Interamerican από τα παλιά…

Η συμβολή του Paul Embrechts* στη σύγχρονη θεωρία κινδύνου είναι καίρια γιατί αμφισβήτησε μια βαθιά ριζωμένη ασφαλιστική αυταπάτη: ότι τα ακραία γεγονότα είναι σπάνια, ανεξάρτητα και τελικά «εξημερώσιμα» μέσω της διασποράς. Μελετώντας συστηματικά τις λεγόμενες βαριές ουρές (heavy tails) και τις μη γραμμικές συσχετίσεις, έδειξε ότι οι μεγάλες ζημιές δεν συμπεριφέρονται όπως οι μικρές.

Climate risk – Όταν η διασπορά παύει να λειτουργεί

Στον κλιματικό κίνδυνο, οι βαριές ουρές εκφράζονται μέσω ακραίων καιρικών φαινομένων που δεν εμφανίζονται πια μεμονωμένα αλλά επαναλαμβανόμενα και σε συστάδες. Πλημμύρες, πυρκαγιές και καύσωνες ενεργοποιούν ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό συμβολαίων, δημιουργώντας ισχυρή γεωγραφική και χρονική συσχέτιση. Η παραδοσιακή υπόθεση ότι οι ζημιές «μοιράζονται» στον χρόνο καταρρέει, καθιστώντας το underwriting κρίσιμο εργαλείο οριοθέτησης και όχι απλής αποδοχής κινδύνου.

Cyber risk – Συστημική συσχέτιση χωρίς ιστορικό προηγούμενο

Στον κυβερνοκίνδυνο, η συσχέτιση δεν είναι χωρική αλλά συστημική. Ένα κοινό λογισμικό, ένας πάροχος υποδομών ή ένα cloud οικοσύστημα μπορεί να προκαλέσει ταυτόχρονες ζημιές σε χιλιάδες ασφαλισμένους. Οι ουρές των ζημιών είναι βαριές και αχαρτογράφητες, ενώ τα ιστορικά δεδομένα ανεπαρκή. Εδώ, η σκέψη του Embrechts υπενθυμίζει ότι χωρίς αυστηρό underwriting, ο κίνδυνος δεν διασπείρεται· απλώς μεταμφιέζεται.

Motor risk – Όταν το volume γίνεται επιταχυντής ζημιών

Στην ασφάλιση αυτοκινήτου, οι βαριές ουρές είναι λιγότερο θεαματικές αλλά εξίσου επικίνδυνες. Ακραία καιρικά φαινόμενα, μαζικά τροχαία ή αιφνίδιες αλλαγές στη συμπεριφορά των οδηγών δημιουργούν συσχετισμένες ζημιές. Όταν το χαρτοφυλάκιο χτίζεται αποκλειστικά με όρους όγκου, οι συσχετίσεις αυτές μετατρέπουν το volume από πλεονέκτημα σε πηγή αστάθειας. Η θεωρία του Embrechts λειτουργεί εδώ ως προειδοποίηση: οι μεγάλοι αριθμοί προστατεύουν μόνο όταν οι μικροί είναι υγιείς.

Όταν οι ουρές βαραίνουν και οι συσχετίσεις πυκνώνουν, η ασφάλιση δεν σώζεται από καλύτερα μοντέλα αλλά από καλύτερη κρίση· και αυτή παραμένει, όπως από την εποχή του Crane, η ουσία του underwriting.

*Ο Paul Embrechts είναι διεθνώς αναγνωρισμένος καθηγητής αναλογιστικής και θεωρίας κινδύνου (ETH Zurich), γνωστός για το έργο του στις βαριές ουρές, τις συσχετίσεις και τον ακραίο κίνδυνο, με καθοριστική επίδραση στη σύγχρονη ασφαλιστική σκέψη.

