Βασίλης Θεοχαράκης: «Η τέχνη είναι το προσωπικό μου καταφύγιο»

Συνέντευξη: Άρτεμις Καρδουλάκη25 PortraitΤην περασμένη άνοιξη ο ζωγράφος και επιχειρηματίας Βασίλης Θεοχαράκηςπαρουσίασε την τελευταία του δουλειά στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη. Με την ευκαιρία αυτή μιλήσαμε μαζί του για το πώς τον επηρεάζει η σημερινή κρίση, για τους σκοπούς του Ιδρύματός του και για την 7η Μπιενάλε των φοιτητών που φιλοξένησε το Ίδρυμα στις αρχές του Ιουνίου 2014.Ζωγραφίζετε ανελλιπώς 60 χρόνια, πως βλέπετε σήμερα την τέχνη μέσα στην περίοδο της κρίσης και ποια είναι η θέση σας απέναντι σ’ αυτήν;-Δεν μ’ επηρέασε η κρίση. Ο καλλιτέχνης μένει ανεπηρέαστος. Κατά τη διάρκεια της ζωής του Καβάφη έγιναν πόλεμοι, κρίσεις, η μικρασιατική καταστροφή. Ο σωστός καλλιτέχνης δεν αλλάξει με την αλλαγή των πολιτικοκοινωνικών συνθηκών. Βεβαίως επηρεάζουν τον ψυχισμό του και τις ανάγκες του όπως όλους μας. Θα έλεγα, ότι με την πάροδο του χρόνου αλλάζουν οι ικανότητες του καλλιτέχνη και εξελίσσεται. Ούτε την μορφή του έργου του δεν επηρεάζει;-Εγώ όταν έκανα ανεικονικά έργα  πριν σαράντα χρόνια ο κόσμος δεν τα ήθελε. Τώρα κάνω εντελώς διαφορετικά έργα. Σας βεβαιώ ότι όλα τα ανεικονικά  έργα  είναι πολύ δύσκολο να έχουν ισάξια ποιότητα, πρωτοτυπία ή εκφραστική δύναμη, με αποτέλεσμα να μπερδεύουν  τους φιλότεχνους.  Σήμερα αυτό που ονομάζεται πρωτοποριακή τέχνη δεν μ’ αγγίζει παρά μόνο σε ελάχιστες εξαιρέσεις της. Γιατί πρέπει κάθε φορά, εδώ και αρκετές δεκαετίες, να με συγκινεί η παραλλαγή μιας εγκατάστασης από ένα σωρό σίδερα ή ανακατεμένες πέτρες; theocharakis 1Είναι η εννοιολογική τέχνη.-Διδάχθηκα τις αξίες της ζωγραφικής από τον Παπαλουκά ξεκινώντας με το σχέδιο και μετά πέρασα στη σύνθεση. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ορισμένοι αντιλαμβάνονται την τέχνη με τόση ευκολία που θαρρούν ότι μπορούν να δημιουργήσουν αριστουργήματα χωρίς να ξέρουν σχέδιο ή τα υλικά της ζωγραφικής. Πάντως τα τελευταία έργα που έχετε κάνει και που εκθέσατε στο Ίδρυμα δείχνουν ότι έχετε μια αισιόδοξη άποψη για τη ζωή. Αυτό δείχνει ότι προσπαθείτε να βγείτε απ’ αυτή την πραγματικότητα. Αυτός είναι ο ρόλος της τέχνης για σας;-Τα δέντρα που φτιάχνω είναι αδιαπέραστα. Αυτό ίσως δείχνει ένα πεσιμισμό. Άλλο είναι το γεγονός ότι χρησιμοποιώ έντονα και χαρούμενα χρώματα. Πολλές φορές το φως έρχεται από μέσα από τον πίνακα προκαλώντας πρωτόφαντες αισθήσεις. Άρα λοιπόν η τέχνη είναι ένα καταφύγιο για σας.-Για μένα δεν είναι καταφύγιο λόγω των συνθηκών που δημιουργεί η κρίση. Είναι καταφύγιο για τα προσωπικά μου. Αν μου πείτε πιο πολύ τι αγαπάτε την ζωγραφική ή τις επιχειρήσεις,  θα σας πω την ζωγραφική γιατί είναι δημιούργημα δικό μου, είναι ένα δικό μου  καταφύγιο. Που πήγατε για να δημιουργήσετε τα τελευταία έργα;-Κυρίως στο Άγιο Όρος. theocharakis 2Πως συνεχίζετε μετά την τελευταία σας δουλειά;-Συνεχίζω δουλεύοντας αδιάλειπτα καθημερινά, άλλοτε παλεύοντας με τα ελαιοχρώματα και άλλοτε με τα υδατοχρώματα. Η φύση, όπως ξέρετε, συνεχίζει να αποτελεί πηγή της δημιουργικής μου δράσης. Θα ήθελα τώρα να σας ρωτήσω για το Ίδρυμα που φτιάξατε. Τι αντιπροσωπεύει για σας και ποιους σκοπούς και στόχους έχετε γι’ αυτό;-Αγαπάω πολύ την μουσική, την ζωγραφική και την γλυπτική και γι’ αυτό ήθελα να ενισχύσω αυτές τις τέχνες. Έτσι, κάποια στιγμή με τη σύζυγό