομένη Ελλάδαπολεμοφόδια και τρόφιμα και σπούδαζε με δικές του δαπάνες πολλούςΕλληνόπαιδες στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, για να προετοιμάζει τουςμορφωμένους επιστήμονες σε όλους τους κλάδους που θα επάνδρωναν τις διάφορες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους μόλις θα ελευθερωνόταν από την τουρκική καταδυνάστευση…Όταν το 1822 υπέβαλε την παραίτησή του από το υπουργείο, ο τσάροςΑλέξανδρος δεν τη δέχθηκε και του έδωσε άδεια επ ἀόριστον με όλα όμως ταπρονόμια του αξιώματός του, εφόσον τυπικά το διατηρούσε. Στη Γενεύη που εγκαταστάθηκε έπρεπε να κατοικήσει σε «ένα μέγαρο, να έχει τέσσερις άμαξεςκαι ικανόν υπηρετικόν προσωπικόν». Ο Καποδίστριας κατοικούσε σε «δύο πτωχικά δωμάτια, είχε μόνο μία άμαξα και έναν υπηρέτη». Όταν οι πάντες, διπλωμάτες, αριστοκράτες και απλοί άνθρωποι τον ρωτούσαν κατάπληκτοι, εκείνος απαντούσε:«Όταν αφού εκτύπησα πρώτον τας θύρας των μεγάρων των πλουσίωνηναγκάσθην κατόπιν να κτυπήσω και τας θύρας των πτωχών ζητώντας τον οβολόν τους προκειμένου να στείλω τρόφιμα και πολεμοφόδια εις τον αγωνιζόμενον ελληνικόν λαόν έπρεπε να ημπορώ να τους λέγω: Έδωσα πρώτοςεγώ τα πάντα. Κανόνισα να μη εξοδεύσω δια τον εαυτό μου και δια τον υπηρέτην μου περισσότερα, από 60 φράγκα τον μήνα. Όλον τον άλλον μισθόνμου τον στέλνω στην Ελλάδα…». Όταν έφτασε στην Ελλάδα ως κυβερνήτης του ελληνικού κράτους προσφέρθηκαν να του δώσουν ανάλογο οίκημα ως κατοικία. Ο Καποδίστριας δεν το δέχτηκε. Ήθελε να ζει απλά συμμεριζόμενος την κατάσταση που επικρατούσε τότε στη χώρα. Με δικά του έξοδα διόρθωσαναπλές οικίες στην Αίγινα και στον Πόρο, «χωρίς καμιάν επιβάρυνση των ιδιοκτητών». Έδωσε εντολή να μην ανοίξουν τις αποσκευές που έφερε από τηΓενεύη και επίπλωσε το σπίτι που έμενε με «σιδηράν κλίνην και ξύλινοντραπέζιον». Γι αὐτὸ ο αντικαποδιστριακός Γερμανός ιστορικός Μέντελσον-Μπαρτόλντι, όταν επισκέφτηκε τον Καποδίστρια έγραψε: «Ο μόνος στολισμόςτου κυβερνητικού… «μεγάρου» είναι ο λαμπρός ήλιος της Ελλάδας και η λατρεία των Ελλήνων, με την οποία δικαίως τον περιβάλλουν».Όλα τα επίσημα ενδύματα δεν τα φόρεσε ποτέ. Ο γραμματέας του, ΝικόλαοςΔραγούμης, διηγείται το περιστατικό που συνέβη κατά την πρώτη περιοδεία που έκανε στην Κόρινθο, αμέσως μετά την άφιξή του.Της όλης κυβερνητικής πομπής προηγούνταν ο ταχυδρομικός διανομέαςΚαρδάρας, που ήταν ενδεδυμένος με βελούδινο χρυσοκέντητο σεγκούνι. Ακολουθούσε έφιππος ο Κυβερνήτης, ντυμένος απλούστατα και κάτισχνος από την ταλαιπωρία και την κακήν διατροφή. Ο λαός που είχε παραταχθείαυθόρμητα, νομίζοντας ότι ο Κυβερνήτης του ήταν ο λαμπροφορεμένοςδιανομέας, τον χειροκροτούσε με αμέτρητες εκδηλώσεις αγάπης. Στην αρχή όλοιδιασκέδασαν. Ο Κολοκοτρώνης, όμως, δεν το άντεξε. Πλησίασε τον Καποδίστριακαι του είπε ότι ο λαός έπρεπε να γνωρίσει τον Κυβερνήτη του.– Και τι θέλεις να κάμνω, Θεοδωράκη; απήντησε ο Καποδίστριας.– Η υπερεξοχότης σου να ενδυθεί την κυβερνητική της στολή.Και ο Δραγούμης προσθέτει: «Οδήγησαν τον Κυβερνήτη εις τι παρακείμενονχάνιον και τον ηνάγκασαν να ενδυθεί την στολή ήτις ουδαμώς διέφερεν της των δασονόμων της αντιβασιλείας!…».Ο γιατρός του, βλέποντας τον τόσον καταβεβλημένο από τους αδιάκοπουςμόχθους και αγώνες, του συνέστησε αυστηρά ότι έπρεπε να βελτιώσει την τροφήτου. Και ο Καποδίστριας απάντησε: «Ουδέποτε θα επιτρέψω στον εαυτό μου βελτίωση της τροφής, παρά μόνον τότε όταν θα είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχειούτε ένα Ελληνόπουλο που να πεινάει…».Το Πανελλήνιο και η Γερουσία δύο φορές ψήφισαν τον μισθό που έπρεπε ναδίνεται στον Κυβερνήτη. Και τις δύο φορές ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δεχθείμισθό.«…Είμαι ευτυχής διότι ηδυνήθην να προσφέρω… δια την εθνικήν ανεξαρτησίανκαι ελευθερίαν, δι αὐτὸ το τόσον θεάρεστον έργον, τα λείψανα της μετρίαςκαταστάσεώς μου εις το θυσιαστήριον της πατρίδας… Δια τον αυτόν τούτονλόγον θέλη αποφεύγει και ήδη να δεχθή την προσδιοριζόμενην ποσότητα δια ταέξοδα του αρχηγού της Επικρατείας, απεχόμενος, εν όσω τα ιδιαίτερά μου χρηματικά μέσα μου επαρκούν από το να εγγίσω μέχρι οβολού τα δημόσιαχρήματα προς την ιδίαν μου χρήσιν… Αποστρέφομαι το να προμηθεύω εις τον εαυτόν μου τας αναπαύσεις του βίου, αι οποίαι προϋποθέτουν την ευπορίαν, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων περικυκλωμένοι από πλήθος ολόκληρονανθρώπων βυθισμένων εις την εσχάτην αμηχανίαν… Ελπίζω ότι όσοι εξ ὑμῶνσυμμετάσχουν εις την κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μετ ἐμοῦ ότι εις τας παρούσας περιπτώσεις όσοι ευρίσκονται εις δημόσια υπουργήματα δεν είναιδυνατό να λαμβάνουν μισθούς ανάλογους με τον βαθμό του υψηλούυπουργήματος των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλ ὅτι οι μισθοί ούτοι πρέπεινα αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η κυβέρνησις εις την εξουσίαν της». (Ο Καποδίστριας προς την Δ’ Εθνικήν Συνέλευση, Άργος 4 Αυγούστου 1829).…μας λείπουν τα πρότυπα! Έπαψε ο τόπος να γεννά πατριώτες; Τότε πώς θα βρει και ηγέτες;