Πηγή: Σάκης Μουμτζής/liberal.gr

Ήταν μια από τις άτυπες συμβάσεις της Μεταπολίτευσης, ο χώρος που βρισκόταν στα αριστερά της Νέας Δημοκρατίας να θεωρείται συλλήβδην «προοδευτικός». Αυτή η σύμβαση φαίνεται πως έχει αόριστη διάρκεια, καθώς ποτέ ο συντηρητικός – φιλελεύθερος χώρος δε θέλησε να την καταγγείλει ούτε καν να την επαναδιαπραγματευτεί. Τούτων δοθέντων, θεωρήθηκε και θεωρείται προοδευτικό και το ΚΚΕ το οποίο από το 1976 υποστηρίζει πως «στο Κόμμα μας ο οποιοσδήποτε μπορεί να λέει ελεύθερα την άποψή του, αρκεί αυτή να είναι η σωστή». 

Τις συνέπειες της δράσης των «προοδευτικών» τις είδαμε έξω από τους κινηματογράφους όπου προβαλλόταν η ταινία «Ελένη» του ομώνυμου βιβλίου του Γκατζογιάννη, τις είδαμε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών όταν ορδές αριστερών ροπαλοφόρων, υπερασπιζόμενες το καθεστώς Χότζα, διέλυσαν συγκέντρωση Βορειοηπειρωτών φοιτητών, τις είδαμε στην αίθουσα του ΑΠΘ όταν αριστεροί φοιτητές επέδραμαν και ματαίωσαν την εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου «Η Μαύρη Βίβλος του κομμουνισμού». Θα μπορούσε να αναφέρω δεκάδες παρόμοια περιστατικά. 

Να μην παραλείψω να αναφέρω την ανοχή που έδειξε ένα κομμάτι του «προοδευτικού» χώρου στους δολοφόνους της 17 Νοέμβρη, αναζητώντας ψήγματα ενοχής στα θύματά τους. 

Γύρω από αυτόν τον μύθο και την απάτη του «προοδευτικού» κτίστηκαν καριέρες πολιτικών, πανεπιστημιακών, καλλιτεχνών, δημοσιολογούντων. Υπήρχαν σε κάθε κοινωνικό χώρο οι επιτετραμμένοι που χορηγούσαν τα σχετικά πιστοποιητικά ώστε ο νεοεισερχόμενος να μπορεί ανεμπόδιστα να σταδιοδρομήσει. Αν δεν έβαζες την υπογραφή σου σε ένα κείμενο για την «ειρήνη», αν δεν καταδίκαζες τον ιμπεριαλισμό όταν σου το ζητούσαν, αν δεν εξυμνούσες της Εθνική Αντίσταση του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, οι πόρτες πολύ δύσκολα άνοιγαν, διότι σου έλειπαν τα «προοδευτικά» διαπιστευτήρια. 

Έτσι μοιραία φτάσαμε στην απόλυτη κατάντια, αριστερές σέχτες του 1.5 ή του 3% να αποφασίζουν για το ποιος θα μιλήσει και τι θα πει και να το επιβάλλουν, να καθορίζουν την εξωτερική και την τουριστική πολιτική της πατρίδας κυνηγώντας Ισραηλινούς τουρίστες ή ακόμα χειρότερο, να θέλουν να διαμορφώσουν και τις αμυντικές συνεργασίες της Ελλάδας. Και το πιο ανησυχητικό και πιο επικίνδυνο: Όσο συρρικνώνεται η δύναμή τους τόσο εξαχρειώνονται. Η κλασσική συμπεριφορά των μελών μιας σέχτας. 

Σήμερα, είναι αστείο και άνευ νοήματος να ανανοηματοδοτήσουμε τη λέξη «προοδευτικός». Έχει χάσει κάθε αξία, μέσα από την κατάχρησή της από συλλογικότητες και πρόσωπα με ολοκληρωτική νοοτροπία, η οποία αποτυπώνεται στις συμπεριφορές τους. Η κάθετη γραμμή δεν μπαίνει πλέον μεταξύ «προόδου» και συντήρησης, αλλά επανέρχεται στο γνωστό δίπολο δημοκρατία – ολοκληρωτισμός. Όσοι πιστεύουν πως αυτό το δίπολο έχασε την αξία του με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου έρχονται τα γεγονότα και τους διαψεύδουν. 

Οι «προοδευτικοί» υποστηρικτές των τρομοκρατών, των μουλάδων και των μπολιβεριανών δικτατόρων, τι σχέση μπορεί να έχουν με τη δημοκρατία; 

Σάκης Μουμτζής