μου, αποφασίσαμε τη δημιουργία αυτού του κοινωφελούς-πολιτιστικού Ιδρύματος. Ο τρόπος που λειτουργεί το Ίδρυμα είναι επιτυχής και ο κόσμος το έχει αγαπήσει. Βλέπετε καταφέραμε να παρουσιάσουμε πολλές και σημαντικές εκθέσεις μεγάλων καλλιτεχνών από τον Νικόλαο Γύζη και τον Σπύρο Παπαλουκά έως τον Κωνσταντίνο Καβάφη και τον Οδυσσέα Ελύτη, στις οποίες ο κόσμος με θαυμασμό ανταποκρίθηκε. Τι προφίλ θέλετε να του δώσετε; Στα εικαστικά πιστεύω ότι θέλετε να δώσετε το στίγμα μιας μικρής Εθνικής Πινακοθήκης με τις εκθέσεις που επιλέγετε.-Η Εθνική Πινακοθήκη δείχνει τις μόνιμες συλλογές της συνεχώς και με τεράστια επιτυχία, συνεισφέροντας  στην προώθηση του Νεοελληνικού μας πολιτισμού. Εμείς πραγματοποιούμε, πολύ συχνά, θεματικές και ατομικές εκθέσεις διακεκριμένων δημιουργών με σπουδαία και αντιπροσωπευτικά έργα. Για τον Παπαλουκά έκανα δύο μεγάλες εκθέσεις στο Ίδρυμα και μετά φρόντισα να παρουσιαστεί το έργο του στο Σισμανόγλειο Μέγαρο στην Κωνσταντινούπολη, με την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη και στις Δημοτικές Πινακοθήκες Θεσσαλονίκης, Χανίων και Λάρισας. Θέλω να διατηρήσω το όνομά του ζωντανό. Ήταν ένας άξιος καλλιτέχνης. Έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα μετά τον Παρθένη.-Και στην εξέλιξη της μεταβυζαντινής εικονογραφίας. Δεν θα θέλατε να λειτουργήσετε το Ίδρυμα σαν το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης; Να δείχνετε περιοδικές εκθέσεις με έργα του Παπαλουκά και να συνεχίζετε με τις υπόλοιπες επιλογές σας;-Νομίζω ότι το έργο του Παπαλουκά το έχουμε παρουσιάσει με επιτυχία και είμαι πρόθυμος να συνεχίσω την προβολή και προώθηση της δουλειάς του. Γνωρίζω ότι η συλλογή του Παπαλουκά που σας δώρισε η κόρη του πριν πεθάνει είναι πολύ αξιόλογη. Υπάρχουν πάρα πολλά έργα που δεν έχετε;-Βεβαίως. Μετά το κληροδότημα που μας έκανε η Μίνα Παπαλουκά, έχουμε αγοράσει πολλά ακόμη αξιόλογα έργα του. Όμως υπάρχει το πρόβλημα των πλαστών. Γνωρίζω το έργο του Παπαλουκά και γι’ αυτό έρχονται πολλοί άνθρωποι με πίνακες του για να κρίνω την γνησιότητά τους. Οι περισσότεροι που μου φέρνουν δεν είναι γνήσιοι. Ένα άλλο θέμα που θέλω να θίξω είναι η φιλοξενία της 7ης Μπιενάλε των Φοιτητών από το Ίδρυμά σας. Πώς σας φάνηκαν οι δημιουργίες των νέων παιδιών; Είναι η πρώτη φορά που φιλοξενούνται έργα από το Ίδρυμα τόσο νέων καλλιτεχνών.Το Ίδρυμα, όπως γνωρίζετε, είναι πάντα ανοιχτό για κάθε νέο δημιουργό. Γι’ αυτό το λόγο έχω θεσπίσει με τους Φίλους του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη την απονομή υποτροφιών σε νέους εικαστικούς δημιουργούς και μουσικούς. Μέχρι σήμερα δώσαμε υποτροφίες στους υποσχόμενους νέους ζωγράφους Αντώνη Χουδαλάκη και Αντώνη Στοαντζίκη καθώς επίσης και στον πιανίστα Τίτο Γουβέλη. Όσο αφορά στην 7η Μπιενάλε των Φοιτητών που οργανώθηκε από την εφημερίδα σας, όπως γνωρίζετε, το Ίδρυμα την αγκάλισε με ιδιαίτερη αγάπη και συνέδραμε και στην απονομή των βραβείων. Βέβαια, πρέπει οι νέοι καλλιτέχνες να δουλεύουν πολύ, εάν θέλουν να πετύχουν δίνοντας έμφαση στην καθημερινή τους άσκηση απέναντι στο σχέδιο και τη σύνθεση. Νομίζω ότι ήταν εξαιρετικό το γεγονός ότι το Ίδρυμα εξέθεσε δουλειές νέων καλλιτεχνών.-Αυτός είναι και ο σκοπός του Ιδρύματος. Η προώθηση της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της μουσικής νεότερων και καταξιωμένων δημιουργών.